Medische encyclopedie
Voortschrijdende achteruitgang van de verstandelijke vermogens door degeneratie van het hersenweefsel
Het is normaal om bij het klimmen der jaren wat vergeetachtig te worden, maar ernstige verstoring van het kortetermijngeheugen kan een teken van Alzheimer zijn. Bij deze aandoening degenereren de hersencellen geleidelijk en zet zich een abnormaal eiwit in de hersenen af. Hierdoor gaan zenuwcellen te gronde en is er een voortschrijdend verlies van de geestelijke vermogens (zie
Dementie).
De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie. In de westerse wereld komt de aandoening bij 7 procent van de mensen van 65 jaar voor en bij 30 procent van de mensen van 85. Soms krijgen jongere mensen de ziekte.
De oorzaak van de weefselafbraak is onbekend, hoewel erfelijke factoren een rol kunnen spelen. Ongeveer 15 procent van de mensen met Alzheimer heeft een ouder met de ziekte.
Naar boven
De symptomen
Het eerste symptoom van de ziekte van Alzheimer is meestal vergeetachtigheid. De normale achteruitgang van het geheugen wordt veel ernstiger en begint de geestelijke vermogens aan te tasten. Uiteindelijk ontstaan ook andere symptomen, zoals:
- moeite met concentreren;
- moeite geschreven en gesproken taal te begrijpen;
- rondzwerven en verdwalen, zelfs in een bekende omgeving.
In het begin van de ziekte weet men vaak dat men vergeetachtig is. Dit kan tot depressiviteit (Depressie) en angst (Angststoornissen) leiden. Geleidelijk worden de verschijnselen erger en kunnen zich andere symptomen ontwikkelen, bijvoorbeeld:
- langzaam bewegen en onzeker lopen;
- snelle stemmingswisselingen van vrolijk tot verdrietig;
- persoonlijkheidsveranderingen, agressie, achtervolgingswaan.
Sommige mensen krijgen slaapproblemen (Slaapstoornissen) en zijn ’s nachts rusteloos. Na een aantal jaren kunnen de meeste mensen met de ziekte niet meer voor zichzelf zorgen en hebben ze continu hulp nodig.
Naar boven
De diagnose
De diagnose is niet met één test te stellen. De symptomen worden met de patiënt en de familie besproken. Men doet soms onderzoek naar andere oorzaken van dementie, bijvoorbeeld vitamine B-gebrek. Men maakt een CT-scan om andere hersenaandoeningen, zoals vasculaire dementie (hierna), subdurale bloeding of een hersentumor, uit te sluiten. Vaak worden de geestelijke vermogens getest om de ernst van de aandoening vast te stellen.
- Ziekte van Alzheimer
-
PET-scans met grote, lichte gebieden met hoge activiteit en kleine, donkere gebieden met lage activiteit in normale hersenen, vergeleken met de onregelmatige activiteit bij iemand met de ziekte van Alzheimer.
- Normale hersenen
- Hersenen bij alzheimer
Naar boven
De behandeling
De ziekte van Alzheimer is niet te genezen, maar medicijnen, zoals rivastigmine, kunnen mogelijk bij een klein deel van de patiënten (alleen lichte tot matige gevallen) het verlies van de geestvermogens vertragen. Goed bewijs ontbreekt echter. In verband met bijwerkingen en het geringe effect wordt rivastigmine onder strikte voorwaarden toegepast. Sommige symptomen, zoals depressiviteit en slaapproblemen, kunnen met antidepressiva worden verlicht.
Uiteindelijk kan volledige verzorging nodig zijn, thuis (Thuiszorg en Zelfhulp zorg bij dementie) of in een verpleeghuis. Voor iemand met Alzheimer zorgen is zwaar. Veel verzorgers hebben praktische en emotionele steun nodig, vooral als de patiënt vijandig en agressief wordt. Steungroepen kunnen helpen met het omgaan met de situatie. De meeste mensen met de ziekte van Alzheimer leven na het stellen van de diagnose nog enkele jaren tot tien jaar.
Risicofactoren
- Leeftijd
- Komt meer voor boven 65 jaar
- Erfelijkheid
- Komt in sommige families meer voor
- Geslacht
- Geen factor van betekenis
- Leefwijze
- Geen factor van betekenis
Naar boven
Andere artikelen over aandoeningen van hersenen en ruggenmerg
Naar boven
Tekst: © Dorling Kindersley Ltd., 2003
Afbeelding(en): © Dorling Kindersley Ltd., 2003
Vertaling en bewerking: © Kosmos-Z&K Uitgevers b.v., 2006
U bevindt zich hier: