Diarree

Medische encyclopedie

Een dunne/pappige of waterige ontlasting en/of een toename in de frequentie van de stoelgang

Bij diarree is de ontlasting dunner/papperiger, moet men zich meer dan viermaal daags ontlasten en/of is de hoeveelheid per keer groter dan gewoonlijk. Diarree zelf is geen ziekte, maar een symptoom van een aandoening.

Soms gaat diarree gepaard met buikpijn, een opgeblazen gevoel, verlies van eetlust en overgeven. Ernstige diarree kan leiden tot uitdroging die levensbedreigend kan zijn, vooral bij baby’s (zie Braken en diarree) en ouderen.

Een korte periode van diarree, vooral als tegelijkertijd wordt overgegeven, hangt vaak samen met een maag-darminfectie of voedselvergiftiging. Houdt diarree langer dan drie à vier weken aan, dan moet worden gedacht aan een ernstigere aandoening en is onderzoek nodig.

Naar boven

De oorzaken

De oorzaak van diarree die plotseling optreedt bij iemand die verder gezond is, is vaak besmet voedsel of water. Deze diarree kan van enkele uren tot tien dagen duren en wordt wel ‘reizigersdiarree’ genoemd omdat het vaak voorkomt bij mensen die op reis zijn in landen waar voedingshygiëne en sanitaire voorzieningen slecht zijn. Ook een virusinfectie kan de oorzaak zijn. Deze besmettelijke maag-darminfectie is de meest gebruikelijk oorzaak van diarree bij baby’s en kleine kinderen. Mensen met een verminderde afweer, bijvoorbeeld aidspatiënten (zie Hiv-infectie en aids, Hiv-infectie en aids), zijn gevoeliger voor maag-darminfecties, die bij hen vaak ernstiger verlopen. Ook door antibiotica (Antibiotica) kan plotseling diarree optreden.

Aanhoudende diarree kan het gevolg zijn van een chronische ontsteking aan de darmen, zoals de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa, of een aandoening waarbij de dunne darm de voedingsstoffen niet kan opnemen (zie Malabsorptie, Malabsorptie). Lactose-intolerantie (Lactose-intolerantie), een aandoening waarbij lactose (een van nature in melk aanwezige suiker)niet kan worden afgebroken en opgenomen, kan ook diarree veroorzaken.

Een besmetting met parasieten, zoals giardiasis of amoebiasis, kan chronische diarree geven. Het prikkelbaredarmsyndroom kan leiden tot afwisselend diarree en obstipatie.

Naar boven

De behandeling

In de meeste gevallen verdwijnt diarree na één of twee dagen. Bijgaande klachten, zoals hoofdpijn, slap gevoel en slaperigheid, worden meestal veroorzaakt door uitdroging. Deze symptomen verdwijnen zodra het tekort aan vocht en zouten is aangevuld (zie Voorkomen van uitdroging, onder). Als de diarree waterdun is en u frequente ontlasting heeft met risico op uitdrogen, maak dan binnen drie dagen een afspraak met uw huisarts. Ook wanneer de diarree wordt vergezeld met koorts die langer dan drie dagen duurt, en wanneer de diarree gepaard gaat met heftig braken, raadpleeg dan uw huisarts. Kinderen onder de twee jaar en ouderen boven de zeventig dienen eerder naar de huisarts te gaan, vanwege het risico op uitdrogen. Bij minder heftige vormen van diarree kunt u een week wachten en indien nodig telefonisch overleggen met praktijkassistente of huisarts. De huisarts kan een monster van uw ontlasting laten onderzoeken op een infectie. Duurt de diarree drie à vier weken of zit er bloed in de ontlasting, dan zal de huisarts verder onderzoek laten doen, zoals röntgencontrastfoto’s (Röntgencontrastfoto’s) van de darmen, sigmoïdoscopie, colonoscopie of bloedonderzoek.

Behandeling van diarree hangt af van de oorzaak. Moet de diarree snel worden bestreden, dan kan uw huisarts een middel tegen diarree voorschrijven, zoals loperamide. Een dergelijk middel mag niet te veel worden gebruikt als de diarree wordt veroorzaakt door een infectie, omdat het de duur kan verlengen en de kans op complicaties kan vergroten. Antibiotica mogen alleen worden gebruikt als een arts dat nodig acht.

Naar boven

Risicofactoren

Leefwijze
Slecht schoonmaken van voedsel is een risicofactor
Leeftijd
Geen factoren van betekenis
Geslacht
Geen factoren van betekenis
Erfelijkheid
Geen factoren van betekenis

Naar boven

Andere artikelen over algemene problemen met de spijsvertering en voedsel

Naar boven

Tekst: © Dorling Kindersley Ltd., 2003
Vertaling en bewerking: © Kosmos-Z&K Uitgevers b.v., 2006