Gastro-enteritis

Medische encyclopedie

Ontsteking van het slijmvlies van maag en darmen, meestal ten gevolge van een infectie

Gastro-enteritis (maag-darmfinfectie) begint gewoonlijk plotseling en veroorzaakt symptomen zoals overgeven, diarree (Diarree) en koorts. Vaak komt een uitbraak tegelijk voor in het hele gezin of bij anderen die nauw met elkaar in contact staan, zoals een schoolklas. De meeste mensen genezen er zonder problemen van, maar gastro-enteritis kan bij ouderen en erg jonge kinderen ernstig zijn (zie Braken en diarree)vanwege uitdrogingsgevaar. In ontwikkelingslanden is gastro-enteritis in deze leeftijdsgroepen een veelvoorkomende doodsoorzaak.

Naar boven

De oorzaken

De oorzaak van gastro-enteritis is gewoonlijk een infectie met een virus of bacterie die een ontsteking aan het slijmvlies van maag en darmen veroorzaakt. De besmetting kan worden opgelopen door besmet voedsel of water (zie Voedselvergiftiging), of kan worden verspreid onder mensen die nauw met elkaar in contact staan, vooral als de hygiënische omstandigheden slecht zijn.

De oorzaak van virale gastro-enteritis is vaak een rotavirus of een astrovirus, vooral bij jonge kinderen, terwijl bij oudere kinderen en volwassenen het Norwalk-virus veelal de verwekker is. De meeste mensen hebben als ze volwassen zijn een afweer tegen deze ziekteverwekkers opgebouwd. Bacteriën die gastro-enteritis veroorzaken zijn: Salmonella, Campylobacter en Escherichia coli.

Naar boven

De symptomen

De klachten bij gastro-enteritis ontwikkelen zich vaak binnen één tot twee uur en zijn:

  • misselijkheid en overgeven;
  • krampen in de buik;
  • koorts, vaak gepaard gaand met hoofdpijn;
  • diarree.

Overgeven en diarree kunnen leiden tot uitdroging. Baby’s en oudere mensen zijn erg gevoelig voor de vaak moeilijk herkenbare gevolgen van uitdroging. Baby’s kunnen lusteloos worden en zacht huilen, en ouderen kunnen verward raken. Raadpleeg ogenblikkelijk uw huisarts als u geen vocht binnen kunt houden of meer dan zes uur niet hebt geplast, vooral als u een chronische aandoening hebt, bijvoorbeeld diabetes mellitus (Diabetes mellitus) of een nierziekte. Zonder de juiste behandeling is uitdroging levensbedreigend.

Naar boven

De behandeling

Een milde aanval van gastro-enteritis gaat gewoonlijk vanzelf over, maar u kunt beter de zelfhulpmaatregelen volgen en veel drinken (zie Voorkomen van uitdroging).

Als de symptomen ernstig zijn of lang aanhouden, is het beter uw huisarts te raadplegen. Deze kan u vragen een monster van uw ontlasting mee te nemen om dat op een infectie te laten onderzoeken. De arts schrijft alleen antibiotica (Antibiotica) voor als een bacteriële oorzaak is vastgesteld. Ernstige uitdroging moet direct in het ziekenhuis worden behandeld met intraveneuze toediening van vocht en zouten.

Naar boven

De prognose

De meeste mensen genezen snel van gastro-enteritis, zonder gevolgen. Het komt voor dat door beschadiging van het dunnedarmslijmvlies lactose, het natuurlijke suiker dat in melk zit, tijdelijk slecht wordt afgebroken (zie Lactasedeficiëntie). Dit komt vooral bij kleine kinderen voor en kan bij gebruik van melk tot diarree leiden. Dit probleem kan dagen tot weken aanhouden. Soms heeft gastro-enteritis het prikkelbaredarmsyndroom tot gevolg (Prikkelbaredarmsyndroom).

Naar boven

Risicofactoren

Leeftijd
Komt meer voor bij baby’s en kinderen, maar kan op iedere leeftijd voorkomen
Leefwijze
Een slechte voedingshygiëne en slechte sanitaire voorzieningen zijn risicofactoren
Geslacht
Geen factoren van betekenis
Erfelijkheid
Geen factoren van betekenis

Naar boven

Andere artikelen over algemene problemen met de spijsvertering en voedsel

Naar boven

Tekst: © Dorling Kindersley Ltd., 2003
Vertaling en bewerking: © Kosmos-Z&K Uitgevers b.v., 2006