Lactose-intolerantie

Medische encyclopedie

Het niet kunnen verteren van lactose, de natuurlijke suiker in melk

Iemand die geen lactose kan verdragen, kan deze in melk en melkproducten voorkomende suiker niet verteren, omdat het enzym lactase, dat de lactose moet afbreken, ontbreekt. De lactose blijft dan onverteerd in het spijsverteringskanaal achter. Zelfs kleine hoeveelheden lactose kunnen dan al buikpijn en diarree veroorzaken. Lactasedeficiëntie ontwikkelt zich gewoonlijk vanaf de puberteit en treft slechts zelden baby’s. Wereldwijd ontwikkelen ongeveer acht van de tien indianen, Afro-Amerikanen, Aziaten en Joden deze aandoening.

Naar boven

De oorzaken

Normaal gesproken zet het enzym lactase de lactose in de darmen om in de suikers glucose en galactose, die gemakkelijk door de darmwand heen kunnen worden opgenomen. Als dit enzym ontbreekt, gaat de lactose in de dikke darm gisten en veroorzaakt dan buikpijn. Hoewel bij de geboorte grote hoeveelheden lactase aanwezig zijn, kunnen die bij bepaalde bevolkingsgroepen bij het ouder worden dalen en bij de puberteit zo laag zijn geworden dat melk niet langer kan worden verteerd.

Bij baby’s en kinderen doet zich lactose-intolerantie wel eens tijdelijk voor na een aanval van gastro-enteritis, een ziekte waarbij het slijmvlies van de dunne darm beschadigd is.

Naar boven

De symptomen

De symptomen van lactasedeficiëntie ontwikkelen zich gewoonlijk binnen enkele uren na het eten of drinken van producten waarin melk verwerkt is. Het kunnen de volgende zijn:

  • opgeblazen gevoel en krampen;
  • diarree, winderigheid;
  • overgeven.

De ernst van de symptomen hangt af van de mate van lactasedeficiëntie. De een kan de symptomen alleen krijgen na het drinken van een aantal glazen melk, de ander voelt zich al onwel na een heel klein beetje zachte kaas of yoghurt. De symptomen zijn in het begin meestal mild, maar kunnen bij iedere aanval ernstiger worden.

Naar boven

De behandeling

Uw huisarts kan de diagnose stellen aan de hand van uw klachten en zal u vragen bij te houden welke soorten voedsel u eet en wanneer de klachten optreden. U kunt dan een speciale test ondergaan om de diagnose te bevestigen. Ook kan uw huisarts u vragen enkele dagen lang alle zuivel uit uw dieet te weren. Als u minder klachten hebt, maar als ze terugkeren zodra u zuivelproducten in uw dieet opneemt, is de diagnose bevestigd.

Bij volwassenen is lactose-intolerantie gewoonlijk permanent. Door alle lactose volledig uit het dieet te weren, kunnen de symptomen dan volledig verdwijnen. Het is belangrijk dat u zo veel mogelijk zuivelproducten weert, dat wil zeggen melk, yoghurt, zachte kaas, room en roomboter. Harde Nederlandse kaas is lactosevrij; zure melkproducten, zoals yoghurt en karnemelk, worden vaak beter verdragen. Melkproducten die speciaal zijn behandeld en waarvan de lactose al afgebroken is, zijn zonder recept verkrijgbaar. Uw huisarts kan ook lactasesupplementen in de vorm van een drankje of capsules voorschrijven. Bij baby’s bij wie de lactose-intolerantie door gastro-enteritis veroorzaakt is, kan melk weer langzaam aan het dieet worden toegevoegd als de aandoening na enkele weken genezen is.

Naar boven

Risicofactoren

Leeftijd
Ontwikkelt zich gewoonlijk vanaf de puberteit
Erfelijkheid
Komt in bepaalde etnische groepen meer voor
Geslacht
Geen factoren van betekenis
Leefwijze
Geen factoren van betekenis

Naar boven

Andere artikelen over aandoeningen van de darmen en de anus

Naar boven

Tekst: © Dorling Kindersley Ltd., 2003
Vertaling en bewerking: © Kosmos-Z&K Uitgevers b.v., 2006