Vetzucht

Medische encyclopedie

Obesitas: overmatige vetafzetting

Iemand die minstens 20 procent meer weegt dan het maximale gezonde lichaamsgewicht voor de lengte, is medisch gezien te zwaar. Dat is het geval bij bijna drie van de tien Nederlanders, en dat aantal groeit. Vaak wordt de Queteletindex of BMI (Body Mass Index) gebruikt om de mate van overgewicht vast te stellen.

Vetzucht kan veel gezondheidsproblemen veroorzaken, vanwege de druk die op organen en gewrichten wordt uitgeoefend. Zo zijn rugpijn, pijn in heupen en knieën en kortademigheid gebruikelijke verschijnselen. Vetzucht vergroot de kans op enkele veelvoorkomende en mogelijk dodelijke aandoeningen, zoals kransslagadervernauwing (Coronaire hartziekten), beroerte, suikerziekte en hoge bloeddruk (Hoge bloeddruk (hypertensie)). Vetzucht kan ook leiden tot psychische problemen, waaronder depressiviteit (Depressie).

Naar boven

De oorzaken

Vetzucht ontstaat als men meer energie tot zich neemt dan men verbruikt. De voornaamste oorzaken zijn dan ook te veel eten en te weinig bewegen. De aandoening kan in families voorkomen ten gevolge van aangeleerde eetgewoonten en erfelijke factoren. In zeldzame gevallen is het een gevolg van een hormonale stoornis, zoals hypothyreoïdie (Hypothyreoïdie). Bepaalde medicijnen kunnen ook tot vetzucht leiden, zoals corticosteroïden (Corticosteroïden). Soms is er een achterliggende psychische oorzaak aan te wijzen.

Naar boven

Complicaties

Vetzucht vergroot de kans op verschillende chronische gezondheidsproblemen. Zo hebben dikke mensen eerder kans op een hoge cholesterolspiegel (zie Hypercholesterolemie). Een teveel aan cholesterol vergroot de kans op aderverkalking (Atherosclerose), waarbij vettige afzettingen zich ophopen in de wand van de slagaders. Aderverkalking draagt bij aan een te hoge bloeddruk en aan kransslagadervernauwing. Trombose in de slagader en embolie (Trombose en embolie), het vasthechten van een stolsel in een bloedvat, komt vaker voor bij te dikke mensen. Ze lopen ook een grotere kans op galstenen (Galstenen) en krijgen eerder diabetes (Diabetes mellitus). Bepaalde soorten kanker, zoals prostaatkanker (Prostaatkanker), borstkanker (Borstkanker) en kanker van de baarmoeder (Baarmoederkanker), komen bij dikke mensen ook vaker voor.

Een hoog gewicht zet extra druk op gewrichten. Gewrichtsslijtage (Artrose) komt bij dikke mensen veel voor, vooral in heupen en knieën. Slaapapneu (Slaapapneu), een aandoening van de ademhaling, wordt eveneens met vetzucht in verband gebracht.

Naar boven

De behandeling

Uw huisarts zal lengte en gewicht meten en uw dieet met u bespreken. De arts zal vermoedelijk ook willen weten hoeveel lichaamsbeweging u dagelijks hebt. Er kan worden gekeken naar de bloedsuikerspiegel om te zien of u diabetes mellitus hebt en naar de cholesterolspiegel (Bloed onderzoeken op cholesterol). Soms kan ook worden gezocht naar een hormonale aandoening.

Gewoonlijk wordt vetzucht behandeld met een vermageringsdieet en beweging. De inname van calorieën wordt beperkt tot 500 à 1000 minder dan gemiddeld is voor iemand van uw leeftijd, geslacht en lengte. Een dergelijk dieet is erop gericht langzaam gewicht te verliezen en wordt samengesteld door uw huisarts of een diëtist. Ook kunt u zich aansluiten bij een zelfhulpgroep of een op afvallen gerichte organisatie. Matige, regelmatige lichaamsbeweging is essentieel bij bewust afvallen.

Er zijn eetlustonderdrukkende middelen verkrijgbaar, maar de meeste zijn niet aan te raden vanwege ernstige bijwerkingen. Er zijn echter nieuwe medicijnen met minder bijwerkingen in ontwikkeling. Sibutramine onderdrukt de eetlust door de neurotransmitters in de hersenen te beïnvloeden. Medicijnen die de vetopname in het spijsverteringskanaal verminderen, kunnen in beperkte mate afvallen stimuleren. In extreme gevallen kan chirurgie nodig zijn om vetzucht te bestrijden. Zo kan de maag worden verkleind, zodat u zich al na een kleine hoeveelheid eten vol voelt.

De veranderingen in dieet en leefwijze moeten het hele leven worden volgehouden. Steun van uw gezin en omgeving, huisarts of een zelfhulpgroep kan een stimulans zijn om het plan om af te vallen te volbrengen.

Naar boven

Risicofactoren

Leeftijd
Meer voorkomend naarmate men ouder wordt
Geslacht
Komt meer voor bij vrouwen
Erfelijkheid
Komt soms in families voor
Leefwijze
Te veel eten en weinig bewegen zijn risicofactoren

Naar boven

Andere artikelen over algemene problemen met de spijsvertering en voedsel

Naar boven

Tekst: © Dorling Kindersley Ltd., 2003
Vertaling en bewerking: © Kosmos-Z&K Uitgevers b.v., 2006