Obstipatie

Medische encyclopedie

Moeizame en vertraagde stoelgang van kleine, harde keutels

Als uw ontlasting bestaat uit kleine, harde keutels of als u moeite moet doen u te ontlasten, hebt u waarschijnlijk obstipatie. Hoe vaak u zich ontlast is minder belangrijk; dit is per individu verschillend. De gebruikelijke frequentie loopt van driemaal per dag tot driemaal per week. De meeste mensen ontlasten zich regelmatig, en de darmen functioneren het best als ze zich aan een vast patroon kunnen houden.

Een enkele keer verstopt zijn, is ongevaarlijk, maar soms is er een oorzaak waarbij nader onderzoek nodig is. Ga altijd naar uw huisarts als u last hebt van ernstige verstopping of als het langer dan twee weken duurt, vooral als u dit niet eerder hebt gehad en ouder bent dan vijftig of als er bloed bij de ontlasting zit. Aanhoudende obstipatie kan leiden tot een ernstige verstopping waarbij de harde ontlasting in de endeldarm blijft steken. Dunne, vloeibare ontlasting kan daar dan langs wegstromen, met klachten van diarree tot gevolg.

Naar boven

De oorzaken

Een dieet met weinig vezels en te weinig vloeistoffen is gewoonlijk de oorzaak van obstipatie. Het nuttigen van veel alcohol of dranken met cafeïne, wat tot uitdroging kan leiden, kan de ontlasting hard maken en de stoelgang bemoeilijken. Ook te weinig beweging en lange periode van niet bewegen kunnen de frequentie van de stoelgang doen afnemen. Verschillende aandoeningen, zoals de schildklieraandoening hypothyreoïdie, depressiviteit en de ziekte van Parkinson, kunnen ook tot obstipatie leiden. Bovendien wordt obstipatie in verband gebracht met aandoeningen van de dikke darm, zoals diverticulose.

Mensen die herstellen van een buikoperatie of last hebben van een aandoening aan de anus, zoals aambeien of een anale kloof, kunnen bij de stoelgang pijn hebben, wat ook tot obstipatie kan leiden. Ook medicijnen, waaronder bepaalde antidepressiva, pijnstillers met codeïne, antacida waarin aluminium en calciumcarbonaat zitten, kunnen obstipatie veroorzaken.

Door een slechte zindelijkheidstraining van kinderen (zie Obstipatie bij kinderen) en de toenemende immobiliteit van ouderen komt obstipatie in deze leeftijdsgroepen vaker voor. Waarom het meer bij vrouwen voorkomt, is onbekend.

Naar boven

De behandeling

Als de obstipatie samenhangt met uw leefwijze, kunt u verschillende dingen doen om de aandoening te verlichten of te voorkomen (zie ZELFHULP: Voorkomen van obstipatie). Als de verstopping toch aanhoudt, kunt u uw huisarts raadplegen; deze zal naar een oorzaak zoeken door uw buik en endeldarm te onderzoeken. Geeft dit geen uitsluitsel, dan kan hij een endoscopie nodig vinden (zie Colonoscopie) of röntgencontrastfoto’s. Als een oorzaak wordt gevonden, doet behandeling daarvan de obstipatie afnemen. Als een medicijn de oorzaak is, zal de arts een ander medicijn voorschrijven. Zo nodig kan een klysma worden gegeven, waarbij via de anus een laxerende vloeistof in de darm wordt gebracht om de stoelgang te stimuleren. Aansluitend moet u uw voeding aanpassen (meer vezels, meer vocht).

Obstipatie die samenhangt met een pijnlijke aandoening aan de anus, kan worden verlicht met een pijnverzachtende zalf of een zetpil.

Naar boven

Risicofactoren

Leeftijd
Komt meer voor bij kinderen en ouderen
Geslacht
Komt meer voor bij vrouwen
Leefwijze
Een vezelarm dieet, weinig drinken en weinig bewegen zijn risicofactoren
Erfelijkheid
Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak

Naar boven

Andere artikelen over algemene problemen met de spijsvertering en voedsel

Naar boven

Tekst: © Dorling Kindersley Ltd., 2003
Vertaling en bewerking: © Kosmos-Z&K Uitgevers b.v., 2006