kiesBeter.nl - Medische Informatie, Prikkelbaredarmsyndroom

Prikkelbaredarmsyndroom

De oorzaken
De symptomen
De diagnose
De behandeling
Risicofactoren
Andere artikelen over aandoeningen van de darmen en de anus

Een combinatie van afwisselend buikpijn, obstipatie en/of diarree

Prikkelbaredarmsyndroom is verantwoordelijk voor meer bezoeken aan huisartsen en internisten dan andere aandoeningen. Anderzijds zijn er ook veel mensen die eraan lijden en nooit een arts hiervoor raadplegen. De aandoening ontwikkelt zich het meest bij mensen die tussen de twintig en dertig jaar oud zijn en komt twee keer zo vaak bij vrouwen voor als bij mannen. Bij twee van de tien mensen ontwikkelen zich ooit symptomen van prikkelbaredarmsyndroom. De symptomen – buikpijn, obstipatie en/of diarree – doen zich met tussenpozen voor en dit kan jarenlang aanhouden. Hoewel darmkrampen verontrustend kunnen zijn, leiden ze nooit tot ernstige complicaties.

Naar boven

De oorzaken

De precieze oorzaak van prikkelbaredarmsyndroom is niet bekend. Het kan voortkomen uit afwijkende samentrekkingen van de spieren in de darmwand. Een toenemende gevoeligheid voor bepaald voedsel, waaronder fruit, de kunstmatige zoetstof sorbitol en vet, kan ook een bijdragende factor zijn.

Prikkelbaredarmsyndroom ontwikkelt zich soms na een maag-darminfectie (zie Gasto-enteritis). De aandoening kan zich in families voordoen, wat suggereert dat er genetische factoren meespelen. Vaak worden stress, angsten en depressies met de aandoening in verband gebracht; ze kunnen de klachten verergeren.

Naar boven

De symptomen

Kenmerkend is dat de klachten zich met tussenpozen voordoen; ze komen gewoonlijk gedurende vele jaren terug en houden vaak tot op hoge leeftijd aan. Bij iedere aanval kunnen ze per persoon enorm verschillen. De voornaamste klachten zijn:

opzwellen van de buik gecombineerd met hevig winden;
buikpijn, vaak linksonder, die minder wordt door zich te ontlasten of na winden;
diarree, die het ergst is bij het opstaan en soms afgewisseld wordt door obstipatie met een ontlasting van ‘konijnenkeutels’;
het gevoel dat de darm niet helemaal leeg is;
het voorkomen van slijm bij de ontlasting;
misselijkheid en overgeven;
een gevoel vol te zitten en de maaltijden niet helemaal op kunnen eten.

Veel mensen hebben ook verschijnselen die niets met de spijsvertering te maken hebben, zoals vermoeidheid, hoofdpijn, rugpijn en een toegenomen drang tot urineren. Bij vrouwen kan de geslachtsgemeenschap pijnlijk zijn en kunnen de klachten vlak voor de menstruatie erger worden.

U moet uw huisarts raadplegen als de klachten ernstig zijn, lang aanhouden of telkens terugkeren of als u onverwacht gewicht verliest. Indien u ouder bent dan veertig, moet u medisch advies zoeken om ernstige aandoeningen met vergelijkbare symptomen, zoals darmkanker uit te sluiten.

Naar boven

De diagnose

Het aantal en het soort testen dat wordt gebruikt om prikkelbaredarmsyndroom te diagnosticeren, hangen af van uw leeftijd. Er is niet een bepaalde test waarmee de aandoening kan worden vastgesteld. Meestal zal u huisarts uw klachten uitvragen en een lichamelijk onderzoek uitvoeren. Bij een normaal beloop en normale bevindingen is er geen aanvullend onderzoek nodig. Bij afwijkende of ernstige klachten en/of symptomen en bij een verhoogd familiair risico is aanvullend onderzoek geïndiceerd, dat erop gericht is ernstigere ziekten uit te sluiten.

Indien de klachten erop wijzen dat u een ontstekingsaandoening hebt, zoals de ziekte van Crohn (Ziekte van Crohn), of als u ouder bent dan veertig, zal de huisarts u vermoedelijk verder willen onderzoeken. Een bloedonderzoek kan uitwijzen of u een ontsteking hebt en dat kan duiden op de ziekte van Crohn. Als het resultaat bevestigend is, of als de dokter een dikkedarmtumor vermoedt, moet er waarschijnlijk een röntgencontrastfoto (Röntgencontrastfoto’s) van de darmen worden gemaakt of moet u een colonoscopie ondergaan. Ook kunt u testen krijgen om voedselintolerantie (zie hierna) en lactose-intolerantie (zie hiernaast), die met vergelijkbare symptomen gepaard gaan, uit te sluiten.

Naar boven

De behandeling

Hoewel de symptomen heel vervelend kunnen zijn, is prikkelbaredarmsyndroom niet ernstig. U zou in staat moeten zijn uw symptomen zelf te beïnvloeden door uw dieet te veranderen en ontspanningstechnieken toe te passen. Als de symptomen zo ernstig zijn dat ze uw dagelijkse bezigheden bemoeilijken, moet u uw huisarts raadplegen. Het bijhouden van een dagboek is een goede methode om de samenhang met andere problemen te ontdekken. Uw huisarts heeft ook folders over de aanpak bij prikkelbaredarmsyndroom. Medicijnen zijn meestal niet effectief.

Medicijnen kunnen de diarree verminderen (Anti-diarreemiddelen), vooral bij mensen die daar bij het opstaan last van hebben. Als er sprake is van obstipatie, kunnen laxerende middelen (Laxantia) helpen.

Indien u naast darmkrampen psychische symptomen hebt, zoals angsten, kunt u met uw huisarts bespreken op welke wijze u die problemen het beste kunt aanpakken (bijvoorbeeld psychotherapie, zoals gedragstherapie en dergelijke).

Prikkelbaredarmsyndroom is meestal een chronische aandoening die tot op hoge leeftijd blijft bestaan. In de loop van de tijd komen de aanvallen echter minder vaak voor en worden ze minder ernstig.

Naar boven