Spierrelaxantia

Medische encyclopedie

Een groep geneesmiddelen die worden gebruikt om spastische spiercontracties te verminderen

Naar boven

Veelgebruikte middelen

  • baclofen
  • botulinetoxine A
  • dantroleen
  • diazepam
  • (hydro)kinine
  • tizanidine

Spierrelaxantia (spierverslappers) worden gebruikt ter verlichting van spierspasmen. Dat zijn pijnlijke, onwillekeurige contracties van een of meer spieren bij mensen met spierdystrofie (Spierdystrofie). Ook worden ze gebruikt bij motorische afwijkingen door hersenbeschadiging (zie Spasticiteit, Spasticiteit), waarbij continue spasmen permanente stijfheid van de ledematen geven. Verder worden spierrelaxantia ingezet bij andere spieraandoeningen, zoals nachtelijke spierverkrampingen (Spierkrampen) en torticollis of scheve hals (Torticollis), waarbij spieren in de nek zich samentrekken, zodat het hoofd naar één kant wordt getrokken. Bepaalde relaxantia worden gebruikt om de spieren tijdelijk te verlammen bij een operatie onder algehele narcose (zie Een grote chirurgische ingreep, Een grote chirurgische ingreep).

Naar boven

Werking

Spierrelaxantia kunnen op verschillende manieren werken. Sommige werken door het tegengaan van de overdracht van signalen die vanuit de hersenen en het ruggenmerg via de zenuwcellen naar de spieren gaan. Daardoor ontspannen de spieren. Middelen die zo werken, zijn tizanidine, baclofen en het angst- en spierspanningverminderende middel diazepam.

Dantroleen vermindert de spasmen door een directe werking op de spieren die deze minder gevoelig maakt voor de signalen die via de zenuwen uit de hersenen en het ruggenmerg worden gegeven. Botulinetoxine ontspant de spieren door de overdracht van zenuwsignalen op de spieren bij de zenuwuiteinden te blokkeren. Het werkingsmechanisme van (hydro)kinine is niet geheel duidelijk.

Naar boven

Bijwerkingen

Een veelvoorkomende bijwerking van veel spierrelaxantia is slaperigheid, maar die neemt meestal in de loop van de behandeling af. Wanneer een middel langdurig wordt gebruikt, kan het lichaam er afhankelijk van worden. Als plotseling met het middel wordt gestopt, worden de spierspasmen heviger.

Dantroleen kan diarree veroorzaken. Ook kan het ernstige leverproblemen geven. Bij gebruik van dantroleen zal de arts dan ook regelmatig bloedonderzoek doen om te zien of de lever nog goed functioneert.

Naar boven

Andere artikelen over geneesmiddelen en het bewegingsapparaat

Naar boven

Tekst: © Dorling Kindersley Ltd., 2003
Vertaling en bewerking: © Kosmos-Z&K Uitgevers b.v., 2006