Medische encyclopedie
Verpleegkundige en medische verzorging bij de patiënt thuis
Ook als een ziekenhuisopname onvermijdelijk is, worden patiënten zo vroeg mogelijk ontslagen en wordt de zorg vaak verplaatst naar de thuissituatie. Dit gebeurt meestal met de begeleiding door een team van professionele zorgverleners, met of zonder familieleden en vrienden.
De belangrijkste voordelen van verzorging thuis zijn dat de patiënt dichter bij familie en vrienden kan zijn en in een vertrouwde omgeving is. Zorg thuis is vaak ook goedkoper. Vaak is thuiszorg maar voor een beperkte periode noodzakelijk, maar ook langdurige zorg wordt vaak thuis gegeven; dat geldt voor mensen met een chronische aandoening. Ook sommige mensen met een terminale ziekte kiezen ervoor thuis te blijven in de laatste weken van hun leven (Een terminaal zieke verzorgen).
Naar boven
Aanpassingen in huis
Afhankelijk van de ernst van de ziekte en van de beperkingen van de patiënt moeten er misschien praktische aanpassingen in huis plaatsvinden. Een verpleegkundig ergo- of fysiotherapeut kan tijdens het verblijf in het ziekenhuis al adviezen geven over die aanpassingen(zie Ziekenhuiszorg, Ziekenhuiszorg) of de huisarts kan het later doen.
Die aanpassingen kunnen variëren van een rolstoelplank over een drempel tot een verhoogde wc en technische apparatuur om de verzorging mogelijk te maken, bijvoorbeeld een lift om de patiënt vanuit bed in een stoel te tillen.
Naar boven
Vormen van thuiszorg
Een scala van verzorging en behandelingsvormen is mogelijk in huis, waaronder medicatie, algemene en specialistische verpleegkundige zorg en revalidatieprogramma’s. Sommige vormen kunnen de patiënt en diens verzorger(s) zelf uitvoeren, met goede aanwijzingen van het behandelteam. Bij andere behandelingen is voortdurend toezicht nodig van een verpleegkundige of therapeut.
Soms wordt thuiszorg gecombineerd met ambulante trainings- of revalidatieprogramma’s. Het gaat dan meestal om een soort voortgezette behandeling onder strikt toezicht of volgens een bepaalde gecontroleerde intensiteit.
Een andere aanvullende behandeling op thuiszorg zijn de ‘dagverzorgingscentra’ en ‘de centra voor kortverblijf’. Dagverzorgingscentra zijn centra waar men patiënten gedurende de dag heen kan brengen, omdat bijvoorbeeld tijdens die periode de eigen ‘mantelzorger’ niet aanwezig kan zijn. Hierdoor wordt tevens de thuiszorg voor de centrale verzorger mogelijk en draaglijk gemaakt. Het centrum voor kortverblijf beoogt de centrale verzorger(s) in de thuiszorg tijdelijk of af en toe te ‘ontlasten’, bijvoorbeeld tijdens een paar dagen vrij of korte afwezigheid.
Serviceflats zijn woonvormen voor zorgbehoeftige ouderen, die op centrale plaatsen in het complex basale diensten hebben, zoals maaltijdservice, kapper, pedicure, in combinatie met een verpleegkundige en/of fysiotherapeut (kinesist) die op maat gesneden programma’s aanbiedt. Dit verhoogt de zelfredzaamheid van zorgbehoeftige ouderen dermate dat ze nog jarenlang relatief zelfstandig kunnen functioneren.
Medicatie
Wie van een ziekte herstelt of een chronische aandoening heeft, moet vaak geneesmiddelen gebruiken. Geneesmiddelen die via injecties en infusen worden toegediend, zullen in het begin door de verpleegkundige worden gegeven. Na een tijdje zal deze echter aan de patiënt of verzorger uitleggen hoe die het zelf kan doen. Bij een hart- of longaandoening moet er vaak extra zuurstof in huis zijn om de ademhaling te ondersteunen(zie
Zuurstoftherapie).
Verpleegkundige zorg
Er kan verpleegkundige zorg nodig zijn bij het wassen en aankleden, ter voorkoming van doorliggen (decubitus, Doorligwonden) bij iemand die niet kan bewegen of voor het vernieuwen van verbanden en het bijhouden van de vooruitgang van de patiënt. Soms is specialistische verzorging nodig, bijvoorbeeld door een stomaverpleegkundige (Colostomie (behandeling)).
- Het vervangen van een verband
- Zo nodig kan er regelmatig een verpleegkundige aan huis komen om verband te vernieuwen en de genezing van de wond te controleren.
Revalidatie
Na een grote operatie of na een invaliderende gebeurtenis zoals een beroerte, is vaak intensieve revalidatie noodzakelijk. Een fysiotherapeut (kinesist) zal dan meestal een programma opstellen van oefeningen(zie Fysiotherapie, Revalidatiegeneeskundige behandeling). Daarbij kan ook ergotherapie (De diverse therapeuten) of logopedie (Het revalidatieteam) nodig zijn.
Technische behandelingen
Technologische ontwikkelingen hebben een aantal medische apparaten eenvoudiger gemaakt in het gebruik. Daardoor kunnen nu behandelingen, zoals nierdialyse (Dialyse (behandeling)), soms thuis worden uitgevoerd. Bij een patiënt die niet in staat is te eten, kan sondevoeding nu ook thuis worden toegediend.
Naar boven
Belasting van de verzorger
De rol van verzorger van partner, vriend, familielid kan zowel fysiek als geestelijk zeer veeleisend zijn. Het komt vaak voor dat de verzorger op den duur zijn eigen gezondheid verwaarloost en niet meer aan eigen dingen toekomt. Daarbij kan de verzorger gevoelens van boosheid en verontwaardiging krijgen, omdat de verzorging hem beperkt in zijn vrijheid. Het is dan ook heel belangrijk dat de verzorger zijn eigen behoefte aan steun niet uit het oog verliest. Een praatgroep met lotgenoten biedt bijvoorbeeld de mogelijkheid om ervaringen uit te wisselen en elkaar steun en begrip te geven.
Uiteindelijk zullen sommige verzorgers hun rol als zodanig moeten heroverwegen. Het is geen schande als een verzorger toegeeft het niet (meer) aan te kunnen; het kan helpen dat te bespreken met huisarts, begeleider of maatschappelijk werkende. Hoe moeilijk het soms ook te accepteren is, er kan een dag komen waarop een voltijdse opname in een verpleeghuis of een verzorgingshuis beter is voor de patiënt en diens naaste. In België kunnen speciale ondersteuningsvoorzieningen, zoals dagverzorgingscentra en centra voor kortverblijf, hierbij soelaas bieden.
Naar boven
Andere artikelen over indeling van zorg
Naar boven
Tekst: © Dorling Kindersley Ltd., 2003
Afbeelding(en): © Dorling Kindersley Ltd., 2003
Vertaling en bewerking: © Kosmos-Z&K Uitgevers b.v., 2006
U bevindt zich hier: