De hoofdluis is een parasiet: het beestje leeft van mensenbloed. Hij zoekt graag behaarde en warme plekjes op zoals achter de oren, in de nek of onder een pony. Een hoofdluis is ongeveer 3 millimeter groot en grijsblauw of, nadat hij bloed opgezogen heeft, roodbruin van kleur.
De eitjes van de hoofdluis, de neten, zijn grijswit en lijken op roos. Het verschil is dat roos los zit terwijl neten juist aan de haren kleven. Hoofdluis verspreidt zich in een hoog tempo. De hoofdluis leeft ongeveer één maand en legt in die tijd zo'n 250 eitjes. Snel ingrijpen is bij hoofdluis dus erg belangrijk.
naar boven
Hoofdluis kun je krijgen door (indirect) contact met iemand die hoofdluis heeft. De luizen lopen van het ene hoofd naar het andere. Of ze gaan over via jassen, mutsen, hoofddoekjes, knuffelbeesten, autostoelen of borstels. Springen kunnen ze niet. Zodra ergens veel mensen bij elkaar zijn, bijvoorbeeld op scholen, in bioscopen of in bussen, kan hoofdluis zich makkelijk verspreiden.
Hoofdluis kun je krijgen door (indirect) contact met iemand die hoofdluis heeft. De luizen lopen van het ene hoofd naar het andere. Of ze gaan over via jassen, mutsen, hoofddoekjes, knuffelbeesten, autostoelen of borstels. Springen kunnen ze niet. Zodra ergens veel mensen bij elkaar zijn, bijvoorbeeld op scholen, in bioscopen of in bussen, kan hoofdluis zich makkelijk verspreiden.
naar boven
Nee, luizen kunnen geen kwaad, maar geven wel veel jeuk. En door krabben kunnen er infecties ontstaan. Het krijgen van hoofdluis heeft helemaal niets te maken met lichamelijke hygiëne. Sterker, hoofdluis komt juist vaker voor op schone haren.
naar boven
Kijk goed tussen de haren, vooral achter de oren en in de nek, daar bewegen de hoofdluizen zich. Ook als er geen luizen zijn te zien maar wel grijswitte puntjes, is er waarschijnlijk sprake van hoofdluis. Die puntjes, de neten, kunnen zich ontwikkelen tot luizen.
Om zeker te weten of het om hoofdluis gaat kun je het haar kammen met een luizen- of netenkam boven wit papier of de wasbak. De luizen zullen op het papier of in de wasbak vallen als kleine grijsblauw of roodbruin gekleurde spikkels.
naar boven
Er zijn twee manieren om hoofdluis te behandelen.
1. De beste (en niet chemische) methode is de uitkammethode: gedurende twee weken het haar dagelijks doorkammen met een netenkam.
2. Het haar behandelen met een speciaal antihoofdluismiddel. Ook dan het haar twee weken dagelijks doorkammen, in dit geval met een luizenkam.
naar boven
Er zijn verschillende producten verkrijgbaar zoals shampoos, sprays, crèmes en lotions. Het verschil tussen de producten heeft vooral te maken met de werkzame stof die erin zit. Op dit moment biedt geen enkel antihoofdluismiddel '100% garantie'.
Meerdere middelen zijn in Nederland geregistreerd en te koop bij de apotheek of drogist. Op volgorde van werkzaamheid zijn dit:
- Lotion en shampoo op basis van malathion (Prioderm® en Noury®-lotion);
- Crèmespoeling en lotion op basis van permetrine (Loxazol®);
- Spray op basis van bioalletrine/piperonylbutoxide (PARA-Speciaal®).
Tegen de antihoofdluismiddelen is de hoofdluis steeds vaker resistent (ongevoelig). Het minst komt dat tot nu toe voor bij malathion. Als een middel niet werkt, probeer dan een middel waar een andere werkzame stof in zit. Nieuw zijn middelen waar de stof dimeticon in zit, zoals XTLuis®. Tegen dimeticon kan hoofdluis niet resistent worden; de stof zorgt ervoor dat de luizen stikken.
naar boven
Informeer altijd naar bijwerkingen, want kinderen met hooikoorts, cara of eczeem kunnen gevoelig zijn voor één van de werkzame stoffen. Lees ook de bijsluiter goed door en volg de werkwijze die daarin staat.
Bij zwangerschap en het geven van borstvoeding worden antihoofdluismiddelen afgeraden. Ook is het verstandig om baby's onder de zes maanden niet met deze middelen te behandelen. Pas in deze gevallen alleen de uitkammethode toe.
naar boven
Pak ook de omgeving aan op de eerste dag van de behandeling en 7 dagen later nog een keer. Was kleding, beddengoed, jassen, knuffels etc. minimaal 10 minuten op ten minste 60°C. In plaats van wassen kun je de spullen stomen of 48 uur buiten luchten. Een andere mogelijkheid is om ze 24 uur in de diepvries te leggen of 48 uur te bewaren in een afgesloten zak bij kamertemperatuur. Zo verhongeren de luizen.
Vergeet ook niet alle kammen en borstels goed schoon te maken, bijvoorbeeld door ze uit te koken of te ontsmetten met alcohol (70%). Ook moet je de vloerbedekking en bekleding van meubels en de auto meerdere malen goed stofzuigen. Gooi de stofzak daarna meteen weg.
Verder is het belangrijk aan iedereen in de omgeving te laten weten dat er hoofdluis is geconstateerd. De school of kinderopvang moet het bijvoorbeeld weten en ook eventuele sportclubs, opa's, oma's, buren, de oppas en ouders van vriendjes.
naar boven
Luis in je haar? Kammen maar! Dat is de boodschap die het RIVM samen met de GGD'en wil meegeven aan ouders en kinderen. Tijdens deze campagne worden ook posters en folders verspreid via GGD'en, huisartsen, apotheken, drogisten, scholen, kinderopvangcentra, sportclubs en bibliotheken. Meer informatie is te vinden op de website van het RIVM.
De juiste aanpak kan voorkomen dat hoofdluis een hardnekkig probleem wordt. Regelmatige controles zorgen er bijvoorbeeld voor dat een snelle behandeling mogelijk is. Zo blijven kinderen elkaar niet besmetten.
naar boven