Dossier Q-koorts

Q-koorts is een ziekte die van dieren (vooral geiten of schapen) op mensen wordt overgedragen. Voor 2007 kwam Q-koorts slechts af en toe voor, maar het aantal meldingen van Q-koorts is sinds 2007 drastisch gestegen. In dit dossier vindt u antwoorden op veelgestelde vragen over Q-koorts.
Q-koorts is een ziekte die wordt veroorzaakt door een bacterie (Coxiella burnetii). De ziekte verloopt vaak zonder, of met alleen milde klachten, maar kan soms ook ernstiger verlopen. Q-koorts is een zoönose. Dat betekent dat de ziekte kan worden overgedragen van dieren op mensen. Q-koorts kan niet van mens op mens overgedragen worden.
Q-koorts kwam in Nederland vóór 2007 slechts af en toe voor. Jaarlijks werden gemiddeld 15 mensen met deze ziekte gemeld. Sinds 2007 is het aantal meldingen van Q-koorts gestegen. Het begon in 2007 met een uitbraak in Noord-Brabant van circa 190 ziektegevallen. In 2008 waren dat er ongeveer 1000 in een groter gebied in Noord-Brabant en Zuid-Gelderland. Het actuele aantal ziektegevallen vindt u op de site van het RIVM.
De ziekte wordt meestal overgebracht op de mens door besmet fijnstof dat wordt ingeademd. Geïnfecteerde dieren zijn meestal niet ziek, maar het kan vooral bij geiten miskramen en vroeggeboortes veroorzaken. De urine, ontlasting, melk, moederkoek, vruchtvliezen en het vruchtwater van geïnfecteerde dieren is besmettelijk. Vooral tijdens een miskraam of geboorte vindt veel uitscheiding van de bacterie plaats. De bacterie kan lang (maanden tot jaren) overleven in stof of zand. Door verwaaiing kan de bacterie in de lucht komen. Op die manier kan de bacterie afhankelijk van de weersomstandigheden tot enkele kilometers verspreid worden.
Het drinken van besmette rauwe melk of het eten van rauwmelkse producten zou ook een bron van besmetting kunnen zijn. Tot op heden zijn er echter geen aanwijzingen dat er door consumptie van deze producten mensen in Nederland ziek zijn geworden.