Middelen die worden gebruikt om stoornissen in het mechanisme van de blaas om urine vast te houden of te lozen te genezen
- flavoxaat
- oxybutynine
- solifenacine
- tolterodine
- alfuzosine
- doxazosine
- dutasteride
- finasteride
- tamsulosine
- terazosine
Twee groepen stoornissen van het blaasmechanisme zijn te onderscheiden: incontinentie voor urine (Urine-incontinentie), waarbij urine onwillekeurig weglekt, en retentie van urine (Urineretentie), waarbij de blaas niet goed kan worden geleegd.
Urine-incontinentie kan veel oorzaken hebben, waaronder onwillekeurige aanspanning van de spieren van de blaaswand, verlies van controle over de zenuwen van de blaas ten gevolge van hersenaandoeningen, zoals een beroerte (Beroerte), of slechte beheersing van de spier bij de uitgang van de blaas. Dit laatste is een veelvoorkomende kwaal bij vrouwen na de menopauze. Bedplassen is normaal voor jonge kinderen. Het stopt doorgaans op zesjarige leeftijd. Bij sommige kinderen duurt het langer.
Urineretentie kan veel oorzaken hebben, zoals een obstructie van de uitstroom bij prostaatvergroting (Vergrote prostaatklier) en stoornissen in de zenuwvoorzieningen van de blaaswandspieren.
Anticholinergica worden gebruikt om incontinentie te behandelen. Desmopressine wordt soms gegeven bij bedplassen bij oudere kinderen. Urineretentie wordt behandeld met parasympathicomimetica of met alfareceptorblokkers.
Anticholinergica, zoals oxybutynine en tolterodine, worden voorgeschreven bij frequent optredende plotselinge aandrang, waarbij de controle over de blaas is verdwenen. Hun effect danken ze aan de ontspannende werking op de spier van de blaaswand. Hierdoor neemt het volume van de blaas toe en de aandrang tot urinelozing af. Bijwerkingen zijn een droge mond, wazig zien, obstipatie en misselijkheid.
Desmopressine is een synthetische versie van een natuurlijk, door de hypofyse geproduceerd hormoon (vasopressine) dat de urineproductie afremt. De stof wordt sporadisch gegeven voor bedplassen bij oudere kinderen. Het wordt oraal of in de vorm van een neusspray toegediend. Bijwerkingen zijn vasthouden van vocht, stoornissen in de zouthuishouding, misselijkheid en braken. In zeldzame gevallen kan desmopressine insulten veroorzaken.
Parasympathicomimetica stimuleren de samentrekking van de spier van de blaaswand en bevorderen zo het ontstaan van aandrang. Ze worden ingezet bij de behandeling van urineretentie ten gevolge van beschadiging van zenuwen die het legen van de blaas reguleren. Bijwerkingen zijn misselijkheid, transpireren en wazig zien. Ook buikpijn en een versneld hartritme kunnen optreden.
Alfareceptorblokkers, zoals tamsulosine en alfuzosine, worden gebruikt als de urineretentie veroorzaakt is door een niet-kwaadaardige prostaatvergroting. Ze ontspannen de spieren bij de blaasuitgang en vergemakkelijken zo de uitstroom van urine. Bijwerkingen zijn sufheid, moeheid, hoofdpijn en stemmingswisselingen. Ook kunnen ze bloeddrukverlagend werken, met als gevolg lichtheid in het hoofd.
