Aanvankelijk werd gedacht dat een foutief ademhalingspatroon kan leiden tot hyperventilatie. En dat de metabole gevolgen (o.a. een laag koolzuurgehalte door snel ademen) en de eraan gekoppelde symptomen de oorzaak van angst en paniek waren. Hyperventilatie is echter een gevolg van paniek en niet de oorzaak. Het is geen zelfstandig psychiatrisch syndroom, maar een onderdeel van paniek en paniekstoornissen.
Wanneer u angstig of gespannen bent, kan uw lichaam in een stresstoestand raken. Het lichaam gaat dan stresshormonen aanmaken, bijvoorbeeld adrenaline. Het is alsof het lichaam zich voorbereidt op een inspanning. U gaat vanzelf sneller ademhalen en uw hart gaat sneller kloppen. Zo kunnen angst en gespannenheid ervoor zorgen dat u gaat hyperventileren.
Bij angst en spanningen kunnen verschillende lichamelijke klachten ontstaan. Voorbeelden hiervan zijn:
- te snel of te diep ademhalen (hyperventileren);
- duizelingen of een gevoel alsof u flauwvalt;
- een benauwd gevoel alsof u niet genoeg lucht krijgt;
- pijn op de borst;
- hartkloppingen;
- tintelingen in de handen of in het gezicht;
- een stijf gevoel of kramp in de vingers;
- een droge mond;
- hoofdpijn;
- misselijkheid.
De klachten kunnen beangstigend werken. En door de angst kunnen de klachten weer toenemen. Zo ontstaat er een vicieuze cirkel.
Verschijnselen die het gevolg zijn van de hyperventilatie (zoals een prikkend gevoel in de vingers) kan men het beste bestrijden door de aandacht af te leiden van de paniek. In een papieren zak ademen helpt niet, ook al wordt het nogal eens geadviseerd. Door in een zak te ademen daalt het koolzuurgehalte juist meer.
