Procedures waarbij zeer sterke, smalle lichtbundels worden gebruikt om weefsel te vernietigen, door te snijden of juist aan elkaar te hechten
De lichtstraal uit een laserapparaat kan weefsel doorsnijden, vernietigen of juist herstellen door de randen van losgerukte of doorgesneden structuren weer samen te voegen. Laserstralen kunnen dan ook bij een aantal chirurgische ingrepen het gebruik van scalpels, scharen en hechtingen vervangen.
Er zijn veel soorten laserstralen voor verschillende procedures, waaronder oogoperaties, de behandeling van goedaardige huidaandoeningen en inwendige operaties die met een endoscoop worden uitgevoerd(zie Endoscopische chirurgie, Endoscopische chirurgie).
Omdat laserstralen heel precies kunnen worden gericht, is het mogelijk zeer kleine weefselonderdelen te behandelen zonder het omliggende weefsel te beschadigen. De stralen bevatten lichtbundels met dezelfde golflengte, zodat zij alleen door een bepaald soort weefsel worden geabsorbeerd. Zo kan een laserstraal met alleen een golflengte die door bloed wordt geabsorbeerd, stolling veroorzaken en zo een bloeding tegenhouden bij het snijden in weefsel tijdens een operatie.
Omdat een laserstraal zeer heet is, wordt hij in kleine stootjes toegediend, hetgeen de kans op brandwonden verkleint.
Laserbehandeling wordt vaak toegepast in de gynaecologie. Een laserstraal kan via een endoscoop worden gericht op een plek in het lichaam en zo bijvoorbeeld littekenweefsel verwijderen dat in de eileiders zit van een vrouw die daardoor onvruchtbaar is. Ook wordt lasertherapie toegepast bij het verwijderen van cysten in de onderbuik bij iemand met endometriose (Endometriose) en om afwijkende cellen op de baarmoedermond te vernietigen, voordat deze zich verder ontwikkelen tot baarmoederhalskanker(zie Dysplasie van de baarmoederwand, Dysplasie van de baarmoedermond).
Ook elders in het lichaam kunnen kleine tumoren of cellen die kunnen uitgroeien tot kanker, zoals in de keel of in de darmen, worden vernietigd met een laserstraal via een endoscoop. Verder wordt deze techniek gebruikt om bloedvaten te openen die vernauwd zijn geraakt door vetophopingen in de wand(zie Arteriosclerose, Atherosclerose). In de oogheelkunde worden met laserstralen kleine scheurtjes gerepareerd in het netvlies (retina), de lichtgevoelige plaat tegen de achterwand van de oogbol(zie Netvliesloslating, Netvliesloslating).
Lasertherapie wordt vaak toegepast op de huid, vooral in het gezicht, voor het verminderen van littekens en vlekjes (Huid- en haarziekten), wratten en moedervlekken die niet verdacht zijn voor kanker (Bruine vlekken), tatoeages of rimpels(zie Laserbehandeling van de huid, Laserbehandeling van de huid (procedure)). Het resultaat van al deze toepassingen hangt af van de aard en de grootte van het probleem. Meestal veroorzaakt lasertherapie bijna geen littekens en ziet de huid er daarna beter uit.
De meeste laserbehandelingen vinden plaats onder lokale of algehele verdoving, afhankelijk van het soort operatie en de plaats waar moet worden behandeld. Bij heel kleine huidvlekjes echter doet lasertherapie zo weinig pijn dat het ook zonder verdoving kan. De behandeling kan in geringe mate zwelling, roodheid en blaarvorming veroorzaken, maar dat alles verdwijnt gewoonlijk binnen een week. Grotere huidoppervlakken worden meestal met tussenpozen een aantal malen behandeld.
Soms geeft lasertherapie littekens of is beschadigd weefsel niet geheel verdwenen. De behandelde huid kan nog vatbaar blijven voor infecties totdat hij helemaal genezen is.