Wat is COPD?
COPD is een aandoening van de luchtwegen. Bij COPD raken vooral de kleine vertakkingen van de luchtwegen door een voortdurende ontsteking blijvend beschadigd. Daardoor werken uw longen steeds minder goed. U krijgt last van benauwdheid, hoesten en opgeven van slijm. Het ademen gaat vaak gepaard met piepen en brommen. U wordt sneller kortademig en moe, vooral bij inspanning zoals traplopen. Verkoudheid, griep en andere luchtweginfecties geven bij u meer klachten en gaan minder snel over. Bij mensen met COPD gaat de lichaamsconditie achteruit. Bij de een geleidelijk, bij de ander zeer snel. Sommigen kunnen daarbij ernstig afvallen. Hun spieren worden steeds slapper en dunner. Een klein eindje lopen kost dan al heel veel inspanning.
- Long
- Longblaasjes
- Vernauwing
- Slijm
- Longblaasjes vloeien samen
naar boven
Adviezen
U kunt zelf veel doen om te voorkomen dat uw klachten optreden of verergeren. Niet roken is het belangrijkst. Zorg verder voor voldoende lichaamsbeweging en probeer uw algemene conditie te verbeteren. Eet gezond en probeer een gezond lichaamsgewicht te behouden. Laat u ieder jaar tegen de griep inenten.
naar boven
Vermijden van prikkels
De belangrijkste prikkel die klachten veroorzaakt, is rook. Stop daarom met roken en vraag anderen in uw omgeving niet te roken. U kunt ook gevoelig zijn voor andere prikkels in de lucht, zoals verf-, bak- en braadlucht. Als reactie op deze prikkels kunt u benauwd worden en hoesten. Daarom is goede ventilatie van uw woon-, slaap- en werkruimte belangrijk. Zorg voor een goede afzuiginstallatie in de keuken of zet het raam open tijdens het koken. Soms kan het helpen van werk of hobby te veranderen om bepaalde prikkels te vermijden.
naar boven
Verbeteren van uw conditie
Zorg voor voldoende lichaamsbeweging, bijvoorbeeld door een halfuur per dag te fietsen, te wandelen of te zwemmen. Daardoor verbetert uw algemene conditie en kunnen uw klachten op den duur verminderen. Als u niet gewend bent om extra te bewegen, is het verstandig om rustig te beginnen. Bijvoorbeeld met een wandeling van 10 minuten. Wandel elke dag een stukje verder. Heeft u te weinig lucht om hieraan te beginnen? Of bent u bang dat u te weinig lucht krijgt? Zorg dan dat u dit bespreekt. Dan bekijken we of er een manier van bewegen is die beter bij u past, waarbij u uw conditie toch kunt verbeteren. Als u behoefte heeft aan ondersteuning kan een oefen- of fysiotherapeut u helpen bij het bewegen en het verbeteren van uw conditie. Hij of zij kan u ook laten zien welke ademhalingsoefeningen u kunt doen. Het gevoel van benauwdheid kan hierdoor verminderen.
naar boven
Gezond gewicht
Bij overgewicht kan afvallen helpen uw algemene conditie te verbeteren. Dit lukt het best door gezond te eten en meer te bewegen. Sommige mensen met COPD moeten juist opletten dat ze niet te veel afvallen. Vooral als u mager bent of merkt dat u magerder wordt, is het belangrijk dat u gedurende de dag voldoende eet: ten minste drie keer per dag een gezonde maaltijd. Bij een volgende afspraak kunnen we bespreken wat u het beste kunt doen om aan te sterken of een gezond lichaamsgewicht te behouden. Een diëtiste kan u er eventueel mee helpen.
naar boven
Griepprik
Als u COPD heeft, kunt u door een virusinfectie van de luchtwegen, zoals griep, ernstig ziek worden. Bij herhaalde infecties kan de conditie van de luchtwegen verslechteren. Laat u daarom ieder najaar tegen de griep inenten. Daarmee helpt u ernstige complicaties van de griep te voorkomen.
naar boven
Meer informatie?
Kijk voor meer informatie over COPD op de site van het Astma Fonds www.astmafonds.nl of bel de Astma Fonds Advieslijn, tel. 0900 - 2272596.
naar boven
Heeft u nog vragen?
Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.
naar boven
Wat is COPD?
COPD is een ziekte waarbij de luchtwegen blijvend vernauwd zijn en de longen geleidelijk aan steeds minder goed werken. U krijgt last van benauwdheid, hoesten en opgeven van slijm. Het ademen gaat vaak gepaard met piepen en brommen. U wordt sneller kortademig en moe, vooral bij inspanning zoals traplopen. COPD wordt veroorzaakt door een chronische ontsteking van de luchtwegen. Hierdoor raken vooral de kleine vertakkingen van de luchtwegen op den duur blijvend beschadigd.
naar boven
Waarom bewegen bij COPD?
Regelmatig bewegen is gezond, vooral voor mensen met COPD. Als u bij weinig inspanning al kortademig wordt, moet u zich daardoor niet laten tegenhouden. Bewegen is dan juist extra belangrijk. Door meer te bewegen verbetert uw uithoudingsvermogen en spierkracht. Dan gaan alle dagelijkse bezigheden steeds gemakkelijker. U wordt minder snel kortademig. U gaat zich beter voelen en u krijgt meer energie. Bijvoorbeeld om boodschappen te doen of voor hobby’s en contacten met vrienden. U kunt zich beter ontspannen en u slaapt lekkerder.
naar boven
Hoeveel beweging bij COPD?
Uiteindelijk is het de bedoeling dat u ten minste een halfuur per dag actief beweegt. Bijvoorbeeld wandelen, tuinieren, fietsen of zwemmen.
Als u niet gewend bent aan lichaamsbeweging, is het verstandig om rustig te beginnen en het bewegen geleidelijk op te bouwen. Begin bijvoorbeeld met dagelijks een wandeling van tien minuten naar een winkel in de buurt om een boodschap te doen. Wandel vervolgens elke dag een beetje verder. Probeer zo geleidelijk aan tot een halfuur beweging per dag te komen. U kunt het halfuur ook verspreiden over de dag. Doe bijvoorbeeld ’s ochtends tien minuten gymnastiek, ga ’s middags vijftien minuten fietsen en maak aan het einde van de dag nog een wandeling van vijf minuten.
Bent u te kortademig om hieraan te beginnen? Dan bekijken we of er een manier van bewegen is die beter bij u past, zodat u uw conditie toch kunt verbeteren. Sommige mensen met COPD zijn bang om het benauwd te krijgen en durven zich daarom bijna niet meer in te spannen. Als u dit herkent, hoeft u zich daar niet voor te schamen. U bent zeker niet de enige. Maar bespreek dit dan wel op de praktijk. Als u behoefte heeft aan ondersteuning kan een oefen- of fysiotherapeut u begeleiden bij het bewegen. Wanneer u weer wat meer vertrouwen heeft in uw eigen kracht, kunt u zelf verdergaan met uw dagelijkse lichamelijke activiteiten.
naar boven
Welke vorm van beweging is het beste voor u?
Zoek een vorm van bewegen die u leuk vindt. De een houdt van zwemmen, de ander van fietsen of wandelen in het bos. Misschien kunt u dagelijks de hond van de buren uitlaten. Of zit u het liefst op een hometrainer voor de televisie? Het geeft niet welke manier van bewegen u kiest, maar zorg ervoor dat deze goed in uw dagelijks leven past.
De ernst van uw COPD bepaalt hoeveel u kunt doen. Voor de een is een keer extra de trap op lopen een grote inspanning, voor de ander een wandeling naar de brievenbus. Is uw COPD niet zo ernstig dan gaat u misschien liever enkele baantjes zwemmen. Zoek iemand die met u wil meedoen. Samen bewegen is leuk en gemakkelijker vol te houden. Bewegen kan ook in een groep onder begeleiding van een oefen- of fysiotherapeut.
naar boven
Hoe gaat het verder?
Begin voorzichtig met uw bewegingsplan. Kijk hoe u geleidelijk aan meer kunt gaan bewegen. Eventueel kunt u een dagboekje bijhouden. Schrijf op welke activiteiten u per dag heeft ondernomen en hoe lang u deze heeft volgehouden. Als iets niet goed lukt, schrijf dan op hoe dat komt. Bijvoorbeeld: te weinig lucht, pijn, moeheid. Na vier weken bespreken we op de praktijk hoe het is gegaan.
naar boven
Meer informatie
Wilt u meer weten over bewegen en sporten voor mensen met COPD, kijk dan op de website van het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (NISB): www.sportiefbewegen.nl
naar boven
Heeft u nog vragen?
Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.
naar boven
