Waarom is bewegen gezond?
Bewegen heeft veel voordelen. Als u veel beweegt, voelt u zich sterk en gezond. Uw conditie wordt beter en uw spieren en botten worden sterker. Ook slaapt u vaak goed en wordt u minder snel moe.
Veel bewegen heeft nog een belangrijk voordeel. U verkleint de kans op hart- en vaatziekten.
Voorbeelden van hart- en vaatziekten zijn vernauwing van de slagaderen (aderverkalking), pijn op uw borst (angina pectoris), een hartinfarct en een beroerte.
Heeft u een hart- of vaatziekte of heeft u ooit een hart- of vaatziekte gehad? Dan is bewegen voor u nog belangrijker! Daarmee verkleint u de kans om opnieuw problemen met uw hart en vaten te krijgen.
naar boven
Wanneer heeft u veel kans op hart- en vaatziekten
Bepaalde factoren (eigenschappen of omstandigheden) maken dat u extra kans heeft om slechte vaten te krijgen. Dit noemen we risicofactoren. De risicofactoren van hart- en vaatziekten staan hieronder.
-
Weinig of niet bewegen
-
Roken
-
Suikerziekte (diabetes mellitus)
-
Hoge bloeddruk
-
Hoog cholesterolgehalte
-
Ongezond eten
-
Overgewicht
-
Iemand in uw familie (een ouder, broer of zus) die voor zijn of haar 60e een hart- of vaatziekte heeft gekregen
U kunt zelf veel doen om hart- en vaatziekten te voorkomen. Beweeg iedere dag, eet en drink gezond en rook niet.
naar boven
Hoe kunt u veel bewegen?
Hieronder staan vijf adviezen voor goed en gezond bewegen.
1. Beweeg vijf dagen per week.
Probeer vijf dagen of meer een half uur per dag actief te bewegen. Bijvoorbeeld iedere dag drie keer tien minuten. Of twee keer een kwartier, dat maakt niet uit. Als u maar in totaal een half uur per dag extra beweegt. Actief bewegen is bijvoorbeeld fietsen, wandelen of in de tuin werken.
Let op: iedere dag een half uur bewegen is beter dan twee keer per week een uur hard sporten.
2. Kies een beweging die goed voor u is.
Het is belangrijk dat u sneller gaat ademhalen, gaat zweten en dat uw hart sneller gaat kloppen. Pas wel op dat u niet te veel doet. Tip: u moet tijdens het bewegen gewoon kunnen praten. Kunt u niet meer praten, wordt u duizelig of krijgt u het benauwd? Doe het dan even rustiger aan. Als u iedere keer klachten krijgt als u beweegt, neem dan contact op met de praktijk. We kijken dan welke beweging goed voor u is.
3. Bewegen is leuk.
Beweeg op een manier die u leuk vindt en die het beste bij u past. U kunt ook afwisselen. Bijvoorbeeld de ene dag fietsen, de andere dag zwemmen of wandelen. Als u vaker beweegt, dan gaat het steeds makkelijker. En uw conditie wordt beter.
4. Samen bewegen.
U kunt het makkelijker volhouden als u samen beweegt. Spreek bijvoorbeeld af met een vriend of vriendin. Of ga naar een sportcentrum bij u in de buurt. Daar zijn deskundigen die u willen helpen.
5. Vaker bewegen.
Probeer vaker te bewegen. Neem bijvoorbeeld de trap in plaats van de lift. Pak de fiets in plaats van de auto. Wandel naar de brievenbus of naar de winkel. En let erop dat u niet uren op een bank of stoel zit, bijvoorbeeld als u televisie kijkt of achter de computer zit. Probeer ook dan te bewegen.
naar boven
Meer informatie?
Meer informatie over hart- en vaatziekten vindt u op de website van de Nederlandse Hartstichting www.hartstichting.nl. Kijk voor bewegingsadviezen ook op www.sportiefbewegen.nl of www.30minutenbewegen.nl.
naar boven
Heeft u nog vragen?
Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, dan kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.
naar boven
Wat zijn risicofactoren voor hart- en vaatziekten?
Risicofactoren voor hart- en vaatziekten zijn factoren die maken dat u een verhoogde kans heeft op vernauwing van de slagaderen (aderverkalking), angina pectoris (pijn op de borst), een hartinfarct of een beroerte.
De belangrijkste risicofactoren voor hart- en vaatziekten zijn:
-
een hart- en vaatziekte hebben (gehad),
-
diabetes mellitus (suikerziekte),
-
roken,
-
hoge bloeddruk,
-
een verhoogd cholesterolgehalte,
-
een vader, moeder, broer of zus die vóór de leeftijd van 60 jaar een hart- of vaatziekte heeft gekregen,
-
te weinig lichaamsbeweging,
-
overmatig alcoholgebruik,
-
ongezonde voeding,
-
overgewicht.
Het risico op hart- en vaatziekten neemt toe met de leeftijd en is voor mannen groter dan voor vrouwen. Sommige factoren geven meer risico dan andere; samen versterken de risicofactoren elkaar.
naar boven
Waarom een risicoprofiel maken?
Bij bepaalde risicofactoren voor hart- en vaatziekten is het zinvol na te gaan of er nog andere factoren zijn die uw risico verhogen. Het overzicht van al uw risicofactoren noemen we uw risicoprofiel. Met uw risicoprofiel kunnen we inschatten of uw risico voor hart- en vaatziekten echt is verhoogd. We zien welke maatregelen u het beste kunt nemen om uw risico te verlagen. Bijvoorbeeld stoppen met roken, afvallen, gezond eten en meer bewegen. Ook kunnen we inschatten of het zinvol is medicijnen te gebruiken om het risico op hart- en vaatziekten verder te verlagen.
naar boven
Schatting van het risico
Met behulp van uw risicoprofiel kunnen we opzoeken hoe groot de kans wordt geschat dat u binnen tien jaar aan een hart- of vaatziekte overlijdt. Zo’n schatting is geen zekerheid. Het komt bijvoorbeeld voor dat iemand met een hoog risico toch heel oud wordt. Omgekeerd kan iemand met een laag risico toch een hartinfarct krijgen. Mensen met diabetes of een hart- en vaatziekte hebben in ieder geval een verhoogd risico.
naar boven
Waarom uw risicofactoren aanpakken?
Het aanpakken van uw risicofactoren vermindert uw risico op hart- en vaatziekten en de kans om hieraan te overlijden. Het neemt het risico niet helemaal weg. Het komt voor dat iemand die zijn leefstijl verbetert en de juiste medicijnen gebruikt, toch hart- en vaatproblemen krijgt.
naar boven
Wat zijn de gevolgen voor uw dagelijks leven?
Als u uw risico op hart- en vaatziekten wilt verlagen, kan dat betekenen dat u uw leefstijl moet aanpassen, bijvoorbeeld door te stoppen met roken, gezonder te eten en meer te bewegen. Dit kan een lastige opgave zijn, maar u zult merken dat u zich door deze leefstijlverandering al gauw fitter voelt. Door gezonder te leven kan uw risico soms zo sterk dalen, dat u geen medicijnen meer nodig heeft voor het verlagen van uw bloeddruk of cholesterol. In andere gevallen zullen deze medicijnen toch nodig zijn om uw risico voldoende te verminderen.
naar boven
Wel of niet uw risicoprofiel laten bepalen?
Als u meer wilt weten over uw risicofactoren voor hart- en vaatziekten en welke maatregelen u kunt nemen om het risico te verlagen, dan kunt u uw risicoprofiel laten bepalen. Een aantal risicofactoren kent u zelf al, zoals hart- en vaatziekten in uw familie, of u rookt, gezond eet en voldoende beweegt. De andere risicofactoren kunnen we in de praktijk controleren: we meten de bloeddruk en doen bloedonderzoek naar het glucose (bloedsuiker) en cholesterolgehalte. Als u wilt, kunnen we daarna verder praten over uw risico op hart- en vaatziekten en hoe u dat kunt verminderen. We bekijken hoe we uw kans op een gezond leven kunnen verbeteren.
naar boven
Heeft u nog vragen?
Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, dan kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.
naar boven
Wat zijn risicofactoren voor hart- en vaatziekten?
Deze patiëntenbrief is bedoeld als ondersteuning van het consult door de huisarts. De huisarts geeft de brief mee aan patiënten met de betreffende ziekte of aandoening. De informatie dient niet als vervanging van een consult door de huisarts. Bedenk bij het lezen dat uw gezondheidssituatie anders kan zijn dan in de teksten wordt beschreven.
-
diabetes mellitus (suikerziekte)
-
roken
-
hoge bloeddruk
-
een verhoogd cholesterolgehalte
-
een vader, moeder, broer of zus die vóór de leeftijd van 60 jaar een hart- of vaatziekte had
-
te weinig lichaamsbeweging
-
overmatig alcoholgebruik
-
ongezonde voeding
-
overgewicht
Als u al een hart- en vaatziekte heeft (gehad), dan heeft u een verhoogde kans om (opnieuw) problemen aan hart en vaten te krijgen zoals angina pectoris, een hartinfarct of een beroerte.
Het risico op hart- en vaatziekten neemt toe met de leeftijd en is voor mannen groter dan voor vrouwen. Sommige factoren geven meer risico dan andere; hoe meer risicofactoren, hoe hoger het risico.
naar boven
Uw eigen risicoprofiel
Om na te gaan of u een verhoogd risico heeft op hart- en vaatziekten, kijken we welke risicofactoren bij u een rol spelen. Het overzicht van uw risicofactoren noemen we uw eigen risicoprofiel.
naar boven
Schatten van het risico
Als we uw risicoprofiel kennen, kunnen we in een tabel opzoeken hoe groot de kans is dat u binnen tien jaar aan een hart- en vaatziekte overlijdt. Deze tabellen zijn gebaseerd op gegevens van grote aantallen mensen van wie het risicoprofiel is bepaald. We zoeken op wat het risico is voor de groep waar u bij hoort. We letten hierbij op uw geslacht en leeftijd, op uw bloeddruk en cholesterol en of u rookt. Het gaat om een schatting van het risico, en niet om een zekerheid. Het komt bijvoorbeeld voor dat iemand met een hoog risico toch heel oud wordt. Omgekeerd kan iemand met een laag risico toch een hartinfarct krijgen.
naar boven
Adviezen
Om uw risico op hart- en vaatziekten te verlagen is het belangrijk gezond te leven. Dat kan betekenen dat u bepaalde leefgewoontes moet veranderen. Als u rookt is het heel belangrijk dat u hiermee stopt, omdat uw risico op hart- en vaatziekten hierdoor sterk vermindert. Wanneer u stopt met roken, daalt uw risico op hart- en vaatziekten zo sterk, dat medicijnen voor het verlagen van uw bloeddruk of cholesterol soms niet meer nodig zijn. Probeer gezond en gevarieerd te eten. Drink niet meer dan twee glazen alcohol per dag. En zorg dat u tenminste vijf dagen per week een halfuur per dag actief beweegt. Gezonde voeding en actief bewegen helpen ook om overgewicht tegen te gaan. Als we samen uw risicoprofiel bekijken, zien we vanzelf welke adviezen voor u het belangrijkst zijn om uw risico op hart- en vaatziekten te verlagen.
naar boven
Medicijnen
Als uw risico op hart- en vaatziekten verhoogd is, bekijken we in de praktijk of u baat heeft bij medicijnen om uw bloeddruk of cholesterolgehalte te verlagen. Hoe hoger uw geschatte risico op hart- en vaatziekten, en hoe hoger uw bloeddruk of cholesterolgehalte, des te groter is de kans dat u baat heeft bij deze medicijnen om uw risico te verlagen.
De behandeling hangt af van de groep waar u toe behoort. Er zijn drie groepen:
-
mensen met een hart- en vaatziekte;
-
mensen met diabetes mellitus;
-
mensen zonder deze aandoeningen.
Als u een hart- en vaatziekte heeft (gehad):
-
heeft u altijd baat bij een cholesterolverlagend medicijn, bijvoorbeeld een statine;
-
heeft u altijd baat bij een bloeddrukverlagend medicijn als uw bloeddruk verhoogd is of als u een beroerte heeft gehad. Bijvoorbeeld plaspil, bètablokker of ACE-remmer.
Als u diabetes heeft:
Zonder hart- of vaatziekte en zonder diabetes:
naar boven
Hoe gaat het verder?
We bespreken welke maatregelen mogelijk zijn om uw risico op hart- en vaatziekten te verlagen. Daarna maken we samen een plan voor de verdere aanpak van uw risicofactoren.
We spreken af of en, zo ja, wanneer u weer voor controle terug moet komen. Dit hangt natuurlijk af van uw risicofactoren, de gekozen aanpak en de eventuele behandeling.
naar boven
Heeft u nog vragen?
Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, dan kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.
naar boven
