Moderne technieken hebben ervoor gezorgd dat we het menselijk lichaam heel anders zijn gaan onderzoeken dan vroeger. Er zijn nu allerlei manieren om het inwendige in beeld te brengen. Deze beelden kunnen op film of als computerbeelden worden vastgelegd. Bij de kijktechnieken worden speciale instrumenten, zoals endoscopen, gebruikt om holle lichaamsdelen direct te kunnen onderzoeken, bijvoorbeeld het spijsverteringskanaal.
Beeldvormende en kijktechnieken worden vaak gebruikt om een diagnose te bevestigen of te stellen als andere testen geen uitsluitsel bieden. Deze technieken kunnen ook worden gebruikt om aandoeningen op te sporen of het verloop van een ziekte of behandeling te volgen. Afbeeldingstechnieken en de meeste kijktechnieken worden gewoonlijk in het ziekenhuis uitgevoerd.
- Endoscopie van de dikke darm
- Lichaamsholten en holle organen, zoals de dikke darm, kan men met behulp van een endoscoop onderzoeken.
Bij deze technieken wordt gebruikgemaakt van de modernste technologie om inwendige organen of structuren in beeld te brengen. De oudste en nog steeds in gebruik zijnde vorm van afbeelden is het maken van ’schaduwbeelden’, vooral van het skelet, die door röntgenstraling op een gevoelige film worden geprojecteerd.
Sinds de jaren veertig van de vorige eeuw zijn grote vorderingen gemaakt op het gebied van medische afbeeldingen. Nu maken geavanceerde technieken zoals de CT-scan gebruik van röntgenstralen om ook gedetailleerde beelden van zachte weefsels en structuren te produceren. Er kunnen contrastvloeistoffen in structuren, zoals de bloedvaten, worden gebracht, waardoor holle of met vloeistof gevulde ruimten zichtbaar worden gemaakt. Met radionuclidescanning wordt de bron van radioactieve straling opgespoord die in het lichaam is gebracht; hierdoor kan de celactiviteit in weefsels worden beoordeeld.
Andere moderne technieken zijn MRI, waarbij radiogolven en magneten worden gebruikt om heldere, gedetailleerde beelden te verkrijgen, en de echotechniek, waarbij ultrasone geluidsgolven worden gebruikt. Bij deze laatste technieken wordt geen röntgenstraling gebruikt.
Sommige scantechnieken, zoals de spiraal-CT-scan, zijn inmiddels zo geavanceerd dat een computer een beeld kan genereren dat de indruk geeft dat men door het lichaam reist.
Afhankelijk van het probleem kan een directe blik op een deel van het lichaam bruikbaarder informatie opleveren dan een beeld dat met deze beeldvormende techniek wordt gemaakt. Structuren dicht bij de buitenkant van het lichaam, zoals het trommelvlies, kunnen met eenvoudige instrumenten direct worden bekeken. Met endoscopen kan dieper in het lichaam worden gekeken.
Endoscopie werd al meer dan honderd jaar geleden geïntroduceerd. Toen werden er korte, stijve buizen gebruikt om in de blaas en de dikke darm te kijken. Stijve endoscopen worden nu nog steeds gebruikt om in lichaamsholten te kijken en om bepaalde soorten operaties mee uit te voeren. De voortgang van de technologie heeft echter ook buigzame endoscopen opgeleverd. Deze endoscopen worden gebruikt om de binnenwanden van holle structuren te bekijken die via natuurlijke lichaamsopeningen kunnen worden bereikt. Zo kan via de mond het bovenste deel van het spijsverteringskanaal worden bekeken.
