Ronde kale plekken, meestal van de hoofdhuid
Alopecia areata is een huidaandoening waarbij plotseling kale plekken ontstaan in behaarde gebieden. De kale plekken zijn meestal rond of ovaal van vorm. Alopecia areata kan elk deel van het lichaam treffen waar haren zitten, maar is vooral op de hoofdhuid goed zichtbaar. Dit kan tijdelijk zijn, maar ook blijvend.
De precieze oorzaak van alopecia areata is onbekend. Vermoedelijk heeft het een immunologische oorzaak, dat wil zeggen dat sprake is van een stoornis in het afweermechanisme van het lichaam. De afweer is als het ware ontspoord en richt zich tegen onderdelen van het eigen lichaam, in dit geval tegen de haarwortelcellen. Daarnaast spelen erfelijke factoren mogelijk een rol. Of psychische spanningen en overmatige stress alopecia areata kunnen uitlokken of verergeren is niet bekend. Waarschijnlijk spelen deze factoren slechts een ondergeschikte rol.
Alopecia areata treedt meestal plotseling op. Vaak merkt degene die het betreft zelf niets van de haaruitval, maar worden de kale plekken ontdekt door de kapper, familieleden of vrienden. In ernstige gevallen kan het haar met grote plukken uitvallen. De kale plekken blijven meestal beperkt tot de behaarde hoofdhuid. In principe kunnen zij echter ontstaan in alle lichaamsgebieden waar haren groeien, zoals wenkbrauwen, baardstreek, oksels en schaamstreek. Ook komt het voor dat het haar niet pleksgewijs uitvalt, maar gelijkmatig verspreid (diffuus) over de gehele hoofdhuid. In zeldzame gevallen valt al het hoofdhaar of al het lichaamshaar uit. Het verloop van alopecia areata is erg onvoorspelbaar. In de meeste gevallen treedt spontaan een herstel van de haargroei op binnen enkele weken tot maanden. De haren die terugkomen zijn soms (enige tijd) wit. In sommige gevallen treedt echter geen volledige genezing op. Ook komt het voor dat de haargroei zich in de oorspronkelijke plekken herstelt, maar dat vervolgens ergens anders opnieuw kale plekken ontstaan. Ook kan de aandoening volledig verdwijnen en na jaren weer terugkomen. Alopecia areata tast de lichamelijke gezondheid niet aan. Kaalheid kan echter nadelige psychische gevolgen hebben, waardoor het leggen van sociale contacten ernstig wordt bemoeilijkt.
Als het haarverlies wordt gekenmerkt door scherp omschreven kale plekken op de hoofdhuid is de diagnose eenvoudig te stellen. Ingewikkelder wordt het als de haaruitval diffuus optreedt. Soms is aanvullend onderzoek van de haarwortels en/of huidweefsel noodzakelijk om andere haarziekten uit te sluiten.
In de meeste gevallen herstelt de haargroei spontaan binnen enkele maanden tot jaren. Voor veel mensen is alopecia areata echter een beangstigende aandoening en is het moeilijk een afwachtende houding aan te nemen. Het aangroeien van nieuwe haren kan men eventueel proberen te stimuleren met corticosteroïdcrèmes, -injecties of met lichttherapie, eventueel in combinatie met een geneesmiddel dat de huid gevoeliger maakt voor ultraviolet licht . In ernstige gevallen wordt wel immuuntherapie toegepast, waarbij een stof (meestal difencypron) wordt aangebracht die een contacteczeem veroorzaakt. Soms lukt het daarmee de haarwortels te stimuleren en keert de haargroei terug.
Als sprake is van uitgebreide kaalheid kan de aanschaf van een pruik of haarstukje worden overwogen. De zorgverzekeraars hanteren hiervoor een vergoedingsregeling. Dieetmaatregelen en vitaminepreparaten zijn niet zinvol.
Het haar groeit meestal binnen enkele maanden weer aan, maar soms zijn er blijvende kale plekken en in uitzonderingsgevallen is er zelfs permanent verlies van alle lichaamsbeharing. Bij uitgebreide alopecia areata, waarbij bijvoorbeeld alle hoofdhaar of alle lichaamsbeharing is verdwenen, zijn de vooruitzichten ongunstig.
- Leeftijd
- Geen factoren van betekenis
- Geslacht
- Geen factoren van betekenis
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis
- Leefwijze
- Geen factoren van betekenis
