Arteriitis temporalis

Artikelen over arteriitis temporalis

Arteriitis temporalis

Patiëntenbrief

Wat is Arteriitis temporalis?

Arteriitis temporalis is een ontsteking van een bloedvat (slagader) aan de zijkant van uw hoofd, ter hoogte van uw slaap. De ontsteking kan ook dieper zitten, bijvoorbeeld in een slagader in uw hals of een slagader die naar het oog loopt. De ziekte komt bijna uitsluitend voor bij mensen die ouder zijn dan vijftig jaar. Arteriitis temporalis wordt altijd direct onderzocht en behandeld door de specialist.

naar boven

Wat zijn de verschijnselen?

Meestal begint het met hoofdpijn ter hoogte van de slaap (of beide slapen). De hoofdpijn kan heftig en bonzend zijn. De huid boven het ontstoken bloedvat wordt soms rood en kan steken of branden. Het bloedvat kan opzetten en knobbelig aanvoelen. Ook kauwen doet soms pijn. Eventueel heeft u ook koorts. U kunt minder zin hebben in eten en daardoor afvallen.

Het kan voorkomen dat u ineens minder ziet, dubbel ziet of helemaal niet meer ziet. Dit kan tijdelijk of blijvend zijn. Dan is er een bloedvat in uw oog ontstoken.

naar boven

Samen met polymyalgia rheumatica

Arteriitis temporalis kan samengaan met polymyalgia rheumatica (PMR). Iemand met PMR heeft wekenlang (minstens vier weken) pijn in de nek, schouders en/of heupen. De spieren zijn dan ’s ochtends stijf en pijnlijk. Het duurt langer dan een uur voordat u een beetje op gang komt. Door de pijn en stijfheid kan het moeilijk zijn om op te staan uit uw bed of stoel. Ook aankleden en wassen kan lastig zijn. Door bewegen wordt de pijn erger. Soms zijn PMR en arteriitis temporalis tegelijk aanwezig vanaf de eerste klachten, maar arteriitis temporalis kan zich ook pas ontwikkelen als u al langere tijd PMR hebt.

naar boven

Hoe ontstaat het?

Hoe arteriitis temporalis ontstaat is niet bekend.

naar boven

Adviezen

Allereerst moet u naar de specialist om zeker te weten of u arteritis temporalis heeft. Deze zal met een kleine operatie een stukje uit de slagader bij uw slaap weghalen. Onder de microscoop is te zien of u inderdaad arteriitis temporalis heeft. Ook wordt uw bloed onderzocht op tekenen van ontsteking.

Als de pijn en roodheid duidelijk op de slaap zitten, kunt u daar eventueel een ‘coldpack’ tegenaan houden.

naar boven

Medicijnen

Als u arteriitis temporalis heeft, krijgt u van de specialist meteen corticosteroïden (bijnierschorshormoon) om de ontsteking te remmen. Meestal krijgt u tabletten prednison voorgeschreven (40 tot 60 mg per dag). Als u prednison slikt, worden de klachten meestal snel minder. Prednison is een krachtig middel dat de afweer en de ontsteking onderdrukt. Maar het heeft ook bijwerkingen. Van prednison kunt u dikker worden, vooral in uw gezicht. Prednison kan maagklachten geven en uw bloedsuikergehalte kan omhoog gaan. Bij langdurig gebruik van prednison kan ook botontkalking ontstaan. Daarom krijgt u er meestal nog medicijnen bij: een middel om de maag te beschermen en een middel om botontkalking tegen te gaan. Eventueel ook calcium en vitamine D.

naar boven

Hoe gaat het verder?

Door de prednison neemt de ontsteking meestal snel af en gaat de hoofdpijn weg. De behandeling met prednison kan een tot twee jaar duren. Zolang u prednison slikt, moet uw bloed (de bezinking) regelmatig worden gecontroleerd. Het is belangrijk dat u de afgesproken hoeveelheid prednison blijft innemen om te voorkomen dat u opnieuw klachten krijgt. Lukt het u niet om de prednison te blijven innemen, bijvoorbeeld omdat de bijwerkingen te zwaar zijn, dan bespreken we op de praktijk wat we daar aan kunnen doen. Stoppen of minderen met de prednison mag alleen in overleg. Prednison moet heel geleidelijk worden afgebouwd. Neem contact op met de praktijk als u vragen heeft over uw medicijnen.

Bel direct naar de praktijk:

  • als u koorts heeft (meer dan 38 graden Celsius);

  • als de klachten terugkomen

  • als u opeens slechter gaat zien. Dan moet u met spoed naar de oogarts in het ziekenhuis.

naar boven

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.

naar boven

Encyclopedie over arteriitis temporalis

Medische encyclopedie

Ontsteking van de bloedvaten, vooral die aan de slapen

Bij de aandoening arteriitis temporalis raken bepaalde slagaders, vooral die aan de slapen, ontstoken en vernauwd, waardoor er minder bloed doorheen kan stromen. Soms kunnen ook andere slagaders dan die van het hoofd en de hals worden aangedaan.

De oorzaak is onbekend, maar kan een auto-immuunreactie zijn, waarbij het immuunsysteem deze slagaders beschadigt.

Arteriitis temporalis kan samengaan met polymyalgia rheumatica en komt in sommige families meer voor, wat erop wijst dat erfelijke factoren mogelijk een rol spelen. Arteriitis temporalis komt meer voor bij vrouwen en ouderen.

De symptomen

De symptomen van arteriitis temporalis kunnen de volgende zijn:

  • zware hoofdpijn aan één of beide zijden van het hoofd;
  • gevoelige hoofdhuid;
  • pijn aan de zijkant van het gezicht, die erger wordt bij kauwen;
  • opgezette, gevoelige slaapslagaders;
  • vermoeidheid;
  • bloedarmoede;
  • gewichtsverlies en gebrek aan eetlust.

Deze symptomen kunnen vergezeld gaan van die van polymyalgia rheumatica. Hoogstzelden komt een beroerte voor. Ga, als u ook gezichtsstoornissen krijgt, direct naar de arts, want onbehandelde arteriitis temporalis kan tot geheel of gedeeltelijk verlies van het gezichtsvermogen leiden.

De diagnose

De arts kan waarschijnlijk een diagnose stellen aan de hand van de beschrijving van de hoofdpijn en het lichamelijk onderzoek. Er kan een bloedtest op verschijnselen van een ontsteking worden uitgevoerd. Ook kan er een biopt van de slaapslagader worden genomen voor histologisch onderzoek.

De behandeling

Tegen de ontsteking wordt onmiddellijk een hoge dosis corticosteroïden voorgeschreven. De symptomen nemen dan meestal binnen 24 uur af. Als verbetering is ingetreden, wordt de dosis verlaagd en moet u deze dosis wellicht nog twee tot drie jaar blijven gebruiken.

Mogelijk moet uw bloed regelmatig worden getest om het verloop van de ziekte te volgen. Er kan door uw arts een immunosuppressivum worden voorgeschreven als er te weinig verbetering is of als het corticosteroïd bijwerkingen veroorzaakt. Soms is een polymyalgia reumatica de eerste uiting van kanker elders in het lichaam. Uw arts zal hiernaar onderzoek doen.

De prognose

Soms verdwijnt de aandoening na behandeling volledig, maar de symptomen kunnen na verloop van tijd ook weer terugkeren. Als uw gezichtsvermogen door arteriitis temporalis is beschadigd, zal dit door de behandeling waarschijnlijk niet meer beter worden. Behandeling zal verdere afname van het gezichtsvermogen echter wel kunnen voorkomen.

Risicofactoren

Leeftijd
Komt zelden onder 55 jaar voor; neemt toe met de leeftijd
Komt in sommige families en bij blanken meer voor
Geen factor van betekenis
Geslacht
Komt meer voor bij vrouwen
Erfelijkheid
Komt in sommige families en bij blanken meer voor
Leefwijze
Geen factor van betekenis

U bevindt zich hier:

U gebruikt een verouderde webbrowser, wij raden u aan over te schakelen naar een van onderstaande moderne internetbrowsers.