artritis

Artikelen over artritis

Patiëntenbrief

Gewricht en gewrichtsontsteking door een bacterie

Een gewricht is het ‘scharnier’ tussen twee botten. Het gladde kraakbeenoppervak zorgt dat de botuiteinden gemakkelijk over elkaar heen glijden. De gewrichtsvloeistof ‘smeert’ het gewricht, zodat het soepel beweegt. Om het gewricht heen zit het gewrichtskapsel. Het kraakbeen, bot of gewrichtskapsel kunnen geïrriteerd raken en klachten geven. Is het gewricht ook dik, warm en rood, dan is er een ontsteking.

Soms kan een gewrichtsontsteking worden veroorzaakt door een bacterie in het gewricht. Zo’n ontsteking is ernstig. Het zit meestal maar in één gewricht.

naar boven

Hoe ontstaat het?

Meestal is de bacterie op een andere plek in uw lichaam binnengedrongen, bijvoorbeeld via uw longen. De bacterie heeft op die plek een ontsteking veroorzaakt. Daarbij kunnen ook bacteriën in uw bloed zijn terechtgekomen. Via de bloedbaan kunnen bacteriën in de gewrichtsvloeistof van een gewricht komen en ook daar een ontsteking veroorzaken.

Soms kunnen bacteriën via een injectie of operatiewond in het gewricht komen en een ontsteking veroorzaken.

naar boven

Wat zijn de verschijnselen?

Het gewricht is dik, gespannen, rood en warm. Vaak doet het erg veel pijn. Buigen en strekken is pijnlijk of niet meer mogelijk. Bij een bacteriële gewrichtsontsteking kunt u koorts hebben en zich beroerd voelen. Wanneer u bacteriën in uw bloed heeft kunt u erg ziek worden, met koorts en koude rillingen, misselijkheid, braken of sufheid. Dit kan zelfs levensbedreigend zijn.

naar boven

Adviezen

Als het erop lijkt dat de gewrichtsontsteking door een bacterie wordt veroorzaakt, dan moet u snel naar een ziekenhuis voor verder onderzoek.

De pijn kunt u alvast verminderen door het gewricht hoog te leggen en tijdelijk te koelen met een natte omslag of ijs. Wikkel het ijs in een theedoek zodat de huid niet bevriest, of gebruik een ‘cold pack’. Ook als u terugkomt uit het ziekenhuis, kunt u met koelen (niet langer dan tien minuten) en rust de pijn verlichten.

naar boven

Medicijnen

Als in het ziekenhuis blijkt dat een bacterie de gewrichtsontsteking heeft veroorzaakt, dan is het belangrijk dat u antibiotica krijgt. U krijgt die meestal via een infuus in het ziekenhuis. Zodra het weer beter met u gaat, wordt het infuus gestopt en krijgt u nog een tijd antibioticapillen. Als u dan nog pijn heeft, dan kan paracetamol goed helpen. Neem 3 tot 4 maal daags 2 tabletten van 500 mg. Eventueel kunt u (ook) NSAID’s gebruiken, bijvoorbeeld diclofenac, ibuprofen of naproxen. De laatste drie middelen kunnen maagklachten geven.

naar boven

Hoe gaat het verder?

De specialist prikt meestal in het gewricht om te onderzoeken welke bacterie de gewrichtsontsteking heeft veroorzaakt. Dat is nodig om te weten welke antibiotica u nodig heeft. Meestal zit er pus in het gewricht. Daarvan wordt een kweek gemaakt. In de tussentijd krijgt u alvast antibiotica die goed werkzaam zijn tegen bacteriën die bij dit soort infecties veel voorkomen (bijvoorbeeld de staphylococ). De antibiotica krijgt u via een infuus. Soms wordt het gewricht schoongespoeld. Als alle pus weg is, is de kans op genezing groter. Ook zal gezocht worden waar de bacterie in uw gewricht vandaan komt. Als de ontsteking na een operatie aan het gewricht is ontstaan, dan is de bacterie waarschijnlijk via de wond in het gewricht gekomen. In andere gevallen zal de bacterie waarschijnlijk via uw bloed in het gewricht zijn gekomen, vanuit een ontsteking op een andere plek in uw lichaam.

Na genezing van de ontsteking kan het gewricht beschadigd blijven. Houd er dus rekening mee dat u misschien nog klachten houdt. Soms kan het nodig zijn om een periode te oefenen, eventueel samen met een fysiotherapeut.

naar boven

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, dan kunt u contact opnemen met de praktijk.

naar boven

Patiëntenbrief

Gewricht en gewrichtsontsteking

Een gewricht is het ‘scharnier’ tussen twee botten. Het gladde kraakbeenoppervlak zorgt dat de botuiteinden gemakkelijk over elkaar heen glijden. Gewrichtsvloeistof ‘smeert’ het gewricht zodat het soepel beweegt. Om het gewricht heen zit een gewrichtskapsel. Het bot, kraakbeen of gewrichtskapsel kunnen geïrriteerd raken en klachten geven. Is het gewricht ook dik, warm of rood, dan is er een ontsteking. Een reactieve gewrichtsontsteking (reactieve artritis) is een ontsteking die ontstaat als reactie op een infectie op een andere plek in uw lichaam.

naar boven

Hoe ontstaat het?

Soms kan een infectie bijvoorbeeld in uw keel, maag, darmen, urinewegen of geslachtsorganen, na een tot drie weken een ontsteking in een gewricht veroorzaken. In dat gewricht zitten dan geen bacteriën, maar uw afweersysteem reageert toch alsof er in dat gewricht een infectie is. Deze afweerreactie veroorzaakt de ontsteking. We weten niet precies waarom uw lichaam zo reageert.

naar boven

Wat zijn de verschijnselen?

Een of meer gewrichten raken ontstoken, meestal de knie en/of enkel: Het gewricht wordt dik, warm en soms rood. Het is meestal pijnlijk. Buigen en strekken kan moeilijk gaan vanwege stijfheid, zwelling of pijn.

naar boven

Adviezen

Als een gewricht dik en warm wordt, moet u het rust geven. Leg het gewricht hoog en koel het met een natte omslag of ijs. Wikkel het ijs in een theedoek zodat de huid niet bevriest, of gebruik een ‘cold pack’. Zodra de klachten minder hevig zijn, wordt het belangrijk het gewricht weer regelmatig te bewegen. Dat voorkomt stijfheid en kan op den duur de pijn verminderen. Zware of langdurige belasting kunt u de eerste tijd beter vermijden. Ga bijvoorbeeld fietsen, zwemmen of wandelen. Sporten waarbij de gewrichten zwaar worden belast, zoals hardlopen, zijn af te raden.

naar boven

Medicijnen

De gewrichtsontsteking is een reactie op een infectie elders in uw lichaam (bijvoorbeeld in uw keel, maag of urinewegen). Zo’n infectie is vaak al vanzelf genezen. Soms zijn echter antibiotica nodig om de infectie te bestrijden.

Bij een gewrichtsontsteking kunt u een pijnstiller gebruiken, bijvoorbeeld als u door de pijn niet goed kunt bewegen of slapen. Als de pijn steeds terugkomt, kunt u dit voorkómen door de pijnstiller met een vaste regelmaat in te nemen. Neem zo nodig ibuprofen 400-600 mg (3 keer per dag), diclofenac 50 mg (3 keer per dag) of naproxen 500 mg (2 keer per dag). Deze middelen kunnen als bijwerking maagklachten geven. Ook paracetamol 1000 mg (3 keer per dag) helpt tegen de pijn.

naar boven

Hoe gaat het verder?

De gewrichtsklachten kunnen vier tot vijf maanden duren maar gaan uiteindelijk over. Soms blijft er een lichte pijn in het gewricht sluimeren. Sommige mensen blijven gevoelig voor dit soort gewrichtsontstekingen. Bij een nieuwe infectie elders in uw lichaam kunnen dan opnieuw gewrichtsklachten optreden.

Neem na vier weken contact op om te bespreken hoe het gaat. Kom op het spreekuur als de klachten na een week onvoldoende zijn verminderd of als een gewricht opnieuw dik, rood of warm wordt. Neem direct contact op als u zich ziek voelt of koorts krijgt.

naar boven

Voor meer informatie

Kijk voor meer informatie op www.reuma-online.nl. Deze website gaat niet alleen over reuma. U vindt er ook informatie over andere gewrichtsontstekingen zoals reactieve gewrichtsontsteking.

naar boven

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, dan kunt u contact opnemen met de praktijk.

naar boven

Medische encyclopedie

Ontsteking van gewrichten als gevolg van een abnormale immuunreactie op een recentelijk doorgemaakte infectie elders in het lichaam

Reactieve artritis is een kortdurende ziekte die ontstaat na een bacteriële infectie van het maagdarmkanaal (zie Gastroenteritis),of de geslachtsorganen, zoals ontsteking van de baarmoederhals of van de plasbuis door Chlamydia of Mycoplasma. Een dergelijke infectie kan een abnormale immuunreactie opwekken, waardoor gewrichtsweefsels, meestal een knie of enkel, ontstoken raken. Als die ontsteking ook de ogen of de geslachtsorganen aandoet, spreken we van het syndroom van Reiter.

Ongeveer acht van de tien mensen met het syndroom van Reiter hebben een bepaald antigeen (een stof die een immuunreactie kan opwekken in het lichaam) genaamd HLA-B27 (zie ook Bechterew). Dit verklaart waarom de ziekte meer voorkomt binnen bepaalde families. Aangenomen wordt dat een bacteriële infectie de aanzet voor de ziekte geeft bij mensen met een erfelijke aanleg ervoor.

De symptomen

Afhankelijk van welke infectie de aanleiding is geweest voor de reactieve artritis of het syndroom van Reiter, kunnen er verschijnselen zijn van een infectie van de geslachtsorganen, zoals pijn bij het plassen, of verschijnselen van een darmontsteking, zoals diarree. Sommige mensen hebben helemaal geen zicht- of voelbare symptomen.

De reactieve vormen van artritis ontstaan binnen drie tot dertig dagen nadat de aanvankelijke infectie zich manifesteert. Symptomen kunnen zijn:

  • in rust pijnlijke gewrichten;
  • zwelling rond de gewrichten.

Hoewel knieën of enkels het meest zijn aangedaan, kunnen ook andere gewrichten erbij betrokken zijn. Bij het syndroom van Reiter kunnen verder nog voorkomen:

  • schrale rode ogen (zie Conjunctivitis, en Uveïtis),;
  • pijn bij het plassen en afscheiding uit penis of vagina.

Zeldzamer zijn complicaties, zoals mondzweren, ontsteking van de glans van de eikel (zie Balanitis), lage rugpijn en huidafwijkingen op handen en voeten.

De arts kan reactieve artritis of het syndroom van Reiter vaststellen aan de hand van de voorgeschiedenis en de verschijnselen. Soms zal hij met een wattenstokje een monster nemen van de plasbuis of de baarmoederhals, of een onderzoek van de urine of de ontlasting laten doen om de bron van een eventuele infectie op te sporen.

De behandeling

Als de infectie van geslachtsorganen of maagdarmkanaal nog aanwezig is, kan de arts orale antibiotica voorschrijven. Tegen de pijn en ontsteking in de gewrichten kan hij een NSAID’s aanbevelen. Als de pijn hevig is zonder dat er in het gewricht zelf een infectie is, kan de reumatoloog corticosteroïden in het aangetaste gewricht spuiten.

De prognose

Gewoonlijk houden de symptomen niet langer dan zes maanden aan en is de genezing volledig.

Risicofactoren

Leeftijd
Meest frequent tussen de leeftijd van 20 en 40 jaar
Soms frequenter binnen een familie
Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
Geslacht
Frequenter bij mannen
Erfelijkheid
Soms frequenter binnen een familie
Leefwijze
Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak

U bevindt zich hier:

U gebruikt een verouderde webbrowser, wij raden u aan over te schakelen naar een van onderstaande moderne internetbrowsers.