Wat is artrose?
Artrose ('slijtage') is een aandoening van het kraakbeen in het gewricht. Het kraakbeen bekleedt de botuiteinden in het gewricht. De term 'slijtage' is niet helemaal juist. Het kraakbeen is wel veranderd, maar niet versleten.
- Bekken
- Heupkom
- Heupkop
- Kraakbeen
naar boven
Wat zijn de klachten?
Bij artrose kunt u last hebben van pijn en stijfheid in het gewricht, meestal in de heup(en), de knie(ën), aan de basis van de duim of aan de eindkootjes van de vingers. Meestal blijft artrose beperkt tot één of enkele gewrichten. De klachten zijn het ergst na een periode van rust en verminderen na een tijdje bewegen. Veel mensen met artrose hebben vooral 's ochtends klachten, de eerste tien minuten na het opstaan.
naar boven
Hoe ontstaat artrose?
Hoe artrose ontstaat, is niet precies bekend. Duidelijk is wel dat het vaker voorkomt bij ouderen, bij vrouwen, bij overgewicht, en in beroepen waarbij de gewrichten sterk worden belast. Waarschijnlijk speelt aanleg ook een rol. Soms kan beschadiging van een gewricht door een ongeval aanleiding zijn voor het ontstaan van artrose.
naar boven
Hoe wordt het aangetoond?
Artrose kan men meestal aan de klachten herkennen. Röntgenfoto's zijn zelden nodig. Artrose is op een foto niet altijd te zien. We weten dat mensen waar bij toeval artrose op een foto wordt ontdekt helemaal geen klachten hoeven te hebben. Als er dus artrose op de foto te zien is, weten we nog niet zeker of daar uw klachten van komen.
naar boven
Adviezen
Beweging is belangrijk om de klachten te verminderen. Ook kunt u daarmee het terugkomen of verergeren van de klachten helpen voorkómen. Een gewricht waaromheen geoefende spieren zitten, kan meer verdragen en doet minder pijn. Overdrijf het oefenen niet. Overbelasting moet u voorkómen.
Wanneer u veel pijn heeft, kunt u het gewricht tijdelijk enigszins ontzien. Zorg er in zo'n rustperiode voor dat u het gevoelige gewricht regelmatig beweegt. Het aanbrengen van koude of warme kompressen kan soms wat verlichting geven. Zodra het iets beter gaat, moet u proberen uw dagelijkse bezigheden weer op te pakken. Bij artrose van de heup of knie kan een wandelstok uitkomst bieden. Bij overgewicht helpt afvallen de heup- en kniegewrichten te ontlasten. Soms kan het nodig zijn van hobby of beroep te veranderen om het pijnlijke gewricht te ontlasten.
naar boven
Medicijnen
Medicijnen kunnen artrose niet genezen, maar wel de pijn verminderen. Als pijnstiller kunt u paracetamol gebruiken, bijvoorbeeld als u door de pijn niet goed kunt bewegen of slapen. Als de pijn steeds terugkomt, kunt u dit voorkómen door de pijnstiller met een vaste regelmaat in te nemen. Neem zo nodig twee paracetamol om de vijf uur (maximaal vier keer per etmaal).
Als dat onvoldoende helpt, kunt u een andere pijnstiller proberen, zoals ibuprofen, diclofenac of naproxen. Deze laatste drie middelen noemen we NSAID’s. Ze kunnen als bijwerking maagklachten geven. Mensen die een verhoogde kans hebben op maagklachten, krijgen daarom een ander middel of een extra medicijn voorgeschreven om de maag te beschermen. NSAID’s kunnen de werking van andere medicijnen beïnvloeden. Mensen met hart-, vaat- en nierproblemen en mensen boven de 70 jaar moeten extra voorzichtig zijn met het gebruik van NSAID’s.
naar boven
Fysiotherapie
Als het lastig wordt bepaalde bewegingen uit te voeren, kan fysiotherapie helpen. Oefeningen voor de spieren rond het pijnlijke of stijve gewricht kunnen de klachten verminderen. De fysiotherapeut leert u oefeningen die u ook thuis kunt doen.
naar boven
Hoe gaat het verder?
Hoe artrose verloopt verschilt per persoon. De klachten kunnen vanzelf overgaan en wegblijven, of af en toe terugkomen. Hardnekkige klachten kunnen na enkele weken nog verminderen. Als de klachten lang aanhouden of verergeren, kan een gewrichtsinjectie met een ontstekingremmer soms helpen. Een operatie is zelden nodig. Dit wordt pas overwogen als bewegen van het gewricht ernstige problemen geeft of wanneer u 's nachts veel pijn blijft houden.
naar boven
Heeft u nog vragen?
Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, dan kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.
naar boven
Wat is artrose?
Een gewricht is het scharnier tussen twee botten. De uiteinden van de botten in het gewricht zijn bedekt met een laagje kraakbeen. Het gladde kraakbeenoppervlak en gewrichtsvloeistof (‘gewrichtssmeer’) zorgen ervoor dat het gewricht gemakkelijk buigt, draait of strekt.
Artrose is een aandoening van het kraakbeen in het gewricht. Het kraakbeen is dunner en het oppervlak is niet meer zo regelmatig en glad. Artrose wordt soms ‘slijtage’ genoemd, maar die term is niet helemaal juist. Het kraakbeen is wel veranderd, maar niet versleten.
naar boven
Wat zijn de verschijnselen?
Artrose van uw hand begint meestal met stijfheid en pijn in uw pols, vinger of duim. De klachten zijn het ergst als u na een periode van rust, bijvoorbeeld ’s ochtends, uw hand weer beweegt (startpijn). De stijfheid vermindert binnen het eerste halfuur dat u beweegt. Vaak merkt u na tien minuten bewegen al een duidelijke verbetering. Maar als u uw hand zwaar of lang belast, kan er pijn ontstaan. Het doet vooral pijn als u bij uw werkzaamheden kracht gebruikt.
Soms wordt een vingergewricht of uw pols ook dik en warm. Dan is het gewricht ontstoken.
Bij artrose kunnen uw vingers er wat ‘knokig’ gaan uitzien. Dat komt doordat er vooral aan de randen van de vingergewrichtjes extra bot aangroeit.
Soms lukt het niet meer om bepaalde bewegingen te maken. U kunt dan bijvoorbeeld de vinger(s) niet meer helemaal strekken of buigen. Ook kan de kracht in uw handen verminderen waardoor u minder goed kunt knijpen of grijpen.
naar boven
Hoe ontstaat het?
Hoe artrose ontstaat, is niet precies bekend. Duidelijk is wel dat het vaker voorkomt bij:
Soms kan door beschadiging van uw hand door een ongeval later artrose ontstaan.
naar boven
Hoe wordt het aangetoond?
Artrose is meestal aan de klachten te herkennen. Röntgenfoto's zijn zelden nodig. Artrose is op een foto niet altijd te zien. Als er wel artrose op de foto te zien is, is nog niet duidelijk of uw klachten hiermee samenhangen.
naar boven
Adviezen
Bij artrose is het belangrijk voldoende te blijven bewegen maar overbelasting te voorkomen.
Als u uw pols- en handspieren regelmatig oefent (een halfuur per dag), worden ze sterker en voorkomt u dat ze stijf worden en pijn gaan doen. U kunt bijvoorbeeld de polsen buigen en strekken, een vuist maken, en de vingers strekken en spreiden.
In het begin kunnen de oefeningen wat pijnlijk zijn, maar als u even doorzet wordt de pijn minder. Als het veel pijn doet, kunt u uw hand in warm water houden terwijl u bijvoorbeeld in een zachte bal of spons knijpt.
Krijgt u een tijdje na het oefenen ‘napijn’, dan is dat een teken dat u de oefening de volgende keer iets korter of iets minder intensief moet doen.
Wanneer u erg veel pijn heeft, is het goed om uw hand tijdelijk wat te ontzien. Blijf de gevoelige hand wel regelmatig losjes bewegen. Probeer uw dagelijkse handelingen weer op te pakken zodra het iets beter gaat. Begin weer met eenvoudige oefeningen en geef niet te snel op.
Een oefentherapeut kan u laten zien welke oefeningen u (thuis) kunt doen. U leert hoe u in het dagelijks leven met uw klachten kunt omgaan en hoe u overbelasting kunt voorkomen (soms door tijdelijk een spalk te dragen). In zeldzame gevallen kan het nodig zijn van hobby of beroep te veranderen om uw pijnlijke handen en polsen te ontlasten.
naar boven
Medicijnen
Medicijnen kunnen artrose niet genezen, maar wel de pijn verminderen. U kunt een crème of gel met daarin een pijnstiller (NSAID) op het pijnlijke gewricht smeren. Ook kunt u paracetamol gebruiken, bijvoorbeeld als u door de pijn niet goed kunt bewegen of slapen. Als de pijn steeds terugkomt kunt u dit voorkomen door de pijnstiller met een vaste regelmaat in te nemen: tot 4 keer per dag 1000 mg, gedurende 1 of 2 weken. Is de pijn na die weken nog niet minder, gebruik dan niet meer dan 4 tot 6 keer per dag 500 mg.
Als dat onvoldoende helpt, kunt u in overleg een andere pijnstiller proberen, zoals ibuprofen, diclofenac of naproxen. Dit zijn pijnstillers die misschien de ontsteking wat kunnen verminderen. Het is niet aangetoond dat deze middelen beter werken dan paracetamol en ze hebben meer bijwerkingen (bijvoorbeeld maagklachten) .Ook kunnen ze de werking van andere medicijnen beïnvloeden.
naar boven
Hoe gaat het verder?
Het verschilt per persoon hoe de artrose verloopt. De klachten kunnen langdurig wegblijven of voortdurend terugkomen. Vaak is het zo dat perioden met veel klachten worden afgewisseld door perioden met weinig klachten. Artroseklachten kunnen jarenlang blijven bestaan.
Als bewegen van uw hand, vingers of duim ernstige problemen blijft geven of als u ’s nachts veel pijn houdt, dan kan eventueel een operatie helpen.
naar boven
Heeft u nog vragen?
Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.
naar boven
Wat is artrose?
De uiteinden van de botten die in een gewricht zitten, zijn bedekt met een laagje kraakbeen. De gladde oppervlakte van het kraakbeen en de gewrichtsvloeistof (‘gewrichtssmeer’) zorgen ervoor dat de het gewricht gemakkelijk kan buigen, draaien of strekken.
Artrose (‘slijtage’) is een aandoening van het kraakbeen in het gewricht. De term ‘slijtage’ is eigenlijk niet juist. Het kraakbeen is wel veranderd, maar niet versleten. Het kraakbeen is dunner en de oppervlakte is onregelmatig en niet meer zo glad.
naar boven
Wat zijn de verschijnselen?
Artrose van de knie begint meestal met pijn en stijfheid in één knie. De klachten zijn het ergst als u in beweging komt nadat u uw knie een tijdje niet heeft bewogen, bijvoorbeeld bij het opstaan (startpijn). De klachten verminderen binnen het eerste halfuur dat u beweegt. Vaak merkt u na tien minuten bewegen al een duidelijke verbetering. Wanneer u uw knie belast kan de pijn verergeren. Soms wordt de knie ook dik en warm. Dan is het gewricht ontstoken.
Bij artrose kan uw knie ook zichtbaar veranderen. Er kan extra bot aangroeien aan de randen van het kniegewricht. Daardoor wordt uw knie ‘knokig’.
naar boven
Hoe ontstaat het?
Hoe artrose ontstaat, is niet precies bekend. Duidelijk is wel dat het vaker voorkomt:
-
bij ouderen,
-
bij vrouwen,
-
bij mensen met overgewicht
-
in beroepen waarbij de gewrichten sterk worden belast.
-
wanneer artrose veel in de familie voorkomt.
Soms kan beschadiging van uw knie door een ongeval later aanleiding zijn voor het ontstaan van artrose.
naar boven
Hoe wordt het aangetoond?
Artrose kan men meestal aan de klachten herkennen. Röntgenfoto's zijn zelden nodig. Artrose is op een foto niet altijd te zien. Als er wel artrose op de foto te zien is, weet men nog niet of uw klachten hiermee samenhangen.
naar boven
Adviezen
Regelmatig (een halfuur per dag) bewegen zonder de knie te veel te belasten is belangrijk. Daarmee helpt u de klachten te verminderen en te voorkomen dat de klachten terugkomen of verergeren. Een knie waaromheen geoefende spieren zitten, kan meer verdragen en doet minder pijn. Ga bijvoorbeeld rustig fietsen of zwemmen. Bi het starten kan het nog pijn doen, , maar als u even doorzet wordt de pijn weer minder. Krijgt u later ‘napijn’, bijvoorbeeld de dag na het bewegen, dan heeft u de knie te veel belast.
Wanneer u veel pijn heeft, kunt u het gewricht tijdelijk enigszins ontzien. Blijf de gevoelige knie wel regelmatig bewegen, maar steun er zo min mogelijk op.
Zodra het iets beter gaat, moet u proberen uw dagelijkse bezigheden weer op te pakken. Ga weer stukjes lopen. Soms helpt het om daarbij een kruk of een wandelstok te gebruiken. Bij overgewicht helpt afvallen om uw kniegewrichten te ontlasten. Een diëtiste kan u daarin begeleiden. Soms kan het nodig zijn van hobby of beroep te veranderen om het pijnlijke gewricht te ontlasten.
Er is onderzoek gedaan naar het nut van koude kompressen, acupunctuur, ultrageluidbehandeling, gebruik van braces, inlegzolen of speciale schoenen bij artrose van de knie. Maar er is onvoldoende bewijs dat een van deze behandelingen of hulpmiddelen helpt.
naar boven
Medicijnen
Medicijnen kunnen artrose niet genezen, maar wel de pijn verminderen. Als pijnstiller kunt u paracetamol gebruiken, bijvoorbeeld als u door de pijn niet goed kunt bewegen of slapen. Als de pijn steeds terugkomt, kunt u dit voorkómen door de pijnstiller met een vaste regelmaat in te nemen. zo nodig tot 4 maal per dag 1000 mg, gedurende een of twee weken. Houdt de pijn langer aan, gebruik dan niet meer dan 4 tot 6 maal per dag 500mg.
Als dat onvoldoende helpt, kunt u in overleg een andere pijnstiller proberen, zoals ibuprofen, diclofenac of naproxen. Dit zijn pijnstillers met een ontstekingsremmende bijwerking. Maar het is niet aangetoond dat deze beter werken dan paracetamol. Bovendien hebben ze meer bijwerkingen (bijvoorbeeld maagklachten) en gaan vaak minder goed samen met andere medicijnen.
naar boven
Hoe gaat het verder?
Probeer , als het lukt, dagelijks voorzichtig te blijven bewegen. Wandelen blijft bij artrose van de knie meestal van groot belang.
Als het lastig wordt bepaalde bewegingen uit te voeren, kan oefentherapie helpen. U leert dan oefeningen die u ook thuis kunt doen. Het gaat bij die oefeningen vooral om de spieren rond het pijnlijke of stijve gewricht. Als die spieren sterker worden kunnen de klachten verminderen. Maar ook als uw hele lijf een betere conditie krijgt verminderen de klachten.
Hoe artrose verloopt verschilt per persoon. De klachten kunnen langdurig wegblijven, of dagelijks terugkomen. Vaak is het zo dat perioden met veel klachten en perioden met weinig klachten elkaar afwisselen.
Zelfs hardnekkige klachten kunnen na enkele weken nog verminderen.
Als de klachten lang aanhouden of verergeren, kan een gewrichtsinjectie met een ontstekingremmer soms helpen. Een enkele keer is een knie-operatie nodig. Dit wordt pas overwogen als bewegen van uw knie ernstige problemen geeft of wanneer u 's nachts veel pijn blijft houden.
naar boven
Heeft u nog vragen?
Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.
naar boven
