Een grote groep ziekten wordt veroorzaakt doordat bacteriën het lichaam binnendringen en zich zo snel vermenigvuldigen dat het afweersysteem ze niet kan vernietigen. Sommige bacteriesoorten scheiden bovendien sterke gifstoffen (toxinen)af, die de weefsels beschadigen. Vroeger waren deze infecties vaak dodelijk; tegenwoordig kan men de meeste infecties behandelen met antibiotica.
De in dit hoofdstuk besproken bacteriële infecties treffen veel lichaamsdelen tegelijkertijd. De ernstigste ervan is sepsis of bloedvergiftiging, die door vrijwel elke bacterie kan worden veroorzaakt. De ziekten die we daarna bespreken, worden door slechts één bacterie veroorzaakt. Hiertoe behoren betrekkelijk recentelijk ontdekte ziekten, zoals het toxische-shocksyndroom, en vanouds bekende ziekten zoals difterie en pest. Daarna komen ziekten aan de orde die worden veroorzaakt door Rickettsiaebacteriën.
Tot slot volgt anthrax, veroorzaakt door bacteriën vanwege de angst voor gebruik in biologische wapens.
Andere bacteriële infecties die specifieke organen aantasten, zoals longontsteking (Longontsteking), tuberculose (Tuberculose) en hersenvliesontsteking (zie Meningitis, Meningitis/ hersenvliesontsteking), worden besproken in de hoofdstukken over die orgaansystemen. Bacteriële huidinfecties, zoals steenpuisten, worden besproken in het hoofdstuk over infecties en infestaties van de huid (Infecties en infestaties van de huid).
- Zweepdraa
- Celwand
- Genetisch materiaal
Zie Infecties en infestaties voor informatie over de structuur en functie van bacteriën.