bijniertumoren

Een tumor in het bijniermerg, die een overmaat van de hormonen adrenaline en noradrenaline produceert

Een feochromocytoom is een tumor die zich in het merg van een van de bijnieren ontwikkelt. Feochromocytomen produceren grote hoeveelheden van de hormonen adrenaline en noradrenaline die gewoonlijk door de bijnieren worden afgescheiden en het lichaam voorbereiden op actie of spanning.

Feochromocytomen zijn zeldzaam, en slechts een van de tien is kwaadaardig. Dergelijke tumoren kunnen zich ontwikkelen bij mensen die multipele endocriene neoplasie hebben, een erfelijke aandoening waarbij tumoren in verschillende klieren van het endocriene stelsel tot ontwikkeling komen.

De symptomen

Lichaamsbeweging, emoties, en zelfs anders gaan zitten kunnen de tumor ertoe brengen hormonen aan het bloed af te scheiden. Wanneer dit gebeurt, kunt u de volgende symptomen waarnemen:

• hartkloppingen; bleke, koude huid en overdadig zweten;
• misselijkheid en overgeven;
• gevoel van grote angst;
• hoofdpijn.

De behandeling

Indien uw huisarts een feochromocytoom vermoedt, kan hij u verzoeken uw urine van 24 uur te bewaren zodat daar onderzoek aan kan worden gedaan. Chemische stoffen hierin wijzen uit hoeveel adrenaline en noradrenaline in uw lichaam zijn. Als de hoeveelheden groter zijn dan normaal, zal er waarschijnlijk een MRI- of CT-scan worden gemaakt om naar een tumor te zoeken.

Eerst worden medicijnen voorgeschreven om uw bloeddruk te verlagen. Daarna wordt de tumor operatief verwijderd. Mensen waarbij een niet-kwaadaardige feochromocytoom verwijderd is, herstellen gewoonlijk volledig. Kwaadaardige tumoren hebben echter de neiging om terug te komen.

Risicofactoren

Leeftijd

Komt vaker voor tussen 30 en 60 jaar, maar kan op iedere leeftijd voorkomen

Geen factoren van betekenis

Geen factoren van betekenis

Erfelijkheid

Komt soms in families voor

Geslacht

Geen factoren van betekenis

Leefwijze

Geen factoren van betekenis

Gezwellen in de bijnieren, gewoonlijk niet kwaadaardig, die een overmaat van bijnierhormonen produceren

Tumoren in de bijnieren zijn zeldzaam, en negen van de tien zijn niet kwaadaardig. De gezwellen verschijnen bijna altijd in slechts één bijnier, en het gevolg hangt af van de plaats die is aangetast. De meeste bijniertumoren scheiden te grote hoeveelheden van een van de bijnierhormonen af, waardoor de stofwisseling (de chemische reacties die zich continu in het lichaam afspelen) en de waterhuishouding verstoord raken. De hormonen kunnen ook de reactie van het lichaam op spanningen beïnvloeden.

Typen bijniertumoren

Tumoren kunnen zich in de schors (de buitenlaag) of in het merg (het midden) van de bijnieren ontwikkelen.

Een tumor in de bijnierschors kan corticosteroïden, aldosteron of androgenen (mannelijke geslachtshormonen) afscheiden. De overproductie van corticosteroïden kan zowel veranderingen in het uiterlijk als in de stofwisseling (zie Syndroom van Cushing, hierna) veroorzaken en leiden tot ernstige complicaties. Een teveel van aldosteron (zie Hyperaldosteronisme) verstoort de zout- en waterhuishouding in het lichaam en is een zeldzame oorzaak van hoge bloeddruk. Een hoog gehalte aan androgenen kan bij de vrouw leiden tot de ontwikkeling van mannelijke kenmerken (zie Virilisatie); bij mannen wordt een hoog gehalte vaak niet opgemerkt.

Tumoren in het bijniermerg worden feochromocytomen genoemd. Zij produceren grote hoeveelheden van een of van beide hormonen adrenaline en noradrenaline. Een hoog gehalte van deze hormonen veroorzaakt zweten, hoge bloeddruk en hartkloppingen.

De behandeling

Bijniertumoren worden gewoonlijk opgespoord als afwijkende hoeveelheden bijnierhormonen in het bloed worden aangetroffen. Afbeeldingstechnieken zoals MRI en CT-scanning kunnen worden gebruikt om de afwijkingen aan de bijnieren zichtbaar te maken.

De meeste bijniertumoren kunnen operatief worden verwijderd. In de zeldzame gevallen waarbij blijkt dat de tumor kwaadaardig is, kan chemotherapie of bestraling noodzakelijk zijn.

Risicofactoren

Leeftijd

Risicofactoren afhankelijk van het type

Risicofactoren afhankelijk van het type

Risicofactoren afhankelijk van het type

Geslacht

Risicofactoren afhankelijk van het type

Erfelijkheid

Risicofactoren afhankelijk van het type

Leefwijze

Risicofactoren afhankelijk van het type