bloedverlies na de bevalling

Artikelen over bloedverlies na de bevalling

Bloedverlies in de eerste drie maanden van de zwangerschap

Patiëntenbrief

Bloedverlies in de eerste drie maanden van de zwangerschap

Wanneer u tijdens de zwangerschap bloed verliest, maakt u zich natuurlijk zorgen. Bloedverlies in de eerste 16 weken van de zwangerschap komt voor bij een op de vijf zwangeren. Bij de helft van de vrouwen houdt het bloedverlies na enkele dagen op en zet de zwangerschap door. Bij de andere helft neemt de bloeding toe en ontstaat er een miskraam. Dat wil zeggen dat het vruchtje wordt afgestoten.

naar boven

Wat zijn de verschijnselen van een miskraam?

Een miskraam begint met wat bloedverlies. De bloeding kan binnen enkele uren tot dagen toenemen. U verliest daarbij ook stolsels en stukjes weefsel (baarmoederslijmvlies). Kort voordat u het vruchtje verliest, kan de bloeding hevig zijn. Omdat het vruchtje vaak nog heel klein is, wordt het bij veel miskramen niet opgemerkt. Nadat al het weefsel is afgestoten, neemt het bloedverlies af tot het na enkele dagen is gestopt. Soms is er nog een aantal weken een klein beetje bloedverlies. Een miskraam gaat vaak gepaard met pijn zoals bij een menstruatie of weeënachtige pijn in de onderbuik. Ook kan het 'zwangerschapsgevoel' opeens verdwijnen (gespannen borsten, ochtendmisselijkheid).

naar boven

Kunt u iets doen om een miskraam te voorkomen?

U kunt een miskraam niet voorkomen of tegenhouden. Niet met medicijnen en ook niet met bedrust. Een miskraam wordt niet door lichamelijke inspanning veroorzaakt, zoals door rennen, vrijen, vallen, fietsen, paard- of motorrijden. Er is geen reden om u ergens schuldig over te voelen.

naar boven

Hoe gaat het verder?

Bloedverlies in de eerste drie maanden van de zwangerschap hoeft niet altijd op een miskraam te wijzen. Hoe het verder gaat is niet te voorspellen. Het is niet direct te zien of het vruchtje nog leeft of is afgestoten. Een zwangerschapstest is niet zinvol. De uitslag van de test kan namelijk na het afstoten van de vrucht nog enige tijd (twee maanden) onterecht aangeven dat u nog zwanger bent. Een lichamelijk onderzoek geeft zelden duidelijkheid over de afloop van de zwangerschap. Er zijn twee mogelijkheden: U kunt afwachten hoe het verder verloopt of een echo-onderzoek laten doen.

naar boven

Afwachten

Veel vrouwen geven er de voorkeur aan af te wachten hoe het verder verloopt. Als u hiervoor kiest, spreken we af dat u na een week op de praktijk komt voor controle. Vaak wordt het al na enkele dagen duidelijk of er sprake is van een miskraam:

  • Zolang de bloeding gering blijft, valt er nog weinig over te zeggen.Houdt het geringe bloedverlies weer op, dan bent u waarschijnlijk nog steeds zwanger.

  • Neemt de bloeding toe en verliest u ook stolsels en weefsel, dan is de kans groot dat u het vruchtje verliest of heeft verloren. Als het bloedverlies niet duidelijk vermindert, kan dat betekenen dat er nog weefselresten in de baarmoeder zijn achtergebleven. U kunt dan afwachten tot deze vanzelf worden afgestoten. Pas als de bloeding duidelijk is afgenomen of gestopt, is waarschijnlijk al het weefsel afgestoten.

naar boven

Echo-onderzoek?

Wanneer u meer zekerheid wenst en niet langer wilt afwachten, kunt u een echo-onderzoek laten doen. Hierbij is de inhoud van de baarmoeder op een beeldscherm te zien. Vroeg in de zwangerschap kan een echo om het vruchtje te beoordelen alleen via de vagina worden uitgevoerd. Wat later in de zwangerschap kan zo’n echo goed via de buikwand worden gemaakt. Pas vanaf zes weken zwangerschap is op de echo te zien of het hartje van de vrucht klopt. De echo kan de volgende uitslagen hebben:

  • Als het vruchtje nog leeft, is de kans klein (5 procent) dat u alsnog een miskraam krijgt.

  • Als het vruchtje wél te zien is, maar niet meer leeft, dan zal het alsnog worden afgestoten. Dit betekent dat u een miskraam krijgt.

  • Als er geen vruchtje te zien is, is het blijkbaar afgestoten. Mogelijk zitten er dan nog wat weefselresten in de baarmoeder die nog moeten worden afgestoten.

  • Als de baarmoeder leeg is, zal de bloeding meestal binnen enkele dagen vanzelf ophouden.

naar boven

Adviezen als het een miskraam wordt

Als het bloedverlies toeneemt of u krijgt menstruatie-achtige pijn, zorg dan dat er iemand in de buurt is bij wie u zich veilig voelt. Als het bloedverlies of de krampen (tijdelijk) hevig zijn, kan de steun van een vertrouwd iemand belangrijk zijn. Bij menstruatie- of weeënachtige pijn kunt u een pijnstiller nemen (bij voorkeur paracetamol). Wanneer u weefsel verliest, hoeft u dit niet te bewaren. Verder onderzoek van het weefsel is niet zinvol.

Als u een rhesus negatieve bloedgroep heeft, is het van belang dat u na een miskraam van 10 weken zwangerschap, een injectie krijgt met anti-D immunoglobuline (liefst binnen 48 uur na her verliezen van de vrucht, maar binnen 2 weken is ook nog zinvol). Dit is om te voorkomen dat uw lichaam antistoffen maakt die bij een volgende zwangerschap bloedarmoede bij uw baby zouden kunnen veroorzaken.

naar boven

Bel de praktijk:

Als u vragen heeft of ongerust bent, kunt u bellen met de praktijk. Neem direct contact op bij een van de volgende verschijnselen:

  • als het bloedverlies erg hevig is;

  • als de buikpijn toeneemt en voortdurend aanwezig is;

  • als u koorts krijgt (meer dan 38 graden) tijdens of na een miskraam.

naar boven

Controle na een week

Kom bij bloedverlies in de eerste 16 weken van de zwangerschap na een week voor controle.

  • Als de bloeding gering is gebleven en is gestopt, dan bent u waarschijnlijk nog zwanger.

  • Als u in de tussentijd een miskraam heeft gehad, dan zal de huisarts of verloskundige u onderzoeken. Als de baarmoedermond weer gesloten is, is de miskraam voorbij (compleet).

  • Als het nog onduidelijk is of u een miskraam heeft gehad, danwel of al het weefsel is afgestoten, dan geeft een echo-onderzoek meer duidelijkheid (zie echo-onderzoek).

naar boven

Na een miskraam

Als u een miskraam krijgt, is dat vaak heel ingrijpend. Gevoelens van verdriet, boosheid en rouw kunnen ontstaan. Neem de tijd om dit te verwerken. U hoeft zich niet schuldig te voelen of te schamen. Probeer erover te praten met iemand die u vertrouwt, dat lucht vaak op. U kunt natuurlijk ook op het spreekuur komen.

Na een miskraam mag u gewoon weer zwanger worden. Gelukkig verloopt een volgende zwangerschap meestal goed.

naar boven

Meer informatie?

Meer informatie vindt u op de site van de Nederlandse vereniging voor obstetrie en gynaecologie: www.nvog.nl onder ‘Voorlichting’ > Verloskunde > Vaginaal bloedverlies in de eerste maanden van de zwangerschap.

naar boven

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u natuurlijk ook bellen of een afspraak maken voor het spreekuur.

naar boven

Encyclopedie over bloedverlies na de bevalling

Medische encyclopedie

Hevig bloedverlies, onmiddellijk na de bevalling of in de eerste paar weken daarna

Bijna alle vrouwen vloeien de eerste drie of vier dagen na de bevalling wel wat, en de meesten hebben tot zes weken daarna wat bloedverlies. Men spreekt van een postpartumbloeding als de vrouw snel na de bevalling meer dan 1000ml bloed verliest.

Na de geboorte van de baby laat de placenta gewoonlijk van de baarmoederwand los en wordt via de vagina uitgedreven. De plek waar de placenta vastzat, blijft bloeden tot de bloedvaten in de baarmoederwand door de sterke samentrekkingen van de baarmoeder zich sluiten. De bloeding kan ook uit baarmoederhals of vagina afkomstig zijn. De meeste bloedingen, vooral als ze ernstig zijn, komen uit de baarmoeder.

Een dergelijke bloeding treedt bij één op de vijftig bevallingen op, meestal direct erna. Bij slechts enkele vrouwen gebeurt dit meer dan een dag na de bevalling. Hoewel een ernstige bloeding levensbedreigend kan zijn voor de moeder, komt dat bijna niet meer voor doordat de shock met een infuus kan worden bestreden, er diverse medicijnen zijn die de baarmoeder beter laten samentrekken, de baarmoeder kan worden gecontroleerd op een stukje achtergebleven placenta en er bij levensbedreigende bloedarmoede een bloedtransfusie kan worden gegeven.

De oorzaken

Meestal treedt de bloeding op doordat de baarmoeder niet genoeg samentrekt om de bloedvaten dicht te laten gaan. Dit kan komen doordat de spieren van de baarmoeder na een lange bevalling oververmoeid zijn, doordat de baarmoeder overmatig is uitgerekt door een meerling (zie Problemen bij meerlingzwangerschap), door erg veel vruchtwater (zie Polyhydramnion) of door een grote baby.

De samentrekking van de baarmoeder kan ook moeilijk verlopen doordat er een goedaardige tumor in zit (zie Vleesbomen) of doordat de placenta na de bevalling geheel of gedeeltelijk in de baarmoeder achterblijft. Soms is het zo dat de samentrekkingen door de algehele narcose voor een keizersnede niet krachtig genoeg zijn. Een vroege postpartumbloeding kan ook optreden als de placenta onder in de baarmoeder zat (Placenta praevia). De onderste spieren trekken dan niet genoeg samen om de bloeding te stelpen.

Minder vaak is de oorzaak een scheur in de baarmoederhals of vagina. De oorzaak van een late bloeding is meestal dat er een stuk van de placenta in de baarmoeder is achtergebleven of een infectie.

De symptomen

Het belangrijkste symptoom van een vroege bloeding is een hevige helderrode bloeding uit de vagina, kort na de bevalling. Een late bloeding kan vanaf 24 uur na de bevalling tot zes weken erna optreden. De symptomen daarvan kunnen zijn:

  • plotselinge hevige bloeding, helderrood van kleur;
  • pijn in de onderbuik;
  • koorts.

Een plotselinge, hevige bloeding kan tot een shock leiden. Een dergelijke bloeding treedt bijna altijd op kort na de bevalling. Krijgt u zo’n bloeding thuis, dan zal de verloskundige of arts direct moeten handelen.

De diagnose

Als u nog niet in het ziekenhuis bent, zal men u meteen opnemen. Uw pols en bloeddruk worden gecontroleerd om te kijken of er sprake is van een shock. Als het een vroege bloeding is, zal uw arts door de buik heen naar de baarmoeder voelen om te kijken of de baarmoeder is samengetrokken en de placenta controleren om te kijken of die compleet is. Als de baarmoeder wel samentrekt, maar de bloeding niet ophoudt, zal men via de vagina de baarmoederhals en vagina onderzoeken. Dit kan onder algehele narcose of verdoving met een ruggenprik gebeuren.

Bij een bloeding zal uw arts een echo maken, abdominaal (via de buik) of vaginaal, om te kijken of er een stuk placenta in de baarmoeder is achtergebleven. Eventueel wordt een kweek gemaakt om te controleren of er sprake is van een infectie.

De behandeling

Is de bloeding het gevolg van een achtergebleven stuk van de placenta, dan zal dat door de gynaecoloog worden verwijderd. Dit gebeurt onder narcose of met een ruggenprik. Is het bloedverlies te wijten aan een scheur in baarmoederhals of vagina, dan wordt die gehecht.

Als een vroege bloeding het gevolg is van slecht samentrekken van de baarmoeder, krijgt u medicijnen om de baarmoeder beter te laten samentrekken. Soms zal de baarmoeder daarbij ook gemasseerd worden. Als dit niet helpt, krijgt u nog meer medicijnen om de baarmoeder te helpen samentrekken. Houdt de bloeding aan, dan is operatief ingrijpen geboden. Eerst zal men alsnog kijken of er placentaresten in de baarmoeder zijn achtergebleven. Eventueel brengt de arts een tampon in de baarmoeder in. Indien dat onvoldoende helpt, kunnen soms de bloedvaten naar de baarmoeder worden geemboliseerd (onder röntgendoorlichting worden er dan ‘propjes’ gebracht in de slagaders naar de baarmoeder, zodat de bloedtoevoer afneemt). In uitzonderlijke situaties is een operatieve verwijdering van de baarmoeder noodzakelijk.

Als een late bloeding het gevolg is van een infectie, krijgt u antibiotica voorgeschreven. Als de bloeding aanhoudt en ook niet op andere medicijnen reageert, wordt vaak een hysteroscopie gecombineerd met een curettage gedaan om de baarmoeder te onderzoeken en een eventueel achtergebleven stuk placenta te verwijderen. Bij een ernstige bloeding kan een bloedtransfusie noodzakelijk zijn.

Risicofactoren

Leeftijd
Geen factoren van betekenis
Geen factoren van betekenis
Erfelijkheid
Geen factoren van betekenis
Leefwijze
Geen factoren van betekenis

Andere onderwerpen die gerelateerd zijn aan bloedverlies na de bevalling

Problemen na de bevalling

U bevindt zich hier:

U gebruikt een verouderde webbrowser, wij raden u aan over te schakelen naar een van onderstaande moderne internetbrowsers.