chronische neusklachten

Patiëntenbrief

Wat zijn chronische neusklachten?

Iedereen heeft wel eens een loopneus. Ook af en toe niezen is normaal. Maar als u langdurig of vaak last heeft van een verstopte neus, een loopneus, niezen of jeuk in de neus, dan noemen we dat chronische neusklachten. De klachten zijn lastig maar kunnen geen kwaad.

naar boven

Hoe ontstaan de klachten?

Chronische neusklachten worden meestal veroorzaakt door overgevoeligheid voor bepaalde prikkels. Het neusslijmvlies reageert op de prikkel door op te zwellen en meer slijm te vormen. Uw neus raakt daardoor verstopt of begint te lopen. Door de prikkeling moet u niezen.

Een verstopte neus kan het gevolg zijn van langdurig gebruik van neusdruppels, -stiften of -sprays met xylometazoline. Xylometazoline gaat zwelling van het neusslijmvlies tegen. Maar als u het te veel dagen achter elkaar gebruikt, kan het neusslijmvlies beschadigen of kan uw neus juist extra dicht gaan zitten.

Neusklachten kunnen ook ontstaan als bijwerking van medicijnen (sommige pijnstillers, cholesterolverlagers, en druppels tegen een verhoogde oogdruk) en door gebruik van cocaïne. Bij zwangere vrouwen komt het vaker voor dat de neus lang dichtzit, waarschijnlijk door de hormonale veranderingen. Uw neus kan ook dichtzitten door afwijkingen van het slijmvlies of scheefstand van het neustussenschot. Soms blijft de oorzaak van de klachten onbekend.

naar boven

Op welke stoffen of prikkels reageert het slijmvlies?

Als uw slijmvliezen overgevoelig reageren op stoffen waar anderen gewoonlijk niet op reageren, dan spreken we van een allergie. Voorbeelden van dit soort stoffen zijn boompollen, graspollen, huisstofmijt, of huidschilfers van huisdieren.

Wanneer u overgevoelig reageert op prikkels als inspanning, temperatuursverandering, rook, alcohol, parfum, baklucht en verflucht, dan noemen we dat hyperreactiviteit. Dit zijn prikkels waar anderen gewoonlijk ook op reageren, maar dan in veel mindere mate.

Veel mensen met chronische neusklachten hebben last van allergie én hyperreactiviteit.

naar boven

Adviezen

Niet roken is belangrijk. Vermijd ook andere prikkels waarvan u heeft gemerkt dat ze klachten geven. Soms kan een bloedonderzoek helpen om te kijken of u allergisch bent en, zo ja, waarvoor. Als u geneesmiddelen gebruikt die als bijwerking neusklachten kunnen geven, dan is overleg nodig om te bekijken of u hier (tijdelijk) mee kunt stoppen of op een ander middel kunt overstappen.

naar boven

Medicijnen

Als het vermijden van prikkels niet mogelijk is of onvoldoende helpt, kunt u medicijnen gebruiken.

• Als u af en toe allergische klachten heeft, zoals bij hooikoorts, dan kunt u een neusspray of tabletten met antihistaminica gebruiken. De spray werkt binnen een kwartier, de tabletten binnen enkele uren. U hoeft antihistaminica niet iedere dag te gebruiken. Neem het middel zodra u klachten krijgt of als u verwacht klachten te krijgen. Als de klachten verdwijnen stopt u ermee. Langdurig gebruik kan geen kwaad. De neusspray en de tabletten helpen meestal ook tegen branderige en jeukende ogen. Van sommige antihistaminica-tabletten kunt u slaperig worden.

• Als u vaak of voortdurend neusklachten heeft, of als de neus vooral steeds verstopt is (al dan niet door een allergie), dan helpt een neusspray met corticosteroïden. Corticosteroïden remmen de overgevoeligheid van het slijmvlies. Het medicijn werkt pas na een paar dagen. Gebruik de neusspray minstens vier weken lang elke dag. Langdurig gebruik kan geen kwaad, maar soms kunnen corticosteroïden het neusslijmvlies kwetsbaar maken, waardoor het gemakkelijk gaat bloeden. Als u dan een paar dagen stopt, kan het slijmvlies zich herstellen. Daarna kunt u het middel gerust weer gebruiken.

• Als u vaak allergische klachten heeft en antihistaminica en corticosteroïden ongewenste bijwerkingen geven, kunt u eventueel een neusspray met cromoglicaten gebruiken. Cromoglicaten zijn veel minder krachtig dan corticosteroïden en hebben niet de voorkeur. Ze moeten minstens vier keer per dag worden gebruikt en werken pas goed na enkele weken.

• Als uw neus tijdelijk dicht zit kan een xylometazoline-spray helpen. Gebruik het maximaal zeven dagen 1 à 2 keer per dag

naar boven

Hoe gaat het verder?

Chronische neusklachten kunnen gedurende jaren blijven terugkomen. De genoemde adviezen en medicijnen helpen de klachten te verminderen. Als u start met corticosteroïden en de klachten na vier weken nog niet zijn verminderd, neem dan weer contact op. Als de behandeling helpt, kunt u na acht weken proberen of het ook met minder of zonder medicijnen gaat. Als de klachten daardoor toenemen begint u opnieuw met de medicijnen. Langdurig gebruik van antihistaminica (neusspray of tabletten), neusspray met corticosteroïden of cromoglicaten kan geen kwaad.

naar boven

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, dan kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.

naar boven

Patiëntenbrief

Wat is allergie?

Allergie wil zeggen dat u overgevoelig bent voor bepaalde stoffen in uw omgeving. Wanneer u met deze stoffen in aanraking komt, ontstaat er een afweerreactie van uw lichaam. Dit kan zich op verschillende manieren uiten: bijvoorbeeld als jeuk of vlekjes op de huid, in hooikoortsklachten zoals gezwollen oogleden, tranende ogen, een loopneus, kriebel in de neus en niezen; en in astmatische klachten zoals hoesten of benauwdheid.

naar boven

Chronische neusklachten en allergie

Bij veel mensen met chronische neusklachten speelt allergie een belangrijke rol. Het neusslijmvlies reageert op contact met een bepaalde stof. Het zwelt op en vormt meer slijm. Uw neus gaat dichtzitten of begint te lopen. Vaak moet u ook niezen.

naar boven

Hoe ontstaan allergische klachten?

Wanneer het lichaam met stoffen in aanraking komt die het als schadelijk herkent, ontstaat er een afweerreactie. Er komen dan antistoffen en stoffen zoals histamine vrij . Via de bloedbaan gaan die stoffen op weg om de prikkel onschadelijk te maken. Dat is normaal.

Als u allergisch bent, ontstaat er een afweerreactie tegen stoffen waar andere mensen gewoonlijk niet op reageren. De afweerreactie is versterkt en dat veroorzaakt uw klachten.

Mensen met een allergie reageren soms ook overgevoelig (hyperreactief) op niet-allergische prikkels zoals stof, rook, temperatuurveranderingen, baklucht en verflucht, alcohol en lichamelijke inspanning. Hierdoor kunnen uw allergische klachten verergeren. Andere mensen reageren ook op deze ‘niet-allergische’ prikkels, maar dan in veel mindere mate. Het is niet duidelijk waarom de één allergisch is en de ander niet. Erfelijkheid kan hierbij een rol spelen. Soms lijkt het erop dat baby’s die vier tot zes maanden alleen maar borstvoeding hebben gekregen minder kans hebben op het ontwikkelen van allergie.

naar boven

Voor welke stoffen bent u allergisch?

Stoffen die bij veel mensen allergische klachten veroorzaken zijn huisstofmijt, huidschilfers van huisdieren en stuifmeel (pollen) van bomen of gras. U kunt voor een of meer stoffen overgevoelig zijn.

Klachten in het (vroege) voorjaar wijzen vaak op een boompollen-allergie. Klachten in de zomer en bij droog en zonnig weer wijzen op een graspollenallergie. Meestal heeft u bij deze allergieën ook last van rode ogen die jeuken en tranen. We spreken dan ook van hooikoorts.

(Bij een boompollen-allergie is er soms ook overgevoeligheid voor appels en noten, bij een graspollenallergie voor wortelen. Bij het eten daarvan ontstaat dan een branderig gevoel in de mond of misselijkheid.)

Klachten door huisstofmijt en huisdieren kunnen gedurende het hele jaar voorkomen.

Misschien heeft u al gemerkt voor welke stoffen u gevoelig bent. Als de oorzaak onduidelijk is, kan een bloedonderzoek aantonen of u allergisch bent en, zo ja, voor welke stoffen.

naar boven

Adviezen

Als u weet welke prikkels uw klachten veroorzaken, kunt u proberen die te vermijden. Bij een allergie voor huisstofmijt kunt u bijvoorbeeld proberen de slaapkamer stofvrij en droog te houden. Soms is het nodig een huisdier weg te doen. Het heeft geen zin uw huisdier tijdelijk uit huis te doen om te testen of uw klachten dan verdwijnen. De huidschilfers kunnen namelijk nog wel een halfjaar in huis aanwezig blijven, ook al stofzuigt u goed. U kunt dus nog enige maanden klachten houden nadat u uw huisdier heeft weggedaan. Maar op den duur helpt deze maatregel beter dan medicijnen.

Bij een allergie voor pollen is het vermijden van de prikkel moeilijker. In het pollenseizoen kunt u het beste uw ramen gesloten houden (ook ’s nachts en in de auto). Draag een (zonne)bril, ga niet zelf grasmaaien, en laat uw wasgoed niet buiten drogen want dan komen er pollen in.

Bij het plannen van buitenactiviteiten en vakanties kunt u eventueel rekening houden met het weerbericht. Een speciaal ‘hooikoorts-weerbericht’ op radio, teletekst en internet meldt wanneer er pollen in de lucht zijn. Luister hiervoor naar Radio 1 na het nieuws van half zes, of kijk op teletekstpagina 709 of op www.KNMI.nl (> weer > gezondheid > polleninformatie).

In de bergen en aan zee, en in de nazomer, herfst en winter, heeft u minder last van pollen.

Soms ontstaan allergische klachten door contact met bepaalde stoffen op het werk. Bespreek dan of het mogelijk is uw werkomgeving aan te passen.

naar boven

Medicijnen

Als het vermijden van prikkels niet mogelijk is of onvoldoende helpt, kunt u medicijnen gebruiken. Deze worden meestal met een neusspray toegediend. Snuit vóór het sprayen uw neus.

• Als u af en toe allergische klachten heeft, zoals bij hooikoorts, dan kunt u een neusspray of tabletten met antihistaminica gebruiken. De spray werkt binnen een kwartier, de tabletten binnen enkele uren. U hoeft antihistaminica niet iedere dag te gebruiken. Neem het middel zodra u klachten krijgt of als u verwacht klachten te krijgen. Als de klachten een tijdje weg zijn probeert uw weer te stoppen. Langdurig gebruik kan geen kwaad. De neusspray en de tabletten helpen meestal ook tegen branderige en jeukende ogen. Van sommige antihistaminica-tabletten kunt u slaperig worden.

• Als u vaak of vrijwel voortdurend allergische of hyperreactieve klachten heeft, dan helpt een neusspray met corticosteroïden het bestVooral bij een verstopte neus. Corticosteroïden remmen de overgevoeligheid van het slijmvlies. Het medicijn werkt pas na een paar dagen. Gebruik de neusspray minstens vier weken lang elke dag. Langdurig gebruik kan geen kwaad, maar soms kunnen corticosteroïden het slijmvlies wat kwetsbaar maken, waardoor het gemakkelijk gaat bloeden. Als u dan een paar dagen stopt, kan het slijmvlies zich herstellen. Daarna kunt u het middel gerust weer gebruiken.

• Als u vaak allergische klachten heeft en antihistaminica en corticosteroïden ongewenste bijwerkingen geven, kunt u eventueel neusspray met cromoglicaten gebruiken. Cromoglicaten zijn veel minder krachtig dan corticosteroïden en hebben niet de voorkeur. Ze moeten minstens vier keer per dag worden gebruikt en werken pas goed na enkele weken.

• Wanneer uw neus tijdelijk dicht zit kan xylometazoline helpen. Gebruik het maximaal zeven dagen 1 a 2 keer per dag. Gaat u er langer mee door dan kan uw neusslijmvlies beschadigen. Overdadig gebruik van xylometazoline geeft ook kans op gewenning. Het wordt dan steeds moeilijker om er mee te stoppen.

• Bij moeilijk te behandelen allergische klachten kan een combinatie van antihistaminica en corticosteroïden soms helpen.

naar boven

Hoe gaat het verder?

Allergische neusklachten kunnen jarenlang terugkomen, maar nemen na verloop van jaren toch meestal wel af. De genoemde adviezen en medicijnen helpen de klachten te verminderen. Als u start met corticosteroïden en de klachten na vier weken nog niet zijn verminderd, neem dan weer contact op. Als de behandeling helpt, kunt u na acht weken proberen of het ook met minder of zonder medicijnen gaat. Als de klachten daardoor toenemen, begint u opnieuw met de medicijnen. Ook langdurig gebruik van antihistaminica (neusspray of tabletten) en neussprays met corticosteroïden of cromoglicaten kan geen kwaad.

naar boven

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, dan kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.

naar boven