Wat is diarree?
We spreken van diarree als de ontlasting dun en waterig is en veel vaker per dag komt dan gewoonlijk. Bij zuigelingen en kinderen komt diarree veel voor.
naar boven
Hoe ontstaat het?
Diarree ontstaat meestal door een darminfectie. De ziekteverwekkers (meestal virussen of bacteriën) komen via de mond in de darmen, en veroorzaken een ontsteking van de darmwand. De darmwand kan dan minder vocht opnemen. Daardoor wordt de ontlasting dunner. De ziekteverwekker kan via de ontlasting of het speeksel op een ander worden overgedragen, bij slechte hygiëne dus ook via het toilet, de vingers of het keukengerei.
Ook in besmet water of bedorven voedsel zitten bacteriën die een darminfectie kunnen veroorzaken.
Soms kan uw kind ook diarree krijgen doordat het veel vruchtensappen drinkt. Vooral bij appelsap en frisdrank. Ook de frisdrank met weinig calorieën (light) kan diarree geven. Dit soort diarree zie je vaak bij peuters.
naar boven
Wat zijn de verschijnselen?
Bij diarree kan uw kind pijnlijke buikkrampen hebben, waarbij de ontlasting er soms uitspuit en uw kind plotseling moet huilen. Diarree gaat bij kinderen vaak samen met overgeven, soms ook met koorts. Een kind met diarree verliest veel vocht, zeker als het ook koorts heeft of moet overgeven. Als uw kind dan onvoldoende drinkt, kan het uitdrogen. Vooral kinderen onder de twee jaar kunnen snel uitdrogen.
Kans op uitdroging
Kinderen jonger dan twee jaar kunnen binnen één dag (24 uur) uitdrogen. Oudere kinderen binnen twee tot drie dagen:
-
bij waterdunne diarree (meerdere malen per dag);
-
bij diarree en 39 graden koorts;
-
bij diarree én slecht drinken of overgeven.
Tekenen van uitdroging
Bij een van de volgende verschijnselen:
-
niet of weinig plassen (donkere urine);
-
klagen over dorst;
-
sufheid en lusteloosheid;
-
droge mond, diepliggende ogen;
-
als u met de vingers een huidplooitje optilt, blijft deze even ‘staan’.
De kans is klein dat uw kind is uitgedroogd als het goed drinkt en regelmatig plast (natte luiers heeft), kwijlt of met dikke tranen huilt, en gewoon rondloopt.
naar boven
Adviezen
Veel drinken om uitdroging te voorkomen
-
Zorg dat uw kind meer drinkt dan normaal om het vochtverlies aan te vullen. Als u borstvoeding of flesvoeding geeft, kunt u dit gewoon voortzetten. Verdunnen van de flesvoeding is niet nodig als uw kind goed drinkt. Als het drinken van melk niet goed lukt, kunt u ook een verdunning of wat lauw water aanbieden. Geef een peuter of kind elke keer dat het dunne ontlasting heeft drinken wat het lekker vindt. Laat uw kind zittend drinken. Als het ligt kan het zich gemakkelijk verslikken. Als uw kind ook overgeeft, geef dan telkens een klein beetje vocht, bijvoorbeeld elke vijf minuten een of twee lepels. Met een fles of beker drinkt het kind gauw te veel en dan moet het weer overgeven. Bedenk dat als uw kind na enkele slokjes weer moet overgeven, het toch wel een deel van het vocht binnenhoudt. Geef tussendoor eventueel een waterijsje. Zo krijgt het geleidelijk wat vocht binnen. Wanneer het overgeven minder wordt, kan uw kind weer wat grotere hoeveelheden tegelijk drinken. Het hoeft dan niet meer iedere vijf minuten te drinken.
-
Een kind heeft meestal minder eetlust wanneer het diarree heeft. Dat kan geen kwaad. Zodra de eetlust terugkomt, kan het geleidelijk aan weer gaan eten waar het zin in heeft. Een speciaal dieet is niet nodig. Bij buikkrampen is het verstandig om kleine porties te geven.
Hygiënische maatregelen om besmetting van anderen te voorkomen
Een kind met diarree kan de ziekteverwekker via ontlasting of speeksel gemakkelijk op anderen overdragen. Een goede hygiëne is belangrijk om dit te voorkomen. Luiers moeten regelmatig worden gewisseld. Was goed de handen na het verschonen van de luiers of na het gebruik van het toilet, en voor het (bereiden van) eten of drinken. Was eet- en drinkgerei goed af en houd het aanrecht en het toilet goed schoon. Maak ook speelgoed dat gebruikt is, regelmatig schoon.
naar boven
Medicijnen
Geef uw kind bij kans op uitdroging een speciaal drankje: ORS-junior. ORS is een afkorting van het Engelse ‘oral rehydration salts’. In ORS zitten suikers en zouten die het lichaam nodig heeft om vocht op te nemen en vast te houden. ORS is verkrijgbaar onder verschillende merknamen. U kunt dit zonder recept bij de apotheek of drogist kopen als kant- en klare drank, of als oplospoeder waarmee u het drankje zelf kunt maken. Lees eerst de bijsluiter. Geef ORS zolang de ontlasting waterdun is. Sommige kinderen vinden ORS vies. Geef uw kind dan ook iets te drinken dat het wel lekker vindt.
Er zijn geen medicijnen of andere behandelingen die de diarree sneller laten overgaan. Gebruik bij kinderen geen medicijnen om de diarree tegen te houden. Deze middelen hebben soms ernstige bijwerkingen.
naar boven
Hoe gaat het verder?
Diarree gaat meestal binnen een paar dagen vanzelf over. Volg de adviezen op en blijf letten op tekenen van uitdroging. Uitdroging vraagt om snelle behandeling, vooral bij kinderen onder de 2 jaar.
naar boven
Wanneer contact opnemen?
Neem direct contact op met de praktijk als uw kind jonger is dan 2 jaar en:
-
aldoor blijft huilen;
-
suf of verward is;
-
niet wil drinken;
-
een dag niet meer plast;
-
gedurende een dag herhaaldelijk waterdunne diarree heeft;
-
diarree en koorts heeft;
-
diarree heeft en steeds moet overgeven;
-
bloed of slijm bij de ontslasting heeft.
Als uw kind ouder is dan 2 jaar, neem dan contact op met de praktijk als het:
-
aldoor blijft huilen;
-
suf of verward is;
-
niet wil drinken
-
een dag niet meer geplast heeft;
-
diarree en koorts heeft
-
drie dagen waterdunne diarree heeft;
-
na een week nog steeds diarree heeft die niet minder is geworden;
-
bloed of slijm bij de ontlasting heeft.
naar boven
Heeft u nog vragen?
Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, dan kunt u contact opnemen met de praktijk..
naar boven
Wat is diarree?
Diarree is dunne, waterige ontlasting die veel vaker per dag komt dan u gewend bent.
Deze brief gaat over diarree bij iedereen van 12 jaar en ouder.
naar boven
Hoe ontstaat het?
Diarree ontstaat meestal door een darminfectie. De ziekteverwekkers (meestal virussen of bacteriën) komen via de mond in de darmen, en veroorzaken een ontsteking van de darmwand. De darmwand kan dan minder vocht opnemen. Daardoor wordt de ontlasting dunner. De ziekteverwekker kan via de ontlasting en het speeksel op een ander worden overgedragen, bijvoorbeeld via het toilet, de vingers, deurknoppen, of het keukengerei. Ook in besmet water en besmet of bedorven voedsel zitten bacteriën die een darminfectie kunnen veroorzaken.
naar boven
Wat zijn de verschijnselen?
Diarree kan gepaard met buikkrampen. Doordat de darmen zich flink samentrekken, is de ontlasting moeilijk op te houden en moet u snel naar het toilet. Door de infectie kunt u zich moe en slap voelen en koorts of hoofdpijn hebben. Diarree gaat vaak samen met misselijkheid en overgeven. U verliest dan extra veel vocht. Vooral ouderen kunnen hierdoor uitdrogen.
Tekenen van uitdroging
Niet of weinig plassen (donkere urine), dorst, lusteloosheid, flauwvallen, verwardheid, sufheid, snelle ademhaling, snelle hartslag, droge mond, diepliggende ogen en koude armen en benen.
naar boven
Adviezen
Zorg dat u extra veel drinkt (2 tot 3 liter per dag) om uitdroging tegen te gaan. Drink bijvoorbeeld een glas water (of een andere drank die u lekker vindt) elke keer nadat u waterige ontlasting heeft gehad. Als u ook overgeeft, is drinken extra belangrijk. Kleine beetjes tegelijk, anders moet u misschien weer gaan overgeven. Neem bijvoorbeeld elke vijf tot 10 minuten een of twee slokken. Verlies de moed niet als u daarna weer moet overgeven. U houdt elke keer toch weer een beetje vocht binnen. Zodra u zich wat beter voelt, kunt u geleidelijk aan wat grotere hoeveelheden tegelijk gaan drinken. Dan hoeft u niet meer zo vaak te drinken. Zorg dat u zittend drinkt. Als u ligt terwijl u drinkt, kunt u zich verslikken.
Zodra u weer trek heeft, kunt u geleidelijk aan weer eten waar u zin in heeft. Daardoor voelt u zich meestal ook beter. Helemaal niet eten of een speciaal dieet is niet nodig. Heeft u last van buikkrampen dan kunt u beter kleine porties eten. Bedenk dat wanneer er iets in uw maag terechtkomt, uw darmen automatisch ook geprikkeld worden en samentrekken (de zogenaamde maag-darm reflex). Soms komt daardoor weer een golf van diarree. Dat betekent niet dat u iets verkeerds gegeten heeft, maar dat uw maag en darmen nog wat gevoelig zijn. Ook als u veel achter elkaar drinkt, kunt u hierdoor soms direct weer aandrang voelen om te poepen. Als u koorts heeft en u zich ziek voelt, kan bedrust u goed doen.
Voorkom dat anderen ook diarree krijgen
Om te voorkomen dat mensen om u heen ook diarree krijgen zijn hier wat tips:
Was regelmatig uw handen met water en zeep: In elk geval als u naar het toilet bent geweest en voordat u eten of drinken klaar maakt. Was gebruikte glazen, borden en bestek goed af (besmetting kan ook via speeksel plaatsvinden). Leg aan de mensen om u heen uit dat ze dezelfde hygiënische maatregelen kunnen nemen. De kans dat ze besmet worden is dan kleiner. Werkt u in de horeca (bereiden van voedsel of drank), of in de behandeling, zorg of verpleging van mensen, dan is de kans dat u anderen besmet extra groot. Het kan dan verstandig zijn om thuis te blijven tot de diarree over is.
Voorkom nieuwe darminfecties
Zorg dat u veilig met voedsel omgaat. Neem elke dag een schone vaatdoek en gebruik alleen schone messen en snijplanken. Was uw handen ook na aanraking van rauw vlees. Bewaar etensresten altijd in de koelkast en niet langer dan twee dagen. Resten van afhaalmaaltijden kunt u beter niet bewaren.
In warme landen en primitieve verblijfsomstandigheden heeft u meer kans om met besmet water of voedsel in aanraking te komen. Vraag voordat u naar deze landen gaat, welke maatregelen u kunt nemen om de kans op (‘reizigers’)diarree te verkleinen.
naar boven
Medicijnen
Bij hevige diarree kunt u een speciaal ORS-drankje maken om uitdroging te voorkomen. ORS is een afkorting van het Engelse ‘oral rehydration solution’. Het bevat suikers en zouten die het lichaam nodig heeft om vocht op te nemen en vast te houden. ORS is verkrijgbaar onder verschillende merknamen. U kunt dit zonder recept bij de apotheek of drogist kopen als kant- en klare drank of als oplospoeder. Lees voor het aanmaken eerst de bijsluiter. Meng ORS met water. Niet met voedsel of ander drinken. (Daarnaast mag u eten en drinken waar u zin in heeft, voor zover dat gaat).
Neem ORS als er een verhoogde kans is op uitdroging. Bijvoorbeeld:
-
bij hevige diarree (minstens 8 keer per dag) zolang de ontlasting waterdun is;
-
of als u herhaaldelijk (meer dan vier keer per dag) moet overgeven;
-
of als u bij diarree door koorts of overgeven extra veel vocht verliesten te weinig drinkt of erg veel dorst heeft;
-
of als u ouder bent dan 70 jaar.
Er zijn stoppende middelen zoals loperamide. Met loperamide duurt de diarree wat korter en heeft u minder buikkramp. De darminfectie gaat er niet van over. U kunt loperamide gebruiken als u op reis gaat of ongehinderd moet kunnen werken. Neem deze middelen niet langer dan twee dagen, anders kunnen ze verstopping geven. Gebruik ze ook niet als u koorts heeft of als u bloederige diarree heeft. Sommige medicijnen zoals de anticonceptie-pil (‘de pil’) kunnen door diarree minder goed of helemaal niet werken. Houd daar rekening mee.
naar boven
Hoe gaat het verder?
Diarree wordt meestal na een paar dagen vanzelf minder heftig. Daarna kunt u nog enkele dagen wat dunne ontlasting houden. Volg de adviezen op en blijf letten op tekenen van uitdroging. Uitdroging vraagt om snelle behandeling. Bij gezonde volwassenen is de kans op uitdrogen erg klein.
Neem contact op met de praktijk:
-
als u zich suf gaat voelen of in de war begint te raken.of als u denkt dat u gaat flauwvallen;
-
als de waterdunne diarree maar niet ophoudt (8 keer of meer per dag);
-
als u blijft overgeven (4 keer of meer per dag);
-
als u weinig drinkt;
-
als u erge dorst heeft;
-
als u een dag niet meer heeft geplast;
-
als u voortdurend buikpijn heeft;
-
als er bloed of slijm bij de ontlasting zit;
-
als u langer dan drie dagen waterdunne diarree blijft houden;
-
als u drie dagen lang koorts bij de diarree heeft;
-
als de diarree na een week niet minder is geworden;
-
Bent u ouder dan 70, neem dan al contact op bij na 1 dag diarree, zeker als u er koorts bij heeft.
naar boven
Heeft u nog vragen?
Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, dan kunt u contact opnemen met de praktijk..
naar boven