Glanzende, gevoelige, rode of paarse zwellingen, meestal op de schenen
Erythema nodosum is een vrij zeldzame huidafwijking. Op de onderbenen (en soms ook op andere plaatsen) ontstaan gevoelige rode of paarse zwellingen, tot 15 centimeter groot. Dit komt door ontsteking van het vetweefsel onder de huid. De plekken zijn bijzonder pijnlijk bij aanraking en druk. Gewrichtspijnen en koorts komen regelmatig voor.
Hoe erythema nodosum precies ontstaat is niet bekend. Wel weten we dat erythema nodosum kan ontstaan in reactie op verschillende soorten aandoeningen. Soms is er een verband met tuberculose, sarcoïdose, colitis ulcerosa, de ziekte van Crohn of een streptokokkeninfectie van de keel. De aandoening kan ook een reactie zijn op medicijnen. De aandoening komt het meest voor bij jongvolwassenen, vooral vrouwen.
Meestal gaat erythema nodosum gepaard met spierpijn, gewrichtspijn en koorts. De zwellingen ontstaan meestal op de schenen en soms op de onderarmen. Deze zwellingen zijn:
- glanzend en helderrood of paars;
- tussen 1 en 3 centimeter in doorsnee (maar soms ook groter);
- zeer gevoelig.
De zwellingen verdwijnen na een paar weken, waarna er een blauwe plek achterblijft.
De diagnose wordt gesteld op hoe de aandoening er uit ziet. Een enkele keer is het nodig om onder plaatselijke verdoving een stukje huid weg te nemen. Het vinden van de achterliggende oorzaak kan moeilijker zijn. Er wordt dan bloed geprikt, er wordt een röntgenfoto van de longen gemaakt (in verband met sarcoidose) en er wordt getest op tuberculose. Wanneer er recent klachten zijn geweest van keelpijn kan ook een keelkweek worden afgenomen om een streptokok (bacterie) aan te tonen.
Een specifieke behandeling is er niet, maar de arts kan u adviseren bedrust te houden en uw benen hoog te leggen tot de zwellingen afnemen. Om de zwelling te verminderen zal de arts u niet-steroïdale ontstekingsremmers en soms een kuur corticosteroïden voorschrijven. Met bloedonderzoek en röntgenfoto’s kan een eventuele oorzaak worden opgespoord.
Wanneer erythema nodosum wordt veroorzaakt door een infectie zullen de huidafwijkingen in principe vanzelf verdwijnen wanneer de infectie verdwenen is. Om de genezing te versnellen en de pijn te bestrijden kan de arts eventueel ontstekingsremmers voorschrijven. In veel gevallen kan ook een zwachtel(druk)verband zinvol zijn om de huidafwijkingen versneld te laten verdwijnen. In ernstige gevallen zal de arts ook bedrust adviseren. De meeste patiënten herstellen binnen vier tot acht weken. Bij 20 procent van de patiënten keren de klachten terug.
De klachten verdwijnen na 3 tot 6 weken. Wanneer de genezing op zich laat wachten of er steeds nieuwe aanvallen van erythema nodosum optreden zal meestal uitgebreid onderzoek worden gedaan naar de uitlokkende factor.
- Leeftijd
- Vooral jonge volwassenen
- Geslacht
- Vooral vrouwen
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis
- Leefwijze
- Geen factoren van betekenis
