Lichamelijke stress van de foetus door een tekort aan zuurstof
Foetale nood treedt op wanneer er onvoldoende zuurstoftoevoer naar het kind is. Dit kan zowel tijdens de zwangerschap als tijdens de bevalling optreden. Meestal is de oorzaak een placenta (moederkoek) die niet goed functioneert en onvoldoende zuurstof van de moeder aan het kind doorgeeft.
Een veelvoorkomende oorzaak van foetale nood tijdens de zwangerschap is een placentaprobleem. De placenta ligt tussen moeder en kind en vervoert zuurstof en voedingsstoffen naar het kind, en afvalstoffen uit het bloed van het kind. De functie van de placenta kan afnemen bij ernstige hoge bloeddruk en/of pre-eclampsie. De zuurstoftoevoer naar de foetus kan ook afnemen als de placenta gedeeltelijk of geheel van de baarmoederwand losraakt (zie Placentaloslating). Ook kan de moederkoek relatief tekort gaan schieten bij een erg groot kind (diabetes mellitus) of als de zwangerschap langer dan 42 weken duurt (overdragen zijn, serotiniteit).
De oorzaak van foetale nood tijdens de bevalling is meestal onbekend. De kans op foetale nood is groter bij risicofactoren voor een verminderde placentafunctie, zoals hoge bloeddruk of een groeivertraging. Slechts in zeer zeldzame gevallen is de oorzaak een placentaloslating of een uitgezakte navelstreng.
De kans op foetale nood is groter als het kind kleiner is dan passend bij de zwangerschapsduur (zie Groeiachterstand in de baarmoeder) of als de bevalling voor week 37 begint (Vroeggeboorte).
Een heel belangrijk symptoom is het voelen van leven. Een foetus die zich goed voelt, beweegt regelmatig. Voelt u dat de baby duidelijk minder beweegt dan anders, aarzel dan niet dezelfde dag contact op te nemen met uw verloskundige of arts. Meestal wordt dan in het ziekenhuis aanvullend onderzoek gedaan, zoals het maken van een CTG. Deze onderzoeken worden vaak ook gedaan bij zwangeren bij wie extra controle van de foetus gewenst is, zoals bij groeivertraging of hoge bloeddruk. Met de echo (zie TEST: Echoscopie bij zwangerschap) kan de arts de groei van de foetus beoordelen, evenals de hoeveelheid vruchtwater. Met doppleronderzoek is het mogelijk de bloedtoevoer in de navelstreng naar de foetus te meten. Op een CTG (zie TEST: CTG-registratie) worden de hartslag en de weeënactiviteit geregistreerd. Afwijkingen kunnen duiden op foetale nood (onvoldoende zuurstoftoevoer naar de foetus).
Bij bevallingen met meer kans op problemen (de bevallingen met een medische indicatie) wordt de hartslag van de foetus regelmatig en soms voortdurend geregistreerd; bij bevallingen zonder verhoogd risico luistert men tijdens de uitdrijving regelmatig na de weeën naar de hartslag van het kind. Is het CTG afwijkend, dan kan men wat bloed afnemen uit de hoofdhuid om de zuurgraad te meten. Meconium (ontlasting van de foetus) in het vruchtwater (dat is dan groen verkleurd) kan duiden op foetale nood, maar dit hoeft niet altijd het geval te zijn. Bij meconium verwijst de verloskundige of huisarts u naar de gynaecoloog, tenzij bijvoorbeeld bij een tweede of volgend kind een snelle bevalling wordt verwacht.
De behandeling hangt af van de oorzaak, van de mate van stress, van de vraag of foetale nood voor of tijdens de bevalling optreedt en van hoe ver de bevalling dan gevorderd is. In het algemeen zal men ernaar streven de baby geboren te laten worden. Op welke manier en met welke mate van spoed is afhankelijk van de situatie.
De prognose hangt voor een groot deel af van de conditie van het kind bij de geboorte, en of er nog andere bijkomende problemen zijn, zoals vroeggeboorte of aangeboren afwijkingen. Als de baby, zoals meestal, ondanks de diagnose foetale nood in goede conditie geboren is (Apgar-score 7 of hoger na 5 minuten), is de prognose meestal goed. Wel is soms opname in de couveuse noodzakelijk (Op de neonatale intensive care (omgeving)).
- Leeftijd
- Geen factoren van betekenis
- Geen factoren van betekenis
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis
- Leefwijze
- Geen factoren van betekenis
