Griep

Griep

Patiëntenfolder

Wat is het?

Bij verkoudheid wordt vaak over griep of grieperigheid gesproken, maar 'echte' griep is iets anders.

Deze folder geeft informatie over echte griep, ook wel 'influenza' genoemd.

Griep begint vaak plotseling met hoge koorts en koude rillingen. Alles doet pijn; vooral keel, hoofd, armen en benen. Een droge hoest en een loopneus horen er ook bij. Elk jaar krijgt ruim één op de tien mensen griep, meestal in de winter. U kunt het elk jaar opnieuw krijgen. Griep is een besmettelijke ziekte en verspreidt zich vaak snel door het land. Als veel mensen tegelijk griep hebben, spreken we van een epidemie.

naar boven

Waardoor komt het?

Griep wordt veroorzaakt door het influenza-virus. Een virus is een 'beestje' dat zo klein is dat het onzichtbaar is. Het influenza-virus zit in de luchtwegen en veroorzaakt daar een infectie die ook op de rest van het lichaam uitwerking heeft. Griepvirussen gaan gemakkelijk over van de één naar de ander. Dicht bij elkaar praten of hoesten of elkaar een hand geven kan al voor besmetting zorgen.

naar boven

Kan het kwaad?

U kunt zich flink ziek voelen door griep, maar gelukkig gaat het meestal vanzelf over. De koorts en pijn verdwijnen na drie tot vijf dagen. Het duurt soms een paar weken voordat u zich weer helemaal de oude voelt.

Sommige mensen lopen meer risico op complicaties als ze griep krijgen; zij behoren tot een 'risicogroep'. Risicogroepen bij griep zijn:

  • mensen met een hart- of longziekte en mensen met suikerziekte: zij hebben kans op verergering van hun ziekte;

  • nierpatiënten en mensen die weinig afweer hebben door ziekte of medische behandeling: hun lichaam is kwetsbaar, waardoor de gevolgen van griep ernstiger kunnen zijn;

  • mensen van 60 jaar en ouder.

naar boven

Wat kunt u er zelf aan doen?

  • Bij hoge koorts transpireert u veel. Dan is het goed om veel te drinken, om het vocht in uw lichaam op peil te houden.

  • Het is aan te raden om rust te nemen. U hoeft niet per se in bed te blijven, maar lichamelijke inspanning kunt u beter vermijden.

  • Voorkom afkoeling als u naar buiten gaat: kleed u op het weer.

  • Er zijn nog geen geneesmiddelen die de griep kunnen genezen, ook penicilline niet. Tegen koorts en pijn kunt u wel iets nemen, bijvoorbeeld paracetamol.

  • U kunt contact opnemen met de doktersassistente als u meer wilt weten over de behandeling van griep.

naar boven

Wanneer naar de huisarts?

Soms gaat griep niet vanzelf over. Er kunnen andere ziektes bijkomen die wèl behandeld moeten worden, zoals longontsteking. In de volgende gevallen is het goed om contact met de huisarts op te nemen:

  • als u kortademig wordt;

  • als er veel slijm loskomt bij het hoesten;

  • als de koorts langer dan vijf dagen aanhoudt;

  • als u opnieuw koorts krijgt, nadat u koortsvrij bent geweest.

Wanneer er andere verschijnselen zijn waarover u zich zorgen maakt, overleg dan met uw huisarts.

Mensen uit een risicogroep kunnen altijd contact met hun huisarts opnemen als ze denken griep te hebben. Het is nog beter van tevoren een griepprik te halen.

naar boven

De griepprik

De griepprik kan griep in de meeste gevallen voorkomen. Als u toch griep krijgt, dan zorgt de prik ervoor dat de ziekte minder ernstig verloopt. Voor mensen die extra risico lopen, is het absoluut aan te raden elk jaar een griepprik te halen. De doktersassistente kan u vertellen of u voor een griepprik in aanmerking komt. De prik moet elk jaar opnieuw gegeven worden; de beste tijd is eind oktober of begin november. De prik geeft soms een dag wat pijn in uw arm, maar u kunt er niet ziek van worden. Als u tot een risicogroep behoort wordt uw prik vergoed.

naar boven

Meer informatie?

Meer informatie over de griep(prik) vindt u op de site van het RIVM op www.tijdvoordegriepprik.nl.

naar boven

Griep algemeen

Patiëntenbrief

Wat is griep?

Verkoudheid wordt vaak griep of grieperigheid genoemd, maar ‘echte’ griep is iets anders. Als u echt griep heeft, bent u flink ziek. Griep wordt veroorzaakt door het influenzavirus en heet daarom ook wel ‘influenza’. Het is een besmettelijke ziekte die zich snel verspreidt. Elk jaar krijgt gemiddeld ongeveer één op de tien mensen griep, meestal in de winter. U kunt elk jaar opnieuw griep krijgen. Als veel mensen tegelijk griep hebben, noemen we dat een epidemie.

In een griepseizoen kunnen er meerdere influenzavirussen tegelijk voorkomen. Een van de griepvirussen van 2011 is het influenzavirus H1N1. Dit is het virus dat vorig jaar de Mexicaanse griep veroorzaakte. Zo’n nieuw griepvirus als H1N1 blijft meestal een aantal jaren terugkomen. Heeft u de griepprik in het afgelopen najaar gehad, dan bent u in 2011 ook beschermd tegen H1N1.

naar boven

Waardoor komt het?

Het influenzavirus veroorzaakt een infectie van de luchtwegen. Het virus zit in druppeltjes snot, slijm en speeksel en wordt gemakkelijk via de lucht of via de handen overgedragen. Bijvoorbeeld door hoesten, niezen of praten, of door iemand de hand te geven. U raakt besmet als u het virus inademt of wanneer het virus via uw handen in uw neus of mond komt. Het virus verspreidt zich in uw hele lichaam, waardoor u klachten krijgt.

naar boven

Wat zijn de verschijnselen?

Griep begint vaak plotseling met hoge koorts en koude rillingen. Meestal krijgt u keelpijn, hoofdpijn en spierpijn in het hele lichaam. Verkoudheid en droge hoest horen er ook bij. U kunt zich flink ziek voelen door griep.

naar boven

Adviezen

Probeer te voorkomen dat u het griepvirus op anderen overdraagt. Bedek uw neus en mond als u moet hoesten of niezen. Gebruik bij voorkeur papieren zakdoekjes en gooi deze weg na één keer gebruik. Was regelmatig uw handen met water en zeep. Het influenzavirus zit op uw handen als u aan uw neus of mond heeft gezeten. Daarom is het goed om na snuiten, niezen of hoesten uw handen te wassen. Probeer uw neus en mond verder zo min mogelijk aan te raken.

Als u griep heeft is het goed om rust te nemen. U hoeft niet in bed te blijven, maar lichamelijke inspanning kunt u beter vermijden. U voelt zelf aan of u rust nodig heeft.

Bij hoge koorts transpireert u veel. Hierdoor verliest u veel vocht. Zorg daarom dat u veel drinkt om het vochtverlies in uw lichaam aan te vullen.

naar boven

Medicijnen

Er zijn geen geneesmiddelen die de griep kunnen genezen. Antibiotica helpen niet tegen de griep. Antibiotica werken namelijk alleen tegen bacteriën en niet tegen virussen.

Tegen koorts en pijn kunt u wel iets nemen, bijvoorbeeld paracetamol.

Er zijn middelen die ervoor zorgen dat de griep wat korter duurt en dat de verschijnselen minder heftig zijn. Deze middelen heten virusremmers. Bij mensen die verder gezond zijn hebben ze nauwelijks enig effect. Ze worden daarom alleen bij uitzondering gebruikt als mensen heel weinig afweer hebben, bijvoorbeeld mensen die besmet zijn met HIV of die medicijnen gebruiken die de afweer verlagen.

naar boven

Hoe gaat het verder?

Griep gaat meestal vanzelf over. De koorts en pijn verdwijnen na drie tot vijf dagen. Het duurt soms een paar weken voordat u zich weer helemaal de oude voelt.

naar boven

Risicogroepen

Sommige mensen lopen meer risico om ernstig ziek te worden door de griep. Zij behoren tot een ‘risicogroep’. Risicogroepen zijn bijvoorbeeld:

  • mensen met een hart- of longziekte of met suikerziekte (diabetes): hun ziekte kan erger worden door de griep;

  • nierpatiënten en mensen die weinig weerstand hebben door ziekte of een medische behandeling (bijvoorbeeld mensen met kanker die een chemokuur krijgen): hun lichaam is kwetsbaar, waardoor de gevolgen van griep ernstiger kunnen zijn;

  • mensen van 60 jaar en ouder: zij lopen wat meer risico op complicaties. Met complicaties wordt bijvoorbeeld bedoeld, een longontsteking of dat iemand uitdroogt door de griep.

Als u tot een risicogroep behoort, is het goed om jaarlijks de griepprik te halen. De prik kan griep (influenza) in de meeste gevallen voorkomen. Als u ondanks de prik toch griep krijgt, wordt u daar meestal minder ernstig ziek van. De praktijkassistente kan u vertellen of u tot een risicogroep behoort. Mensen uit risicogroepen krijgen meestal een oproep voor de griepprik en hun prik wordt vergoed.

Heeft u de griepprik in het afgelopen najaar gekregen, dan bent u beschermd tegen een aantal belangrijke influenzavirussen, waaronder het H1N1-virus (Mexicaanse griepvirus). Een jaar geleden zijn extra groepen ingeënt tegen het influenzavirus H1N1. Met name kinderen tussen zes maanden en 4 jaar oud. Daarom hebben deze kinderen ook dit jaar waarschijnlijk nog bescherming tegen H1N1.

naar boven

Wanneer contact opnemen?

Soms gaat griep niet vanzelf over. Er kunnen andere ziekten bijkomen die wél behandeld moeten worden, zoals longontsteking. Neem contact op met de praktijk:

  • als u kortademig wordt;

  • als er opvallend veel slijm loskomt bij het hoesten;

  • als u suf wordt;

  • als u heel weinig drinkt of plast;

  • als de koorts langer dan vijf dagen aanhoudt; kinderen onder de 2 jaar met koorts: dezelfde dag bellen,

    kinderen boven de 2 jaar: na drie dagen koorts bellen;

  • als u opnieuw koorts krijgt nadat u een paar dagen koortsvrij bent geweest.

Mensen uit een risicogroep kunnen altijd contact met de praktijk opnemen als ze denken dat ze griep hebben.

naar boven

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen..

naar boven

Encyclopedie over griep

Medische encyclopedie

Influenza; virusinfectie van de bovenste en onderste luchtwegen

Griep of influenza is een zeer besmettelijke virusziekte, die tijdens de wintermaanden vaak epidemieën veroorzaakt. De infectie wordt verspreid via druppeltjes die door het niezen en hoesten van besmette mensen in de lucht terechtkomen, maar gemakkelijker door direct persoonlijk contact, met name via de handen.

Griepachtige verschijnselen kunnen ook worden veroorzaakt door andere virusinfecties, maar echte griep wordt veroorzaakt door het influenzavirus type A of B. Vooral het type A-virus verandert regelmatig van structuur (het muteert) en produceert daardoor nieuwe stammen, waartegen vrijwel niemand immuun is.

Het aantal grieppatiënten varieert van jaar tot jaar, maar virulente stammen kunnen zich wereldwijd verspreiden en miljoenen slachtoffers maken. Dergelijke grootschalige uitbraken of pandemieën deden zich voor in 1918 met de Spaanse griep, in 1957 met de Aziatische griep, in 1968 met de Hongkonggriep en in 1977 met de Russische griep.

De symptomen

De symptomen van griep doen zich binnen 24 tot 48 uur na de besmetting voor. Veel mensen die verkouden zijn, denken dat ze griep hebben, maar de symptomen van griep zijn ernstiger dan van een verkoudheid. Griep begint vaak met een koude rilling. Andere symptomen, die al binnen een paar uur in hevigheid toenemen, zijn:

  • hoge koorts, transpireren en rillen;
  • spierpijn, vooral in de rug;
  • afgemat gevoel;
  • geregeld hoesten, niezen, verstopte neus of loopneus en keelpijn.

Ook als de meeste griepsymptomen al verdwenen zijn, voelt de patiënt zich nog vaak vermoeid en neerslachtig.

De meest voorkomende complicatie is een bacteriële infectie van de luchtwegen (zie Acute bronchitis) en longen (zie Longontsteking), die dodelijk kan zijn voor baby’s, ouderen, mensen met een chronische hart- of longaandoening en mensen met verminderde weerstand, bijvoorbeeld door aids (Hiv-infectie en aids) of diabetes mellitus.

Wat kunt u doen?

Mensen met een normale gezondheidstoestand kunnen de symptomen het best bestrijden door in bed te blijven, veel te drinken en zonodig de adviezen voor het onderdrukken van koorts op te volgen (zie ZELFHULP: Adviezen bij koorts). Pijnstillers zoals paracetamol kunnen spierpijn en andere klachten verlichten (zie Middelen tegen verkoudheid en griep). Antivirale middelen kunnen de ziekteduur met ongeveer een dag bekorten wanneer binnen 24 uur na aanvang van de klachten met de behandeling wordt begonnen.

Als de koorts langer dan twee dagen aanhoudt of als u last krijgt van benauwdheid (of pijn bij ademen), moet u uw huisarts waarschuwen. Deze kan u onderzoeken om na te gaan of u bijvoorbeeld longontsteking hebt. Tegen een bijkomende bacteriële infectie kan de huisarts antibiotica voorschrijven, maar deze middelen hebben geen invloed op het griepvirus zelf. Baby’s, kleine kinderen, ouderen, mensen met een chronische hart- of longaandoening en mensen met verminderde weerstand hebben een verhoogde kans op ernstige complicaties. Bij hen moet de huisarts al bij de eerste symptomen van griep worden gewaarschuwd.

De prognose

Als zich geen complicaties voordoen, verdwijnen de meeste symptomen van griep meestal binnen een week, al kan het hoesten twee tot drie weken aanhouden, en vermoeidheid en depressiviteit zelfs nog langer. Voor mensen met een verhoogd risico kunnen de complicaties echter levensbedreigend zijn.

Inenting biedt goede bescherming en is vooral aan te raden voor mensen met een verhoogd risico op complicaties (behalve baby’s) of een verhoogde kans op besmetting, zoals mensen die werkzaam zijn in de gezondheidszorg.

Van de mensen die jaarlijks worden ingeënt, is ongeveer twee derde effectief beschermd tegen besmetting. Volledige bescherming is niet mogelijk, omdat de virussen geregeld muteren en er elk jaar nieuwe stammen ontstaan. De Wereldgezondheidsorganisatie geeft elk najaar adviezen over de te gebruiken vaccins, afhankelijk van de stammen die men in bepaalde gebieden verwacht. Wanneer een virus ingrijpend muteert, hebben de bestaande vaccins echter nauwelijks effect en kan een pandemie uitbreken.

Risicofactoren

Leeftijd
Geen factoren van betekenis
Geen factoren van betekenis
Geen factoren van betekenis
Geslacht
Geen factoren van betekenis
Erfelijkheid
Geen factoren van betekenis
Leefwijze
Geen factoren van betekenis

U bevindt zich hier:

U gebruikt een verouderde webbrowser, wij raden u aan over te schakelen naar een van onderstaande moderne internetbrowsers.