Hart- en vaatziekten

Artikelen over hart- en vaatziekten

Risicofactoren voor hart- en vaatziekten

Patiëntenbrief

Wat zijn risicofactoren voor hart- en vaatziekten?

Risicofactoren voor hart- en vaatziekten zijn factoren die maken dat u een verhoogde kans heeft op vernauwing van de slagaderen (aderverkalking), angina pectoris (pijn op de borst), een hartinfarct of een beroerte.

Als u een erfelijke aanleg heeft voor het krijgen van hart- en vaatziekten dan kunt u die erfelijke aanleg niet veranderen. Maar risicofactoren zoals roken of hoge bloeddruk zijn wél te beïnvloeden. U kunt dus zelf iets doen om de kans op hart- en vaatziekten te verminderen.

angina pectoris
  1. Kransslagader
  2. Vernauwing

naar boven

Welke risicofactoren zijn er?

De belangrijkste risicofactoren voor hart- en vaatziekten zijn:

  • een hart- en vaatziekte hebben (gehad),

  • diabetes mellitus (suikerziekte),

  • roken,

  • hoge bloeddruk,

  • een verhoogd cholesterolgehalte,

  • een vader, moeder, broer of zus die vóór de leeftijd van 60 jaar een hart- of vaatziekte heeft gekregen,

  • te weinig lichaamsbeweging,

  • overmatig alcoholgebruik,

  • ongezonde voeding,

  • overgewicht.

Het risico op hart- en neemt toe met de leeftijd en is voor mannen groter dan voor vrouwen. Sommige factoren geven meer risico dan andere; samen versterken ze elkaar.

naar boven

Adviezen om risicofactoren te verminderen

Stoppen met roken is het belangrijkste. Roken is zeer slecht voor uw bloedvaten en vermindert de aanvoer van zuurstof naar de hartspier. Door niet te roken kunt u de kans op hart- en vaatziekten sterk verminderen.

Bij diabetes mellitus (suikerziekte) is er een te hoog suikergehalte in het bloed. Dit lijdt tot een verhoogde kans op hart- en vaatziekten. Naast afvallen, gezonde voeding en extra lichaamsbeweging kunnen medicijnen helpen het suikergehalte in uw bloed te reguleren. Daarmee helpt u de kans op hart- en vaatziekten te verminderen.

Een hoge bloeddruk geeft een verhoogde kans op hart- en vaatziekten. Als u hoge bloeddruk heeft, krijgt u het advies niet meer dan een a twee glazen alcohol per dag te drinken en geen zout aan het eten toe te voegen. Streef naar een normaal lichaamsgewicht, zorg voor gezonde voeding en voldoende lichaamsbeweging. Vaak zijn ook medicijnen nodig om de bloeddruk te verlagen.Mensen met te veel cholesterol in het bloed hebben daar meestal aanleg voor. Daarnaast kan vette voeding het cholesterolgehalte van uw bloed verhogen. Gezonde magere voeding met onverzadigde vetten (zoals bijvoorbeeld in plantaardige olie, vis of noten) helpt het cholesterolgehalte te verlagen. Wanneer er bij u ook andere factoren zijn die de kans op hart en vaatziekten verhogen, dan krijgt u eventueel medicijnen om het cholesterolgehalte te verlagen.

Eet gezond en kies bij voorkeur voor voedingsmiddelen met onverzadigde vetten Kies voor magere melkproducten, mager vlees (kip, kalkoen, rosbief, achterham, rookvlees) en vis. Vette vissoorten (zoals zalm, haring, heilbot, sprot en makreel) bevatten vetzuren die juist goed zijn voor uw hart en bloedvaten. Eet daarom bij voorkeur twee keer per week (vette) vis.

Eet weinig verzadigde vetten. Verzadigd vet zit in (volle) zuivelproducten en in koekjes, gebak, chocola en snacks. Vaak staat op de verpakking van een product vermeld wat voor vetten er in zitten.

Als u ouders, broers of zussen heeft die v((r hun 60ste levensjaar een hart- of vaatziekte kregen, dan heeft u zelf ook een verhoogde kans op het krijgen van hart- en vaatziekten. Het is dan extra belangrijk dat u probeert andere risicofactoren te verminderen.

Zorg voor voldoende lichaamsbeweging. Daarmee verbetert u de conditie van uw vaten en zal vaatvernauwing minder snel optreden. Bovendien heeft lichamelijke activiteit ook een gunstige invloed op uw lichaamsgewicht, uw bloeddruk, het glucose en het cholesterol in uw bloed. Dat betekent dat u met extra bewegen vier risicofactoren tegelijk vermindert.

Als u te zwaar bent, probeer dan af te vallen. Overgewicht vormt een extra belasting voor uw hart. Afvallen is niet gemakkelijk, maar behalve voor uw hart is het vaak ook goed voor uw bloeddruk en cholesterol. Dat betekent dat u drie risicofactoren tegelijk vermindert.

naar boven

Hoe gaat het verder?

De verschillende risicofactoren versterken elkaar. Het is dus belangrijk om niet alleen naar één risicofactor te kijken. Probeer ook andere risicofactoren aan te pakken.

Door de genoemde adviezen op te volgen vermindert u de kans op het ontstaan of verergeren van hart- en vaatziekten zoals vaatvernauwing, een beroerte, angina pectoris of een hartinfarct.

naar boven

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.

naar boven

Medische encyclopedie

Aandoeningen aan hart en longen komen bij kinderen vrij vaak voor. Het hart kent meer aangeboren afwijkingen dan welk ander orgaan ook. Alle kinderen maken regelmatig bacteriële en virale luchtweginfecties door. Meestal zijn deze niet ernstig en spelen ze een rol bij de ontwikkeling van een gezond immuunsysteem.

Veel aangeboren hartafwijkingen corrigeren zichzelf naarmate het kind groter wordt, zonder medisch ingrijpen. Van de ernstigere hartafwijkingen kunnen er tegenwoordig, dankzij de vooruitgang in chirurgische technieken, veel met succes worden behandeld. Een zeldzame hartaandoening bij kinderen is de ziekte van Kawasaki, die het hart en de bloedvaten aantast.

Ook bij de purpura van Henoch-Schönlein, te wijten aan een abnormale reactie van het immuunsysteem, raken de bloedvaten beschadigd. Zonder behandeling kan deze ziekte leiden tot nierfalen. De laatste artikelen bespreken ziekten van de luchtwegen, waarvan astma wel de bekendste is.

Epiglottitis, een door de bacterie Haemophilus influenzae type b (Hib) veroorzaakte ontsteking van het strotklepje, kan gevaarlijk zijn, maar is tegenwoordig zeldzaam, doordat baby’s standaard tegen Hib-infectie worden ingeënt.

ANATOMIE

ANATOMIE
  1. Luchtpijp
  2. Aorta
  3. Hart
  4. Ader
  5. Slagader
  6. Long

Zie Hart en bloedvaten en 470-473 voor meer informatie over het hart- en vaatstelsel en het ademhalingsstelsel.

Medische encyclopedie

Sinds halverwege de twintigste eeuw vormen hartziekten de belangrijkste doodsoorzaak in de westerse wereld. In Nederland zijn hart- en vaatziekten nog steeds doodsoorzaak nummer één. Ziekten van de kransslagaders (coronarialijden)vormen de belangrijkste oorzaak, maar ook hartfalen en hoge bloeddruk eisten veel slachtoffers. In de afgelopen dertig jaar is het aantal slachtoffers van hartziekten in veel landen echter gedaald. Bij alle hartziekten geldt dat de erfelijkheid steeds beter in kaart kan worden gebracht. Als er veel gevallen van een aandoening in een familie voorkomen, is het verstandig om DNA-onderzoek te laten doen.

In dit deel worden de belangrijkste ziekten van hart en bloedsomloop behandeld. De eerste artikelen hebben een zekere overlap, omdat sommige hartziekten tot de ontwikkeling van andere kunnen leiden. Roken, vetrijke voeding, overgewicht en te weinig beweging vergroten de kans op hoge bloeddruk en atherosclerose, een ziekte waarbij de slagaders vernauwd raken. Vernauwing van de kransslagaders, die de hartspier voeden, kan tot coronarialijden leiden, de belangrijkste oorzaak van angina pectoris en hartaanvallen. Als het hart beschadigd is geraakt door een hartinfarct, kan het soms het bloed niet meer efficiënt door het lichaam pompen en is er sprake van hartfalen. Hartfalen kan opeens ontstaan, maar kan zich ook als een chronische ziekte over een aantal jaren ontwikkelen.

De laatste artikelen van dit deel gaan over hypotensie, de medische term voor lage bloeddruk, en shock. Shock is een medische noodsituatie die onmiddellijk in een ziekenhuis moet worden behandeld.

ANATOMIE

ANATOMIE
  1. Inwendige halsader
  2. Sleutelbeenader
  3. Hart
  4. Aorta
  5. Dijbeenader
  6. Dijbeenslagader
  7. Holle ader
  8. Sleutelbeenslagader
  9. Halsslagader

Zie Hart en bloedvaten voor meer informatie over de structuur van de bloedsomloop.

U bevindt zich hier:

U gebruikt een verouderde webbrowser, wij raden u aan over te schakelen naar een van onderstaande moderne internetbrowsers.