Herpes genitalis
Wat is herpes genitalis?
Herpes genitalis is een seksueel overdraagbare aandoening (soa) die wordt veroorzaakt door een virus. Hierbij ontstaan blaasjes op de huid en slijmvliezen van de penis, de vagina en de anus. Het virus blijft altijd in uw lichaam aanwezig. U kunt dan anderen tijdens onbeschermde seks besmetten.
naar boven
Hoe ontstaat het?
Het virus zit vooral in de blaasjes en wordt door onbeschermd seksueel contact overgedragen op de penis, de vagina, de anus, en de lippen. Het virus kan ook met de hand of vingers worden overgedragen. Als iemand een penis of vagina aanraakt waar het virus op zit en vervolgens in zijn of haar oog wrijft, kan het virus ook een oogontsteking geven. De kans op besmetting is het grootst wanneer er (open) blaasjes aanwezig zijn. Besmetting is ook mogelijk als er geen blaasjes zichtbaar zijn.
naar boven
Wat zijn de verschijnselen?
De meeste mensen merken niets als ze het virus oplopen. Als ze wel klachten krijgen is dat meestal binnen een week na de besmetting. Soms zelfs al na twee dagen. Sommigen voelen zich ziek met koorts en spierpijn. Mannen en vrouwen kunnen last krijgen van pijn en een branderig gevoel bij plassen, vrouwen ook van jeuk en afscheiding uit de vagina en opgezette klieren in de liezen. Op de huid en slijmvliezen ontstaan blaasjes gevuld met helder vocht: Bij de vrouw op de schaamlippen, de vagina, de baarmoedermond, en in of rond de anus; bij de man aan de buitenkant van de penis en in of rond de anus. De blaasjes zijn vaak heel pijnlijk. Ze gaan open en genezen binnen een tot vier weken zonder littekens.
naar boven
Wat zijn de gevolgen?
Wanneer u eenmaal een herpes-infectie heeft, raakt u het virus niet meer kwijt. Het virus dringt vanuit de slijmvliezen door tot in de gevoelszenuwen en blijft daar sluimerend aanwezig. U merkt daar niets van. Wanneer u minder weerstand heeft, bijvoorbeeld bij stress, griep of tijdens de menstruatie, kan het virus weer actief worden en kunnen de blaasjes terugkomen. De verschijnselen zijn dan niet zo heftig als bij de eerste keer. Voordat de blaasjes verschijnen heeft u een tintelend gevoel in de huid. Na twee tot tien dagen genezen de blaasjes zonder dat u er ziek van wordt.
naar boven
Hoe wordt het aangetoond?
De blaasjes en klachten zijn meestal zo herkenbaar dat verder onderzoek niet nodig is. Bij twijfel kan met een wattenstokje wat vocht uit de blaasjes worden afgenomen en in het laboratorium worden onderzocht.
naar boven
Adviezen
Raak de blaasjes niet aan en was de handen als dat toch is gebeurd. Bij geringe klachten helpt het aanbrengen van een indrogende pasta, bijvoorbeeld zinkolie, op de blaasjes. Tegen eventuele pijn kunt u paracetamol nemen. Vrouwen bij wie het plassen erg pijnlijk is, kunnen proberen zittend in een badje met water te plassen. Dit is vaak minder pijnlijk.
naar boven
Medicijnen
Er zijn nog geen medicijnen gevonden die het virus doden. Bij ernstige klachten kunnen antivirale tabletten helpen (valaciclovir of famciclovir, bij zwangerschap aciclovir) De kuur duurt 5 dagen. De verschijnselen worden dan minder heftig en gaan iets sneller over. Maar het virus blijft wel in uw lichaam aanwezig.
naar boven
Zwangere vrouwen en pasgeborenen
Zwangere vrouwen (vanaf de 34e week) die voor de eerste keer een herpes infectie (blaasjes) hebben, moeten dit aan de huisarts, verloskundige of gynaecoloog melden. Zij krijgen het advies een keizersnede te laten doen, om de kans op infectie van de baby te verkleinen.
naar boven
Waarschuwen partners
Omdat herpes genitalis besmettelijk is, moet u uw huidige partner(s) hierover informeren. Als uw partner nog niet besmet is, kunt u proberen dit te voorkomen, bijvoorbeeld door niet te vrijen wanneer u blaasjes heeft. Besmetting met het herpes virus kan door gebruik van een condoom niet altijd volledig worden voorkomen. Waarschuwing van vroegere partner(s) is niet noodzakelijk.
naar boven
Andere soa?
Mensen met een soa kunnen tegelijk ook andere soa hebben. Wanneer u herpes genitalis blaasjes heeft, kunt u gemakkelijker andere soa oplopen. Als u voor het eerst een infectie met herpes genitalis heeft, is het verstandig dat u en uw partner(s) zich ook op andere soa laten onderzoeken.
naar boven
Velig vrijen
Veilig vrijen is de beste manier om soa te voorkomen. Het gaat erom contact tussen de slijmvliezen van de penis, vagina, anus en mond te vermijden. Tongzoenen en elkaar met de vingers bevredigen is over het algemeen veilig, maar zorg dat er geen (menstruatie)bloed, sperma (of vocht dat voor het klaarkomen uit de penis komt) of vaginaal vocht op het slijmvlies van de ander komt, want dat verhoogt de kans op overdracht van soa. Gebruik bij vaginale en anale seks (contact tussen penis en anus) en ook bij het uitwisselen van een dildo altijd een nieuw condoom. Bij orale seks (contact tussen mond en geslachtsdelen: pijpen of beffen) geeft een condoom of een beflapje enige bescherming. Bedenk dat het herpes genitalis virus gemakkelijk met vingers is over te brengen.
Tegen herpes genitalis geeft een condoom geen volledige bescherming, omdat de blaasjes en het virus buiten de rand van het condoom kunnen zitten
naar boven
Hoe gaat het verder?
Herpes genitalis is een onschuldige maar lastige aandoening. U houdt het herpes-virus levenslang, zelfs als u antivirale middelen heeft gebruikt. De blaasjes kunnen terugkomen en ook als er geen blaasjes zijn, bent u mogelijk besmettelijk voor anderen. Gebruik daarom een condoom, al geeft dat geen volledige bescherming. Bij zichtbare blaasjes wordt seksueel contact afgeraden. Wanneer uw vaste partner zelf al besmet is, hoeft u geen condoom te gebruiken.
naar boven
Meer informatie
De koortslip (herpes labialis) wordt meestal door een ander type herpesvirus veroorzaakt. Hierbij zijn er blaasjes op en rond de lippen van de mond. Door orale seks kan dit virus toch ook op de geslachtsdelen worden overgedragen en daar blaasjes veroorzaken.
Voor meer informatie over herpes genitalis kunt u ook terecht bij Soa Aids Nederland ( www.soaaids.nl) of de Aids Soa Infolijn (tel. 0900-2042040).
naar boven
Heeft u nog vragen?
Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u bellen of een afspraak maken voor op het spreekuur.
naar boven
