Hoofdpijn
Wat is het?
Bijna iedereen heeft wel eens hoofdpijn. Soms duurt het heel kort, maar er zijn ook mensen die bijna voortdurend hoofdpijn hebben. Er zijn veel soorten hoofdpijn. De twee meest voorkomende soorten zijn spanningshoofdpijn en migraine.
Deze folder gaat voornamelijk over deze twee soorten hoofdpijn.
Spanningshoofdpijn geeft meestal een gevoel alsof er een strakke band om het (voor-)hoofd zit. Het begint geleidelijk en gaat ook geleidelijk weer weg. Het kan heel kort duren, maar ook dagen, soms weken, aanhouden. Nek en schouders zijn vaak ook pijnlijk en gespannen.
Migraine is een matige of heftige, bonzende hoofdpijn die bijna altijd samengaat met misselijkheid of braken. De pijn zit meestal maar aan één kant van het hoofd. Vaak kondigt een migraine-aanval zich kort van tevoren aan. U ziet dan bijvoorbeeld schitteringen of bepaalde lichtfiguren. Sommige mensen ruiken typische geuren vlak voor een aanval. Tijdens de aanval worden licht en geluid dikwijls slecht verdragen. Een migraine-aanval duurt niet bij iedereen even lang: het varieert van een halve dag tot drie dagen.
naar boven
Waardoor komt het?
Bij spanningshoofdpijn zijn de spieren van schedel, nek en schouders vaak gespannen. Soms komt dat door spanningen thuis, op school of op het werk. Spanningshoofdpijn kan ook komen door een verkeerde houding of door te weinig wisselen van houding. Als u bijvoorbeeld de hele dag in één houding zit te typen, kan dat spierspanning in uw nek en schouders geven. Ook een in elkaar gezakte houding of slapen op een slecht kussen kunnen spierspanning en hoofdpijn geven.
De oorzaak van migraine is niet bekend. Het lijkt dat sommige mensen aanleg hebben voor migraine. Migraine kan door spanning en vermoeidheid worden uitgelokt. Sommige migrainepatiënten noemen het verband met rode wijn, kaas, chocolade, citrusvruchten, vleesproducten en Chinese gerechten. Vrouwelijke hormonen spelen een rol: de menstruatiecyclus en 'de pil' kunnen invloed hebben op het ontstaan van migraine-aanvallen.
Ook bij andere soorten hoofdpijn kan er een verband zijn met werk- of leefomstandigheden.
Er bestaat bijvoorbeeld hoofdpijn die ontstaat tijdens ontspanning; iemand krijgt dan na een drukke werkweek in het weekend opeens hoofdpijn. Iemand die op zijn werk veel koffie drinkt, kan in het weekend hoofdpijn krijgen als hij dan veel minder koffie drinkt. Wonen of werken in een slecht geventileerde ruimte kan hoofdpijn geven. Hoofdpijn kan ook voorkomen bij mensen die slecht zien en bij mensen met gebitsproblemen. Ook verkoudheid, griep of een slechte nachtrust kunnen hoofdpijn geven.
naar boven
Kan het kwaad?
Hoofdpijn kan zeer hinderlijk zijn. Het kan u volledig uitschakelen.
Hoofdpijn wordt nogal eens ten onrechte in verband gebracht met een hoge bloeddruk, een beroerte of een zeldzame aandoening zoals een hersengezwel. Zeer zelden komt hoofdpijn door deze aandoeningen.
naar boven
Wat kunt u er zelf aan doen?
Het is moeilijk om een advies te geven dat voor alle soorten hoofdpijn geldt. Frisse lucht, een goede nachtrust en voldoende ontspanning zijn altijd van belang. Verder is het belangrijk te achterhalen wat bij u de hoofdpijn uitlokt. De beste manier om daarachter te komen, is het bijhouden van een hoofdpijndagboek. Daarin schrijft u elke dag op wat u gedaan heeft, wat u gegeten heeft, wanneer de hoofdpijn opkwam en hoe erg de hoofdpijn was. U kunt dit doen door een cijfer van 0 tot 10 te geven, waarbij 10 de ergste hoofdpijn is. Op deze manier kunt u achterhalen of bij u koffie, roken, lang in één houding werken of iets anders de hoofdpijn uitlokt.
Let bij spanningshoofdpijn op uw (werk)houding en probeer deze zo nodig te veranderen. Soms helpt het als u bijvoorbeeld niet meer schuin naar uw computerscherm hoeft te kijken of wanneer u uw stoelzitting hoger of lager zet. Warmte in de nek kan verlichting geven, evenals ontspanningsoefeningen, rust of juist een stevige lichamelijke inspanning. Een eind fietsen of wandelen helpt wel eens beter dan een pijnstiller.
Bij migraine en spanningshoofdpijn zijn ontspanning en een goede nachtrust net zo belangrijk als medicijnen.
Voor alle soorten hoofdpijn kunt u een pijnstiller gebruiken. Maar doe dit niet te veel. Door regelmatig gebruik van pijnstillers kunt u juist weer hoofdpijn krijgen.
naar boven
Wanneer naar de huisarts?
Neem contact op met uw huisarts:
-
als de hoofdpijn ondanks genomen maatregelen niet verdwijnt;
-
als u een zware hoofdpijn krijgt die u niet eerder heeft gehad;
-
als u zonder aanleiding een snel opkomende, heftige hoofdpijn krijgt, waarbij u zich erg ziek voelt;
-
als u heftige hoofdpijn krijgt na een ongeval;
-
als u informatie over het hoofdpijndagboek wilt of als u uw dagboek wilt bespreken.
Wanneer er andere verschijnselen zijn waarover u zich zorgen maakt, overleg dan met uw huisarts.
naar boven
Hoofdpijn algemeen
Verschillende soorten hoofdpijn
Drie soorten hoofdpijn komen vaak voor: spanningshoofdpijn, migraine en medicijn-afhankelijke hoofdpijn. Andere, zeldzame vormen van hoofdpijn worden in deze brief niet besproken. Iemand kan verschillende soorten hoofdpijn naast elkaar hebben.
naar boven
Spanningshoofdpijn
De meeste mensen hebben wel eens spanningshoofdpijn. De pijn zit vaak aan beide kanten van het hoofd, of als een band om het hoofd. Het is een drukkende, knellende pijn. Hierbij zijn de spieren van de schouders, nek en schedel vaak extra gevoelig. Uw eetlust kan verminderd zijn, maar u bent niet misselijk. Door inspanning wordt de pijn niet erger. Afleiding, sporten, ontspanning of slapen kan de pijn verminderen. De pijn duurt een uur tot een paar dagen. Het is zelden dat iemand er iedere dag last van heeft. Dit soort hoofdpijn kan met spanningen te maken hebben, maar kan ook komen door een verkeerde houding of te weinig wisselen van houding, door slecht slapen, moeheid of ergens tegen opzien. Soms ontstaat hoofdpijn zonder reden.
naar boven
Migraine
Migraine is hoofdpijn die in aanvallen komt, soms midden in de nacht zodat u er wakker van wordt. De pijn zit aan één of aan beide zijden van uw hoofd. De pijn is hevig of bonzend en wordt erger bij inspanning. Meestal bent u ook misselijk; soms moet u overgeven. Fel licht en hard geluid worden slecht verdragen. Het liefst wilt u alleen nog maar op bed liggen. Soms ziet u een halfuur tot een uur voor het begin van de migraineaanval schitteringen, flitsen of golvende beelden.
Sommige mensen voelen vooraf tintelingen aan één kant van hun lichaam. Een migraineaanval kan 4 tot 72 uur duren, maar is meestal binnen één dag over. Sommigen hebben slechts af en toe een migraineaanval, anderen hebben er regelmatig last van. Een aanval kan optreden rond de menstruatie, na lang uitslapen of juist te kort slapen, na een nachtdienst of na stress. Een migraineaanval kan ook zonder aanleiding opkomen. Bij migraine speelt aanleg vaak een rol.
naar boven
Medicijnafhankelijke hoofdpijn
Dagelijks gebruik van pijnstillers of migrainemiddelen kan op zich ook weer hoofdpijn veroorzaken. Medicijnafhankelijke hoofdpijn blijft juist bestaan terwijl u medicijnen tegen hoofdpijn gebruikt.
Deze soort hoofdpijn kan ook ontstaan door veel gebruik van cafeïne. Cafeïne zit niet alleen in koffie, maar ook in thee, ice-tea, cola, energiedranken (bijvoorbeeld Monster, Burn of Redbull) en chocolade. Sommige pijnstillers bevatten ook cafeïne. Cafeïne is hetzelfde als coffeïne.
naar boven
Hoe gaat het verder?
U kunt uitzoeken welke soort(en) hoofdpijn u heeft door een hoofdpijndagboek bij te houden. Daarin schrijft u per dag op wanneer u hoofdpijn heeft en hoe het verloop is. Vaak wordt dan ook duidelijk waardoor de hoofdpijn wordt uitgelokt en wat u kunt doen om de hoofdpijn te verminderen of te voorkomen.
naar boven
Heeft u nog vragen?
Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.
naar boven
