Hypothyreoïdie

Artikelen over hypothyreoïdie

Verminderde werking van de schildklier (hypothyreoïdie)

Patiëntenbrief

Wat is hypothyreoïdie?

De schildklier maakt een hormoon aan (schildklierhormoon) dat de stofwisseling in uw lichaam stimuleert. Bij hypothyreoïdie maakt de schildklier te weinig schildklierhormoon aan. De stofwisseling is daarom vertraagd. De werking van de schildklier zelf wordt vanuit de hersenen geregeld. De schildklier zit aan de voorkant van uw hals, onder de adamsappel.

naar boven

Wat zijn de verschijnselen?

Het schildklierhormoon komt in het bloed en heeft invloed op uw hele lichaam. Een tekort aan schildklierhormoon kan dan ook verschillende verschijnselen geven. U heeft het snel koud, u wordt zwaarder, u voelt zich sloom en uw hartslag is trager. U kunt last hebben van verstopping, vermoeidheid en haaruitval. De oogleden en het gezicht kunnen gezwollen zijn. De huid is droog, koud en bleek. De schildklier kan opzwellen en uw stem kan lager worden. Soms zijn de klachten niet erg duidelijk. Dat de schildklier trager werkt, kan (dan) door bloedonderzoek worden aangetoond.

naar boven

Hoe ontstaat het?

De meest voorkomende oorzaken van hypothyreoïdie zijn auto-immuunziekten. Dit zijn ziekten waarbij u antistoffen aanmaakt tegen uw eigen lichaam, in dit geval tegen de schildklier. Meestal is de ziekte van Hashimoto de oorzaak. Hierbij stopt de schildklier uiteindelijk geheel met werken.

Een andere auto-immuunziekte is de lymfocytaire thyreoïditis. Deze gaat binnen 1 tot 4 maanden vanzelf over. Soms ontstaat deze ziekte na een bevalling.

Andere oorzaken kunnen zijn: een operatie aan de schildklier, bestraling van de hals, behandeling met radioactief jodium, en gebruik van bepaalde geneesmiddelen (die lithium of jodium bevatten).

naar boven

Adviezen

Als de schildklier te traag werkt, kunt u daar zelf weinig aan doen. U zult medicijnen moeten innemen om het tekort aan schildklierhormoon aan te vullen. Zorg dat u daarnaast gezond en gevarieerd eet. Regelmatig bewegen kan helpen om u wat fitter te voelen.

naar boven

Medicijnen

Bij de ziekte van Hashimoto zult u uw hele leven medicijnen (kunstmatig schildklierhormoon) moeten gebruiken. Pas na een aantal weken merkt u dat de medicijnen helpen. Het kan een paar maanden duren totdat de hoeveelheid schildklierhormoon in uw bloed normaal is. Meestal verdwijnen uw klachten helemaal. Als u teveel schildklierhormoon krijgt, kunt u last krijgen van pijn op de borst, hartkloppingen, zweten, hoofdpijn en diaree. Neem dan contact op met de praktijk.

Als u zwanger bent, moet de hoeveelheid schildklierhormoon worden aangepast.

naar boven

Hoe gaat het verder?

U begint met een lage dosis schildklierhormoon. Deze wordt een aantal keren elke twee weken verhoogd. Zes weken na de laatste dosisverandering wordt uw bloed gecontroleerd. Zo nodig wordt de dosis aangepast en volgt na zes weken weer bloedonderzoek, tot de hormoonwaarden normaal zijn en u geen klachten meer heeft. Het zoeken naar de geschikte dosis kan maanden duren, want die is per persoon verschillend. Daarna wordt uw bloed gedurende een jaar iedere drie maanden gecontroleerd. Uiteindelijk is jaarlijkse controle voldoende (gedurende uw hele leven). Als u klachten heeft, moet u eerder terugkomen.

naar boven

Meer informatie?

Voor meer informatie over schildklierziektes kunt u ook terecht op de website van de Schildklierstichting: www.schildklier.nl. Onder ‘Links’ vindt u adressen van patiëntenverenigingen.

naar boven

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, dan kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.

naar boven

Encyclopedie over hypothyreoïdie

Medische encyclopedie

Te lage productie van schildklierhormonen waardoor allerlei lichaamsfuncties langzamer verlopen

Bij hypothyreoïdie maakt de schildklier niet voldoende schildklierhormonen aan. Deze hormonen zijn echter belangrijk bij de stofwisseling (de chemische reacties die continu in het lichaam plaatshebben). Een tekort veroorzaakt het trager verlopen van veel lichaamsfuncties. De aandoening komt vaker bij vrouwen voor, vooral als zij de veertig zijn gepasseerd.

De oorzaken

Een gebruikelijke oorzaak is een ontsteking van de schildklier (Schildklierontsteking). Het meest voorkomende type is een auto-immuunstoornis die bekend is als thyreoïditis van Hashimoto, die vaak in families voorkomt. Hierbij produceert het lichaam antilichamen die de schildklier aanvallen en permanent beschadigen. Andere vormen van schildklierontsteking kunnen tot tijdelijke of permanente hypothyreoïdie leiden.

Behandeling tegen een overactieve schildklier (zie Hyperthyreoïdie), met radioactief jodium of een operatie kan ook tot hypothyreoïdie leiden. Bij deze behandelingen wordt een deel van de schildklier vernietigd, en het overblijvende weefsel kan dan niet voldoende hormonen aanmaken.

Een jodiumtekort in het voedsel, essentieel voor de productie van schildklierhormonen, kan hypothyreoïdie veroorzaken, maar is in de ontwikkelde landen zeldzaam.

In zeldzame gevallen wordt hypothyreoïdie veroorzaakt doordat de hypofyse onvoldoende schildklierstimulerend hormoon (TSH) afscheidt. Een onvoldoende productie van TSH wordt meestal veroorzaakt door een tumor in de hypofyse (Tumoren in de hypofyse).

De symptomen

De ernst van de symptomen van hypothyreoïdie varieert; ze ontwikkelen zich in de loop der maanden of jaren en hoeven lange tijd niet opgemerkt te worden. Het zijn:

  • vermoeidheid, waarbij zelfs een minimale lichamelijke activiteit al moeilijk is;
  • gewichtstoename;
  • obstipatie;
  • hese stem;
  • overgevoeligheid voor kou;
  • opzetten van gezicht, gezwollen ogen en een droge, opgezette huid;
  • algemene haaruitval;
  • bij vrouwen een zware menstruatie.

Sommige mensen met hypothyreoïdie krijgen een gezwel in de nek doordat de schildklier opzet (zie Struma).

De behandeling

Uw huisarts kan een bloedmonster nemen om de hoeveelheden schildklierhormonen te meten en te controleren op antilichamen die de schildklier aanvallen.

De behandeling is gericht op de onderliggende oorzaak. Permanente hypothyreoïdie wordt behandeld met synthetisch schildklierhormoon, die u uw leven lang in moet nemen (zie Medicijnen voor hyperthyreoïdie). De symptomen moeten ongeveer drie weken na het begin van de behandeling verbeteren. De behandeling moet regelmatig worden gecontroleerd om te zien of de juiste dosis wordt gegeven. Als een tumor in de hypofyse de oorzaak is (Tumoren in de hypofyse), moet deze operatief worden verwijderd of worden bestraald (Radiotherapie (bestraling) (behandeling)). Een jodiumtekort kan met supplementen of een beter dieet worden opgeheven.

Risicofactoren

Leeftijd
Komt het meest voor boven 40 jaar
Komt soms in families voor
Jodiumtekort in het voedsel is een risicofactor in ontwikkelingslanden
Geslacht
Komt meer voor bij vrouwen
Erfelijkheid
Komt soms in families voor
Leefwijze
Jodiumtekort in het voedsel is een risicofactor in ontwikkelingslanden

U bevindt zich hier:

U gebruikt een verouderde webbrowser, wij raden u aan over te schakelen naar een van onderstaande moderne internetbrowsers.