koorts

Kinderen met koorts

Patiëntenfolder

Wat is het?

Kinderen krijgen vaker en gemakkelijker koorts dan volwassenen. Er zijn nu eenmaal veel kinderziekten en andere infecties, waarop het kind met koorts reageert. Ouders zijn vaak erg ongerust als hun kind (hoge) koorts heeft.

We spreken van koorts als de lichaamstemperatuur hoger is dan 38°C. Het beste kunt u de temperatuur meten via de anus (het poepgaatje). Het is voldoende éénmaal per dag de temperatuur te meten.

naar boven

Waardoor komt het?

Koorts is een normale reactie van het lichaam op virussen of bacteriën die een infectie veroorzaakt hebben. Vaak is er verkoudheid of griep in het spel.

Het lichaam kan binnengedrongen virussen of bacteriën beter bestrijden bij een hogere lichaamstemperatuur.

naar boven

Kan het kwaad?

Koorts kan geen kwaad, ook hoge koorts niet. Koorts zelf is geen reden voor ongerustheid en hoeft niet behandeld te worden.

Zodra het lichaam de ziekte de baas is, daalt de temperatuur vanzelf weer.

naar boven

Wat kunt u er zelf aan doen?

Het is niet noodzakelijk de temperatuur te verlagen met medicijnen. U kunt wel andere maatregelen nemen als uw kind koorts heeft.

  • Geef uw kind extra te drinken. Een waterijsje kan verkoeling geven. Kinderen met koorts hebben meestal geen zin om te eten. Dat is niet erg. Dwing het kind niet te eten.

  • Een kind met koorts hoeft niet in bed te blijven, maar zorg er wel voor dat het genoeg rust krijgt. Meestal zoekt het kind zelf wel een plekje op waar het graag is. Het kind hoeft ook niet per se binnen te blijven.

  • Zorg dat de ruimte waar uw kind is, niet te warm is. Leg uw kind niet onder veel dekens of een dik dekbed. Een lakentje is voldoende, want uw kind moet de lichaamswarmte kwijt kunnen. Als uw kind het koud heeft of rilt, dek het dan tijdelijk extra toe.

  • Uw kind kan het beste dunne kleding dragen die losjes om het lichaam zit. Zo kan het kind de lichaamswarmte het beste kwijt.

  • Een ziek kind heeft behoefte aan een veilige, vertrouwde omgeving. Geef uw kind wat extra aandacht als het daarom vraagt; doe bijvoorbeeld een spelletje of lees wat voor.

  • Kinderen die ouder zijn dan drie maanden, mogen paracetamol hebben als ze zich erg ziek voelen of als ze pijn hebben. Vraag bij de apotheek of drogist naar de juiste dosering. (Als paracetamol niet helpt zegt dat niets over de ernst van het ziek zijn.)

naar boven

Wanneer naar de huisarts?

Neem direct contact op met uw huisarts als een kind met koorts:

  • jonger is dan drie maanden;

  • ouder is dan drie maanden en de koorts langer dan drie dagen aanhoudt;

  • suf wordt of niet gemakkelijk wakker te krijgen is;

  • kreunt of huilt en niet te troosten is;

  • benauwd is of anders gaat ademen (bijvoorbeeld sneller ademt of korte periodes niet ademt)

  • puntvormige donkerrode of blauwrode vlekjes krijgt op de romp, ledematen en/of het oogslijmvlies;

  • een andere huidskleur krijgt (bleek, blauw of grauw);

  • snel steeds zieker wordt;

  • zieker wordt en gaat overgeven of diarree krijgt;

  • zieker wordt en veel minder drinkt dan normaal;

  • een koortsstuip krijgt;

  • bekend is met verminderde weerstand of met een ziekte waarbij infectie extra risico geeft;

  • na een aantal koortsvrije dagen opnieuw koorts krijgt;

  • als er andere verschijnselen zijn waarover u zich zorgen maakt.

Als uw kind jonger dan twee jaar is moet het ook naar de huisarts als het alleen koorts heeft. Probeer wat urine van uw kind op te vangen, zodat de huisarts deze kan controleren. Afplakzakjes om urine op te vangen zijn te koop bij de apotheek.

Is uw kind ouder dan twee jaar met alleen koorts, ga dan na 2 dagen naar de huisarts voor controle.

naar boven

Kinderen met koorts algemeen

Patiëntenbrief

Wat is koorts?

We spreken van koorts als de lichaamstemperatuur hoger is dan 38 graden. De temperatuur meet u het beste via de anus (poepgaatje) met een kwik- of een elektronische thermometer. Een oorthermometer is ook bruikbaar, maar minder betrouwbaar. Eén keer per dag de temperatuur meten is voldoende. Koorts komt het meest voor bij kinderen tussen de nul en vier jaar.

naar boven

Hoe ontstaat het?

Bij kinderen kan de temperatuur door inspanning of huilen al tot 38 graden stijgen. Bij een infectie loopt de temperatuur al gauw op tot 40 of 41 graden. Dat kan geen kwaad. Koorts is een normale reactie van het lichaam op een infectie met virussen of bacteriën. Waarschijnlijk helpt koorts de infectie te bestrijden. Bij een hogere temperatuur groeien virussen en bacteriën namelijk minder goed. De hoogte van de koorts zegt op zich weinig over de ernst van de ziekte. Zolang het lichaam de warmte kwijt kan, zal de temperatuur niet boven de 42 graden oplopen. Zodra het lichaam de ziekte de baas is, daalt de temperatuur weer.

naar boven

Adviezen

  • Geef uw kind extra te drinken, eventueel een waterijsje. Eten is minder belangrijk.

  • Zorg dat uw kind genoeg rust krijgt. Het hoeft niet in bed te blijven en mag ook naar buiten.

  • Het lichaam moet de warmte kwijt kunnen. Kies daarom dunne kleding die losjes om het lichaam zit. In bed is een lakentje vaak voldoende. Als uw kind het koud heeft of rilt, kunt u het tijdelijk extra toedekken.

  • Geef uw kind wat extra aandacht (bijvoorbeeld voorlezen of samen een spelletje doen)..

naar boven

Medicijnen

Het is niet nodig de koorts te verlagen, de koorts kan namelijk geen kwaad. Als uw kind zich erg ziek voelt, pijn heeft of slecht drinkt, kunt u eventueel paracetamol geven. Na een halfuur gaat het dan vaak wat beter. Als de temperatuur daardoor niet daalt, zegt dat niets over de ernst van de ziekte. De dosering hangt af van de leeftijd en het gewicht van uw kind, en staat op de verpakking. Paracetamol mag u niet geven als het kind jonger is dan drie maanden.

naar boven

Wanneer contact opnemen?

Bel en kom meteen langs op de praktijk als een kind met koorts:

  • jonger is dan drie maanden;

  • ouder is dan drie maanden en de koorts langer dan drie dagen aanhoudt;

  • suf is of niet gemakkelijk wakker te krijgen;

  • kreunt of huilt en niet te troosten is;

  • tijdens de koorts huiduitslag krijgt;

  • benauwd is of anders gaat ademen, bijvoorbeeld sneller ademt of korte periodes niet ademt;

  • een andere huidskleur krijgt (bleek, blauw of grauw wordt);

  • snel steeds zieker wordt;

  • zieker wordt en gaat overgeven of diarree krijgt;

  • veel minder drinkt dan normaal (minder dan de helft van wat het normaal drinkt);

  • een koortsstuip krijgt;

  • bekend is met verminderde weerstand of met een ziekte waarbij infectie extra risico geeft;.

  • na een aantal koortsvrije dagen opnieuw hoge koorts krijgt;

  • als er andere verschijnselen zijn waarover u zich zorgen maakt.

naar boven

Hoe gaat het verder?

Als uw kind alleen koorts heeft zonder andere ziekteverschijnselen willen we het na 1 of 2 dagen nog eens onderzoeken.

Wanneer uw kind jonger is dan twee jaar en het heeft alleen koorts en verder geen ziekteverschijnselen, dan kijken we de urine na. Probeer wat urine op te vangen. Afplakzakjes om urine op te vangen zijn verkrijgbaar bij de apotheek.

Een kind met koorts dat jonger is dan een maand moet worden beoordeeld door een kinderarts.

Een kind met koorts dat 1 tot 3 maanden oud is moet naar de kinderarts als niet duidelijk is waar de koorts vandaan komt.

naar boven

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, dan kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.

naar boven

Medische encyclopedie

Koorts wil zeggen dat de lichaamstemperatuur hoger is dan 38 ºC. Koorts kan geen kwaad en is geen reden voor ongerustheid. Koorts is meestal een normale reactie van het lichaam op een infectie met virussen of bacteriën. Waarschijnlijk helpt koorts de infectie te bestrijden. Iemand die koorts heeft, moet voldoende drinken.

Wat te doen bij koorts?

  • De temperatuur kunt u het beste meten via de anus. Een oorthermometer is ook bruikbaar, maar minder betrouwbaar.
  • Eenmaal per dag de temperatuur meten is voldoende.
  • Het is niet nodig de koorts te verlagen. Zodra het lichaam de ziekte de baas is, daalt de temperatuur weer. Als u de koorts van uw kind omlaag wil brengen, geef dan paracetamol. Geef kleine kinderen geen aspirine.
  • Kleine kinderen kunnen bij hoge koorts koortsstuipen krijgen. U moet hen goed in de gaten houden.
  • Zorg wel dat uw kind voldoende drinkt.
  • Dring geen eten op aan uw kind. Wat uw kind te kort komt haalt ie later wel weer in.
  • Stop uw kind niet te warm in. Daarmee loopt de temperatuur nog verder op.
  • Is uw kind jonger dan drie maanden, neem dan de eerste koortsdag contact op met de huisarts en kom naar de praktijk.
  • Is uw kind ouder dan drie maanden, neem dan contact op met de huisarts als de koorts langer dan drie dagen aanhoudt, of eerder als u merkt dat uw kind zieker wordt.
  • Als uw kind niet al te ziek is, kan hij of zij gewoon rondlopen. U hoeft het kind ook niet binnen te houden. Als het nodig is kan uw kind dan ook gewoon naar de huisartspraktijk komen.
  • Wanneer uw kind jonger is dan twee jaar en het heeft alleen koorts en verder geen ziekteverschijnselen, dan kijkt de huisarts de urine na. Probeer wat urine op te vangen. Afplakzakjes om urine op te vangen zijn verkrijgbaar bij de apotheek.

Waar moet u op letten als uw kind ziek is?

Kinderen krijgen gauw koorts. Om te kunnen beoordelen of uw kind erg ziek is, moet u vooral op andere verschijnselen letten, zoals:

  • braken
  • diarree
  • weinig drinken
  • kreunen
  • ontroostbaar huilen
  • benauwdheid met een snelle ademhaling
  • sufheid
  • het ontstaan van puntvormige bloedinkjes op de huid of een grauwe kleur

Wanneer moet u contact opnemen met uw huisarts?

Bel en kom meteen langs op de praktijk als een kind met koorts:

  • jonger is dan drie maanden;
  • ouder is dan drie maanden en de koorts langer dan drie dagen aanhoudt;
  • suf is of niet gemakkelijk wakker te krijgen;
  • kreunt of huilt en niet te troosten is;
  • tijdens de koorts huiduitslag krijgt;
  • benauwd is of anders gaat ademen, bijvoorbeeld sneller ademt of korte periodes niet ademt;
  • een andere huidskleur krijgt (bleek, blauw of grauw wordt);
  • snel steeds zieker wordt;
  • zieker wordt en gaat overgeven of diarree krijgt;
  • veel minder drinkt dan normaal (minder dan de helft van wat het normaal drinkt);
  • een koortsstuip krijgt;
  • een verminderde weerstand of een ziekte heeft waarbij infectie extra risico geeft;.
  • na een aantal koortsvrije dagen opnieuw hoge koorts krijgt;
  • als er andere verschijnselen zijn waarover u zich zorgen maakt.

Wat te doen bij een koortsstuip?

Bij een kind met koorts kunnen plotseling heftige schokken en trekkingen optreden aan beide armen en benen. Dit noemen we een koortsstuip. Soms houdt het kind even op met ademen. Deze trekkingen kunnen enkele tot vijftien minuten duren en gaan vanzelf over. Daarna is het kind vaak suf en niet goed te wekken. Een uur na het begin van de koortsstuip is uw kind weer goed aanspreekbaar. Uw kind kan daarna nog enige tijd huilen en onrustig zijn. Een koortsstuip kan optreden bij kinderen in de leeftijd van zes maanden tot vijf jaar.

  • Probeer rustig te blijven.
  • Leg uw kind op de zij of op de buik met het hoofd omlaag, dan kan het zich niet verslikken.
  • Zorg dat er niets in de mond of keel zit, zodat uw kind vrij kan ademen.
  • Zorg dat het niet kan vallen en zich niet kan stoten of bezeren.
  • Bel daarna de praktijk of de dienstdoende arts.

Gelukkig houdt een koortsstuip meestal vanzelf op, zonder schadelijke gevolgen. Sommige kinderen krijgen bij een volgende koortsperiode weer een koortsstuip, maar dat is lang niet altijd het geval. Als het zo is, bel dan de praktijk. Boven de leeftijd van vijf jaar komen koortsstuipen niet meer voor. Het kind groeit er als het ware overheen.

In de volgende gevallen is verder onderzoek nodig:

  • als de aanval optreedt bij een kind dat jonger is dan zes maanden of ouder dan vijf jaar;
  • als de trekkingen meer dan 15 minuten aanhouden;
  • als de trekkingen alleen aan één armpje of beentje optreden;
  • als het kind in één koortsperiode meerdere aanvallen krijgt
Een kind koel houden
Trek het kind de meeste kleren uit en geef het veel te drinken.
Een kind koel houden
  1. Koud washandje
  2. Ventilator
  3. Drinken

U bevindt zich hier:

U gebruikt een verouderde webbrowser, wij raden u aan over te schakelen naar een van onderstaande moderne internetbrowsers.