Pijnlijke blaasjes, meestal bij de lippen, door een virusinfectie (koortslip)
Koortsuitslag of koortslip (ook wel herpes simplex of herpes labialis genoemd) wordt meestal veroorzaakt door herpes simplex-virus type 1 (HSV-1). De meeste volwassenen zijn met HSV-1 geïnfecteerd. Soms is HSV-2, de verwekker van herpes genitalis, de verwekker. De eerste infectie met HSV-1 loopt men gewoonlijk op kinderleeftijd op. Dit blijft vaak onopgemerkt, maar kan ook gepaard gaan met blaasjes in de mond. Het virus blijft in de zenuwcellen sluimerend aanwezig om dan bij sommige mensen actief te worden en uitslag te veroorzaken. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij zonnebrand, koude wind, vermoeidheid, stress, verkoudheid, menstruatie en koorts. Sommige mensen hebben er vaak last van.
Koortsuitslag manifesteert zich vaak op de volgende manier op de huid langs de lippen:
- De aangetaste plek begint te prikken.
- Er ontstaan een of meer groepjes kleine, pijnlijke blaasjes terwijl de omliggende huid ontstoken raakt.
- De blaasjes gaan over in korstjes.
- Na tien tot veertien dagen verdwijnen de blaasjes.
Als de koortsuitslag terugkeert, is dat meestal in hetzelfde deel van het gezicht.
De diagnose wordt in eerste instantie gesteld op hoe de aandoening er uit ziet. De arts kan wat afschrapen van een blaasje om dat materiaal in het laboratorium microscopisch te onderzoeken.
Bij vaak terugkerende infecties kan gebruik van aciclovircrème worden overwogen. Het effect is gering (hooguit één tot twee dagen snellere genezing) en behandeling moet worden begonnen voordat de blaasjes ontstaan. Bij mensen die erg veel last hebben, wordt wel een oraal antivirusmiddel gedurende langere tijd voorgeschreven. Behandeling geneest de aandoening niet. Het virus blijft aanwezig en de klachten kunnen terugkeren.
Koortsuitslag gaat vanzelf over. Een verzachtende crème is vaak voldoende. Als het door zonlicht komt, dan kan een zonnebrandmiddel met een hoge beschermingsfactor helpen. Dit moet gesmeerd worden op de plek waar de infectie eerder optrad. U kunt de kans op verspreiding beperken door de blaasjes niet aan te raken en door niet te kussen. Soms wordt het virus door orale seks overgebracht van de mond naar de geslachtsdelen (zie genitale herpes).
Wie eenmaal met het herpesvirus is besmet, draagt het virus levenslang bij zich. De meeste mensen hebben daar helemaal geen last van. Bij sommigen wordt het virus af en toe actief, waardoor de klachten terugkomen. Bij een zeer kleine groep gebeurt dat zo vaak en zo hevig dat men daar echt last van heeft. Op den duur nemen de aanvallen echter ook bij die mensen in ernst en aantal af.
- Leefwijze
- Zon, koorts, medicijnen die de afweer onderdrukken en mogelijk ook vermoeidheid en stress zijn risicofactoren
- Leeftijd
- Geen factoren van betekenis
- Geslacht
- Geen factoren van betekenis
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis