lagerugpijn

Lage rugpijn

Patiëntenfolder

Wat is het?

Lage rugpijn wordt ook wel 'spit' genoemd. Het komt veel voor. Sommige mensen krijgen het maar één keer, bij anderen komt het geregeld terug. De pijn zit onder in de rug, in het gebied tussen de onderste ribben en de billen. Vooral bewegen kan flink pijn doen. Van een stoel opstaan of uit bed komen is dan een hele toer. Mensen met lage rugpijn bewegen hun rug zo min mogelijk. Soms kùnnen ze hun rug niet eens bewegen.

lage rugpijn
  1. Spier
  2. Bovenaanzicht
  3. Tussenwervelschijf
  4. Zenuwbaan
  5. Wervel
  6. Ruggemerg
  7. Zenuwbanen
  8. Zijaanzicht
  9. Tussenwervelschijf
  10. Ruggewervels

naar boven

Waardoor komt het?

Lage rugpijn ontstaat waarschijnlijk door overbelasting van de rug: te vlug of te zwaar tillen of een verkeerde beweging maken. Uw rugspieren langdurig spannen is ook een vorm van overbelasting. Mensen spannen hun rugspieren vaak zonder dat ze het in de gaten hebben.

Het is niet altijd duidelijk waardoor iemand rugpijn krijgt. Het kan zijn dat meerdere oorzaken tegelijk een rol spelen. Bijvoorbeeld een slechte lichamelijke conditie, veel autorijden en spanningen.

naar boven

Kan het kwaad?

Lage rugpijn is erg vervelend, maar wordt meestal niet veroorzaakt door iets ernstigs. Oók niet als de pijn erg is. Het gaat bijna altijd vanzelf over. Langzamerhand krijgt u minder last en na een tijdje kunt u weer zonder pijn bewegen. Bij sommige mensen is de pijn binnen enkele dagen over, soms duurt het een paar weken.

naar boven

Wat kunt u er zelf aan doen?

  • Beweging zorgt ervoor dat u eerder van uw klachten af bent. Iemand met lage rugpijn moet in beweging blijven, ondanks de pijn. De pijn is geen teken dat er iets beschadigd is. Doe het wel rustig aan: wandelen, fietsen en zwemmen zijn goede activiteiten. Als de pijn minder wordt, kunt u uw bewegingen langzaam uitbreiden. Lang achter elkaar in dezelfde houding staan of zitten kunt u beter vermijden.

  • Snel bukken of zwaar tillen is slecht bij lage rugpijn. Sjouwen met een zware boodschappentas of uw kind optillen, kunt u dus beter aan iemand anders overlaten.

  • Draaien met de onderrug kunt u ook beter vermijden. Raap niet zittend iets van de grond op dat achter u ligt, maar sta op en buig door uw knieën. Opstaan uit bed doet u als volgt: eerst op uw zij rollen, liggend de benen over de rand slaan en dan uzelf met uw armen zijwaarts omhoog drukken.

  • Warmte kan de lage rugpijn verzachten; neem bijvoorbeeld een warme douche of gebruik een infraroodlamp.

  • Bedrust is meestal niet nodig, maar soms kan het niet anders. Blijf niet langer dan twee dagen in bed, anders verzwakken uw spieren. Om uw rug te helpen ontspannen, kunt u kussens onder uw knieën leggen.

  • Pijnstillers kunnen helpen. Ze verminderen de pijn, waardoor u zich weer gemakkelijker en soepeler kunt bewegen. Gebruik bij voorkeur paracetamol. Als dat niet helpt, kunt u diclofenac of ibuprofen proberen.

naar boven

Hoe kunt u het voorkomen?

Er is altijd kans dat lage rugpijn terugkomt, maar als u de volgende adviezen opvolgt, loopt u minder risico.

  • Zorg voor een goede conditie. Regelmatig wandelen, zwemmen of fietsen is heel goed om uw rug in vorm te houden. Bij een goede conditie hoort ook ontspanning; stress zorgt vaak voor een gespannen houding en dit vergroot de kans op rugpijn.

  • Let op een goede houding. Loop en zit zoveel mogelijk rechtop. Neem een (hoge) stoel die uw rug steunt en waarop u recht zit. Ook wisselen van houding is van belang; de hele dag op dezelfde manier zitten of staan, geeft eerder problemen.

  • Let op uw rug als u tilt. Dat wil zeggen: buig niet uw rug, maar zak door uw knieën als u iets optilt.

naar boven

Wanneer naar de huisarts?

Neem contact op met uw huisarts:

  • als de pijn, ondanks het opvolgen van de adviezen, ondraaglijk is;

  • als de pijn uitstraalt naar uw been en tot onder uw knie voelbaar is;

  • als u lage rugpijn heeft en daarbij een tintelend, branderig of doof gevoel in één van uw voeten of benen;

  • als u lage rugpijn heeft en daarbij in één been minder kracht heeft;

  • als u lage rugpijn heeft en u krijgt problemen met plassen, zoals plotseling niet meer kunnen plassen of plotseling de plas niet meer kunnen ophouden;

  • als er na zes weken nog steeds geen verbetering is opgetreden.

Wanneer er andere verschijnselen zijn waarover u zich zorgen maakt, overleg dan met uw huisarts.

naar boven

Gewone lage rugpijn

Patiëntenbrief

Wat is lage rugpijn?

Lage rugpijn zit onderin de rug. Soms straalt de pijn uit naar de billen of naar een of beide bovenbenen. De pijn kan plotseling ontstaan of meer geleidelijk en is hevig of zeurend. Bij hevige pijn zijn bepaalde houdingen en bewegingen soms niet meer mogelijk. 'Gewone' lage rugpijn wil zeggen dat er geen aanwijzingen zijn voor een hernia, ziekte, afwijking of beschadiging als oorzaak van de pijn. Gewone lage rugpijn komt vaak voor en gaat vanzelf over.

lage rugpijn
  1. Spier
  2. Bovenaanzicht
  3. Tussenwervelschijf
  4. Zenuwbaan
  5. Wervel
  6. Ruggemerg
  7. Zenuwbanen
  8. Zijaanzicht
  9. Tussenwervelschijf
  10. Ruggewervels

naar boven

Hoe ontstaat het?

Hoe lage rugpijn ontstaat, is niet duidelijk. Mogelijk komt het door overbelasting van de rug of door een verkeerde beweging.

naar boven

Adviezen

Blijf bewegen en probeer uw dagelijkse bezigheden voort te zetten, ook al heeft u pijn. Pijn laag in de rug bij bewegen betekent niet dat bewegen schadelijk is of dat er een ernstige oorzaak is. Wanneer u zich zorgen maakt over de pijn, heeft u er meer last van en dat kan het herstel vertragen.

Als bewegen niet lukt, kunt u gedurende een of twee dagen af en toe enkele uren rust nemen.

U kunt dan het beste op uw rug liggen met een paar kussens onder uw knieën, of op uw zij met half opgetrokken benen. Warmte (bijvoorbeeld een kruik) op de pijnlijke plek wordt vaak prettig gevonden. Om uit bed te komen gaat u eerst op uw zij liggen. Steek dan uw benen over de rand van het bed en druk uzelf met beide armen zijdelings omhoog. Om te gaan liggen doet u hetzelfde in omgekeerde richting. Blijf niet de hele dag in bed, want dan verzwakken uw spieren. Het is dan extra moeilijk om weer in beweging te komen. Probeer uw activiteiten geleidelijk weer op te pakken, ook als de pijn nog niet geheel is verdwenen. Als u dat niet goed lukt, kunnen we u op de praktijk nuttige en praktische aanwijzingen geven. We maken een stappenplan en spreken af binnen welke termijn u welke activiteiten weer op gaat pakken. Een fysiotherapeut kan u hierbij zonodig begeleiden.

naar boven

Medicijnen

Medicijnen of fysiotherapie kunnen het herstel niet versnellen. Pijnstillers helpen wel om te blijven bewegen. Als u pijnstillers voor de rugpijn gebruikt, kunt u die het beste op vaste tijden innemen, ook al heeft u op dat moment even geen pijn. Neem de pijnstillers gedurende een aantal dagen en kijk daarna of u geleidelijk aan weer zonder kunt. Gebruik bij voorkeur paracetamol (4 maal per dag 1000mg). Als dat niet helpt, zijn er andere middelen, zoals ibuprofen (3 maal per dag 400-600mg), diclofenac (3 maal per dag 50 mg) of naproxen (2 maal per dag 500mg). Deze laatste drie pijnstillers, zogenaamde nsaid’s, kunnen maagklachten geven. Mensen die een verhoogde kans hebben op maagklachten, krijgen er daarom een middel bij dat de maag beschermt. nsaid’s kunnen de werking van andere medicijnen beïnvloeden. Mensen met hart-, vaat- en nierproblemen en mensen boven de 70 jaar moeten extra voorzichtig zijn met het gebruik van nsaid’s. Medicijnen die de spieren verslappen (benzodiazepinen), hebben geen zin bij lage rugpijn. Daarbij hebben ze een verslavende werking. Niet gebruiken dus.

naar boven

Röntgenfoto of scan

Bij lage rugpijn levert een röntgenfoto of scan geen bruikbare informatie op. Ze kunnen juist verwarring geven. Eventuele afwijkingen op een foto of scan hebben zelden iets te maken met de lage rugpijn. Ook bij mensen die nooit lage rugpijn hebben worden wel rugafwijkingen op scan of röntgenfoto gevonden.

naar boven

Hoe gaat het verder?

Lage rugpijn gaat meestal vanzelf over. De ergste pijn verdwijnt vaak binnen één tot twee weken. Zelfs hardnekkige rugklachten genezen over het algemeen binnen zes tot twaalf weken. Gebruik pijnstillers, zo mogelijk, maar een paar dagen. In ieder geval niet langer dan twaalf weken. Soms kunnen de klachten terugkomen. Als u vaak last heeft van lage rugpijn, bedenk dan wat u kunt doen om dit te veranderen. Sommige mensen krijgen vooral last van rugpijn als ze onder spanning staan. Wanneer u dit herkent, helpt het misschien als u leert beter met (de oorzaken van) stress om te gaan. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat u moet leren uw tijd beter in te delen, of problemen en conflicten tijdig op te lossen. Misschien moet u uw houding tegenover of omgang met anderen veranderen? Er zijn cursussen die u hierbij kunnen helpen. Hebben uw klachten te maken met uw werk of gevolgen voor uw werk? Misschien zijn er dan aanpassingen mogelijk om het werk makkelijker te maken, met minder belasting van uw rug. Dit kan bijvoorbeeld door de inrichting van uw werkplek te veranderen (de hoogte van uw stoel, tafel of computer), door gebruik te maken van hulpmiddelen, of door de taken anders te verdelen. Bespreek dit dan ook met uw leidinggevende en/of de bedrijfsarts.

naar boven

Wanneer contact opnemen?

Neem weer contact op met de praktijk:

  • als het niet beter maar juist slechter gaat;

  • als de pijn na een week nog steeds hevig is;

  • als bewegen na drie weken nog onvoldoende lukt.

U moet ook bellen als:

  • de pijn uitstraalt tot onder de knie;

  • de kracht in uw been vermindert;

  • het gevoel in uw been vermindert;

  • u problemen krijgt met plassen.

naar boven

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.

naar boven

Encyclopedie over lagerugpijn

Medische encyclopedie

Rugpijn onder de taille, die plotseling en hevig kan zijn of aanhoudend en dof

Lage rugpijn komt veel voor. Eén op de zes volwassenen heeft er in de loop van een jaar last van. Veel mensen hebben meermalen in hun leven last van lage rugpijn. Het is een van de belangrijkste oorzaken van ziekteverzuim onder de werkende bevolking. Lage rugpijn gaat meestal binnen twee tot zes weken over, ook zonder dat een medische behandeling is ingesteld. Een enkele maal duren de klachten langer.

Bij lage rugpijn is in 90 tot 95 procent van de gevallen geen specifieke lichamelijke oorzaak aanwijsbaar. Mogelijk komt het door overbelasting van de rug of door een verkeerde beweging. In zeldzame gevallen is de lage rugpijn een gevolg van een onderliggende ziekte, een ongeval of van een hernia, een uitpuilende tussenwervelschijf.

De oorzaken

De rugpijn kan plotseling opkomen of in de loop van een aantal dagen of weken geleidelijk ontstaan. Vaak geven mensen aan dat acute lage rugpijn bij tillen of reiken of spitten in de tuin vanuit een gedraaide positie ontstond. Er wordt vaak aangenomen dat aspecifieke lage rugpijn te maken heeft met overbelasting van pijngevoelige structuren in en rond de wervelkolom. De pijn kan verergeren door andere activiteiten. In de meeste gevallen verdwijnt de ergste pijn binnen twee tot veertien dagen.

Rugpijn die geleidelijk ontstaat, kan ook het gevolg zijn van een slechte houding, bijvoorbeeld aan het bureau of in de auto, of door emotionele stress. Lage rugpijn in de zwangerschap komt vaak voor. Dit is het gevolg van een veranderde houding door het gewicht van de groeiende baby en van hormonale veranderingen, waardoor banden van gewrichten, ook die van de wervelkolom, verslappen.

Lage rugpijn kan gepaard gaan met uitstralende pijn in een been. In een aantal gevallen kan dit worden veroorzaakt door druk op de wortelzenuwen in de wervelkolom. Bij een hernia is sprake van een beschadiging van een tussenwervelschijf, waardoor deze uitpuilt en druk uitoefent op een van de zenuwwortels die uit het ruggenmerg treden. Deze druk veroorzaakt pijn in het verloop van de zenuw. Ook kan tintelen of een doof gevoel optreden.

Aanhoudende lage rugpijn kan ook het gevolg zijn van een gewrichtsaandoening. Als dit bij jonge mensen optreedt, kan bijvoorbeeld de ziekte van Bechterew de oorzaak zijn. Treedt aanhoudende lage rugpijn bij volwassenen op, dan is de oorzaak vaak onbekend. Bij ouderen zou artrose kunnen meespelen. In zeldzame gevallen, en dan vooral bij ouderen, is de oorzaak een botziekte, zoals Paget, of een uitzaaiing in een wervel van een kwaadaardig gezwel elders in het lichaam. In sommige gevallen leidt een aandoening van een inwendig orgaan tot lage rugpijn. Voorbeelden daarvan zijn eileiderontsteking (salpingitis) en nier- of urinewegaandoeningen, zoals nierbekkenontsteking (Pyelonefritis).

De symptomen

Lage rugpijn kan op verschillende plaatsen in de rug gelokaliseerd zijn en de pijn kan van aard verschillen Als er geen sprake is van een hernia of van een andere specifieke oorzaak, maken deze verschillen voor de behandeling niet uit. Als lage rugpijn gepaard gaat met controleproblemen over de darmen of blaas, kan de oorzaak liggen in een aandoening die druk op het ruggenmerg veroorzaakt. Raadpleeg bij deze combinatie van verschijnselen direct uw huisarts.

Wat kunt u doen?

In de meeste gevallen kan iemand met lage rugpijn zichzelf behandelen door een pijnstiller zoals paracetamol of eventueel een NSAID’s ( NSAID’s ) te slikken. Daarbij is het belangrijk zo veel mogelijk in beweging te blijven. Af en toe rust nemen is prima, te veel rust verzwakt de spieren en vertraagt het herstel. Veel mensen vinden het prettig de rug warm te houden. Een hete douche, een warmtecompres of kruik kan hierbij helpen. Bij zeer hevige pijn kan in bed liggen de pijn verlichten. Doe dit echter alleen als het niet anders kan en maximaal twee dagen. Kom zo snel mogelijk weer in beweging en voer geleidelijk het aantal dagelijkse activiteiten weer op, ook al treedt daarbij enige pijn op. Wordt de pijn steeds erger of is de pijn na een aantal dagen nog steeds te hevig om te bewegen, raadpleeg dan uw huisarts. Ook als u na veertien dagen nog steeds niet uw normale activiteiten hebt kunnen oppakken, is het zinvol een arts te raadplegen. Als u ouder bent dan vijftig jaar en een voor u onbekende rugpijn krijgt, is het verstandig naar uw huisarts te gaan.

Als de pijn (bijna) weg is, let dan op lichaamshouding en manier van tillen om te voorkomen dat de rugpijn weer ontstaat. Doe regelmatig oefeningen om de rugspieren te versterken en de wervelkolom soepel te houden (zie Voorkomen van rugpijn).

De behandeling

Als u met hevige of aanhoudende rugpijn bij uw huisarts komt, zal deze meestal een lichamelijk onderzoek van de rug verrichten om de lichaamshouding, de bewegingsmogelijkheden van de wervelkolom en eventuele uitstraling te beoordelen. Soms zal de arts ook de spierkracht in benen, het gevoel van de huid van de benen of neurologische reflexen testen om na te gaan of er sprake is van druk op een uittredende wortelzenuw bij het ruggenmerg. In enkele gevallen is verder onderzoek naar een aandoening van interne organen in de buik noodzakelijk.

De huisarts gaat hiermee na of er een specifieke oorzaak voor de klachten is of dat er sprake is van gewone lage rugpijn. Dit laatste zal in verreweg de meeste gevallen de diagnose zijn. Een enkele maal is ook bloedonderzoek of röntgenonderzoek noodzakelijk.

Als sprake is van gewone lage rugpijn zonder onderliggende ziekte, zal de arts meestal adviseren zo veel mogelijk te bewegen en de activiteiten geleidelijk op te voeren tot normaal, ook al is de pijn niet geheel verdwenen. Soms kan een pijnstiller, zoals paracetamol of een NSAID, hierbij helpen. Waarschijnlijk zal de arts u aanraden gedurende een bepaalde tijd om de zoveel uur een pijnstiller in te nemen en niet pas pijnstillers in te nemen als u weer pijn hebt. Verder kunnen adviezen over een goede houding en rugoefeningen de rug stabiliseren.

Bij steeds terugkerende rugklachten kunnen (houdings)adviezen door bijvoorbeeld een fysiotherapeut zinvol zijn. Ook als het door de lage rugpijn na twee weken moeilijk blijkt de normale activiteiten weer op te pakken, kan fysiotherapeutische behandeling zinvol zijn.

De prognose

De meeste episoden van lage rugpijn gaan vanzelf weer over. Lage rugpijn kan echter bij sommige mensen vaak terugkomen. Daarom is het belangrijk te letten op houding en tiltechniek. Rugoefeningen versterken de spieren van de rug en bevorderen de soepelheid. Bij een klein aantal mensen houdt rugpijn langdurig aan en veroorzaakt belemmeringen in het dagelijks functioneren. Soms is dan een gespecialiseerde behandeling door een team nodig om mensen met langdurige pijn te helpen de normale activiteiten weer op te pakken. Een gedragsmatige aanpak kan daarbij helpen beter met de aanwezige pijn te leren omgaan.

Risicofactoren

Leeftijd
Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
Leefwijze
Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
Geslacht
Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
Erfelijkheid
Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak

U bevindt zich hier:

U gebruikt een verouderde webbrowser, wij raden u aan over te schakelen naar een van onderstaande moderne internetbrowsers.