Onherstelbare leverbeschadiging die ontstaat in de late stadia van verschillende leverziekten
IBij cirrose is het gewone leverweefsel vernietigd en vervangen door vezelachtig littekenweefsel. De aandoening kan zijn veroorzaakt door verschillende stoornissen, waaronder virusinfecties en overmatig alcoholgebruik. De leverbeschadiging voorkomt een goede werking van de lever en is onherstelbaar. Veel mensen met cirrose kunnen zich jarenlang gezond voelen ondanks een ernstige leverbeschadiging. In de loop van de tijd kunnen er echter complicaties ontstaan, zoals leveruitval (Leverfalen) en leverkanker (Leverkanker). Cirrose komt in westerse landen het meest voor bij mensen van vijfenveertig tot zestig jaar.
Er zijn verschillende oorzaken van cirrose. Wereldwijd is de meest voorkomende oorzaak een virale hepatitis, met name het hepatitis B- of C-virus (zie Chronische hepatitis). In westerse landen wordt cirrose meestal veroorzaakt door overmatig drankgebruik (zie Aan alcohol gerelateerde leverziekte, hiervoor) of hepatitis C. Een andere oorzaak, die meer voorkomt bij vrouwen dan bij mannen, is de auto-immuunstoornis primaire galcirrose. Gal, een substantie die door de lever wordt geproduceerd en onmisbaar is voor de stofwisseling, verlaat de levercellen via de galkanaaltjes. Bij primaire galcirrose raken deze kanaaltjes ontstoken en wordt de afvoer van de gal geblokkeerd. Hierdoor hoopt dat zich in de lever op en beschadigt daarbij het weefsel. Cirrose kan ook worden veroorzaakt door scleroserende cholangitis, een aandoening waarbij de grotere galafvoerbuizen in de lever ontstoken zijn. De oorzaak hiervan is onbekend, maar kan samenhangen met enkele ontstekingsziekten in de buik, zoals dikkedarmontsteking (Colitis ulcerosa) en de ziekte van Crohn (Ziekte van Crohn). Cirrose kan ook ontstaan na een operatie aan de galbuis of ten gevolge van een verstopping door galstenen (Galstenen). Ook kan hemochromatose (Hemochromatose) cirrose veroorzaken.
Cirrose gaat vaak niet gepaard met klachten en wordt dan alleen aangetroffen als men wordt onderzocht vanwege een andere aandoening. Als er wel klachten zijn, dan zijn dit de volgende:
- slechte eetlust en gewichtsverlies;
- misselijkheid;
- vermoeidheid;
- geel worden van huid en oogwit (zie Geelzucht).
Op de lange duur kunnen levensbedreigende complicaties optreden. Zo kan cirrose leiden tot hoge bloeddruk in de aders van de slokdarm, waardoor deze uitzetten, kronkelen en gemakkelijk gaan bloeden (zie Verhoogde druk van de poortader en opgezette aders, hierna). Ondervoeding kan zich ook voordoen, omdat men geen vetten en bepaalde vitaminen kan opnemen. Uiteindelijk kan cirrose leiden tot leverkanker of leveruitval. De symptomen van leveruitval zijn een opgezwollen, met vocht gevulde buikholte en zichtbare, spinnenwebachtige adertjes in de huid. Uitval van de lever kan resulteren in bloedingen en gemakkelijk verschijnende blauwe plekken. Dat komt doordat in de lever minder of geen stollingsfactoren meer worden aangemaakt.
Bij vermoeden van cirrose zal de arts een bloedmonster nemen om de leverfunctie te beoordelen en naar een hepatitisvirus te zoeken. U zult een echoscopie (Echografie (echoscopie)), een CT-scan (-scannen) of een MRI () moeten ondergaan om de vorm van de lever te beoordelen. Om de diagnose te bevestigen, kan een leverbiopsie worden uitgevoerd, waarbij een stukje lever wordt weggehaald voor microscopisch onderzoek.
Beschadiging van de lever door cirrose is altijd onherstelbaar. Als de achterliggende oorzaak kan worden behandeld, kan verdere schade echter worden voorkomen. Wat de oorzaak van de cirrose ook is, u moet direct ophouden met het drinken van alcohol. Tekorten aan voedingsstoffen kunnen worden opgevangen door het slikken van supplementen en wijzigingen in uw dieet. Indien de aandoening verslechtert en u verder gezond bent, kunt u in aanmerking komen voor een levertransplantatie (Levertransplantatie (behandeling)).
De prognose voor cirrose is uiterst variabel en hangt af van de mate van de beschadiging, van eventuele complicaties en of verdere beschadiging kan worden voorkomen. Als de aandoening licht is, kunnen mensen nog jaren leven. Ongeveer acht à negen van de tien mensen leven na een levertransplantatie meer dan een jaar.
- Leeftijd
- Komt meer voor boven 40 jaar
- In sommige gevallen is de achterliggende oorzaak erfelijk
- Langdurig overmatig alcoholgebruik is een risicofactor
- Geslacht
- Komt meer voor bij mannen
- Erfelijkheid
- In sommige gevallen is de achterliggende oorzaak erfelijk
- Leefwijze
- Langdurig overmatig alcoholgebruik is een risicofactor
