Het naar boven stromen van maagzuur in de slokdarm, wat pijn veroorzaakt in de bovenbuik en borst
Reflux van maagzuur naar slokdarm is vermoedelijk de meest voorkomende oorzaak van indigestie (Indigestie). Het brandende gevoel wordt veroorzaakt door de zure sappen van de maag die de slokdarm, het kanaal tussen keel en maag, instromen. Het slijmvlies van de slokdarm is niet beschermd tegen de schadelijke effecten van het maagzuur, dat een ontsteking en een brandende pijn, bekend als brandend maagzuur, kan veroorzaken.
Aanvallen van brandend maagzuur duren meestal maar kort en hebben over het algemeen geen gevolgen, maar als ze aanhouden kan het slijmvlies van de slokdarm permanent beschadigd of verlittekend raken. In sommige gevallen kan de aandoening tot gevolg hebben dat er bloed in het spijsverteringskanaal (Bloeding in het spijsverteringskanaal) terechtkomt.
Een dubbel klepmechanisme moet voorkomen dat de maaginhoud in de slokdarm terechtkomt. Een deel van dit mechanisme is de kringspier onder aan de slokdarm. Het andere deel is de werking van de middenrifspier op de slokdarm op de plaats waar deze door het middenrif gaat, de zogenoemde hiatus. Samen vormen ze een uitstekende eenrichtingsklep.
Brandend maagzuur kan het gevolg zijn van verschillende factoren die er samen voor kunnen zorgen dat deze klep niet goed functioneert. Dit kan een slechte werking van de kringspier zijn, toegenomen druk van de buik door zwangerschap of zwaarlijvigheid, of door een inwendige breuk waarbij een deel van de maag via het middenrif in de borstholte terechtkomt. Veel mensen ervaren brandend maagzuur na het nuttigen van bepaald voedsel of drank, met name van zure etenswaren, gebakken of vet eten, koolzuurhoudende frisdrank, alcohol of koffie. Roken kan de symptomen verergeren.
De voornaamste klachten van brandend maagzuur heeft men meestal direct na een uitgebreide maaltijd of bij vooroverbuigen. Dit zijn:
- brandende pijn of naar gevoel achter het borstbeen, het ‘zuurbranden’;
- een zure smaak in de mond ten gevolge van het terugstromen van het maagzuur in keel of mond;
- aanhoudend hoesten;
- boeren;
- bloed in het braaksel.
Als de reflux van maagzuur jarenlang aanhoudt, kan littekenweefsel in de slokdarm ontstaan dat een slokdarmvernauwing tot gevolg kan hebben. Een vernauwing kan voedselpassage bemoeilijken en leiden tot gewichtsverlies. Chronisch brandend maagzuur kan leiden tot een Barrett-slokdarm, waarbij een deel van het slokdarmslijmvlies is vervangen door slijmvies dat lijkt op maag- of dunnedarmslijmvlies. Mensen met een Barrett-slokdarm hebben een grotere kans om slokdarmkanker (Slokdarmkanker) te ontwikkelen.
Indien u de laatste tijd pijn in het midden van de borst hebt gekregen die geen verband lijkt te houden met eten of drinken, moet u ogenblikkelijk medische hulp zoeken. De veel ernstigere aandoening angina pectoris (Angina pectoris) wordt wel verward met een zware aanval van brandend maagzuur.
Zelfhulpmaatregelen kunnen veel symptomen van brandend maagzuur verzachten (zie ZELFHULP: Beheersen brandend maagzuur). Raadpleeg uw arts als de aandoening aanhoudt en u zorgen baart. Een proefbehandeling met zuurremmende medicijnen geeft vaak al snel duidelijkheid over de ernst van de aandoening.
De huisarts kan contraströntgenfoto’s laten maken waarop eventuele afwijkingen aan de slokdarm te zien zijn (zie Bariumpap slikken). Meestal wordt verwezen naar een gastro-enteroloog voor een endoscopie (Endoscopie). Bij deze procedure kan ook een biopsie worden genomen voor microscopisch onderzoek.
Als de zelfhulpmaatregelen niet werken, kan de huisarts u een medicijn voorschrijven dat de maagzuurproductie vermindert (zie Medicijnen tegen een maagzweer). In de meeste gevallen verdwijnen de symptomen tijdens de behandeling. Mocht dit niet het geval zijn, dan moet de maag misschien chirurgisch op zijn plaats terug worden gebracht en de kringspier onder aan de slokdarm nauwer gemaakt. Deze operatie kan laparoscopisch (Endoscopische chirurgie) worden uitgevoerd; een endoscoop en chirurgische apparatuur worden dan via een klein sneetje in de buik naar binnen gebracht.
- Leefwijze
- Overgewicht, vet voedsel, het drinken van te veel koffie of alcohol en roken zijn risicofactoren
- Geen factoren van betekenis
- Geen factoren van betekenis
- Leeftijd
- Geen factoren van betekenis
- Geslacht
- Geen factoren van betekenis
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis
