meerlingzwangerschap

De meeste meerlingen zijn tweelingen; drie of meer baby’s komt zelden voor. De meeste tweelingen zijn twee-eiig en ontstaan uit twee eicellen en twee afzonderlijke zaadcellen. Deze tweelingen kunnen van hetzelfde geslacht zijn, maar dat hoeft niet. Een eeneiige tweeling ontstaat uit één bevruchte eicel die zich vervolgens deelt in twee identieke embryo’s van hetzelfde geslacht.

Een tweeling in de baarmoeder

Twee-eiige tweelingen hebben ieder hun eigen vruchtwaterzak en eigen placenta. Eeneiige tweelingen kunnen in één vruchtwaterzak zitten met één placenta, of er allebei een hebben. Ze kunnen in alle mogelijke posities liggen.

1. Placenta
2. Placenta
3. Gedeelde placenta
4. Baarmoeder
5. Baarmoederhals
6. Tweelingen met samen één placenta
7. Tweelingen met een eigen placenta
8. Baarmoederhals
9. Baarmoeder

De aanwezigheid van meer dan één foetus in de baarmoeder en de daaruit voortvloeiende problemen

Men spreekt van een meerlingzwangerschap als er meer dan één foetus in de baarmoeder groeit. Hoewel de meeste van deze zwangerschappen goed verlopen, is de kans op problemen voor moeder en kinderen duidelijk groter dan bij een eenlingzwangerschap.

Een twee-eiige tweeling ontstaat wanneer er twee of meer eicellen tegelijk bevrucht worden; twee of meer identieke foetussen ontstaan wanneer een eicel zich na bevruchting splitst. Foetussen kunnen dezelfde placenta hebben, of ieder een eigen placenta.

In circa één op de tachtig geboorten is sprake van een tweeling en in één op de achtduizend van een drieling. Natuurlijke zwangerschappen van meer dan drie foetussen zijn zeer zeldzaam, maar ten gevolge van de vruchtbaarheidsbehandelingen is er een drastische toename van het aantal meerlingzwangerschappen.

U hebt meer kans op een twee-eiige tweeling als u ouder bent dan dertig jaar of als tweelingen aan moeders kant in de familie voorkomen. Hierdoor hebt u echter niet meer kans op een eeneiige tweeling.

De oorzaken

Meerlingzwangerschappen kunnen spontaan ontstaan, maar twee op de drie zwangerschappen met drie of meer foetussen zijn het gevolg van vruchtbaarheidsbehandeling (zie BEHANDELING: Kunstmatige voortplantingstechnieken). De gebruikte medicijnen stimuleren de eierstokken om meer dan één eicel per maand vrij te geven, en bij in-vitrofertilisatie wordt meer dan één bevruchte eicel in de baarmoeder geplaatst.

Tweeling in de baarmoeder

Op deze echo zijn duidelijk twee foetussen zichtbaar – ieder in zijn eigen vruchtwaterzak, haaks op elkaar.

1. Foetus
2. Vruchtwater
3. Foetus

De symptomen

De gewone klachten die bij een normale zwangerschap horen (Gewone klachten bij een normale zwangerschap), zijn bij een meerlingzwangerschap soms ernstiger. Dit komt deels doordat de baarmoeder snel groeit, en deels doordat de placenta(’s) veel zwangerschapshormonen aanmaken.

Vrouwen die zwanger zijn van meer dan één foetus, zullen eerder last hebben van hoge bloeddruk (zie Pre-eclampsie en eclampsie) en van hevig overgeven in de beginperiode (zie Hyperemesis). IJzergebrek en bloedarmoede (zie Anemie, Anemie door ijzertekort) treden ook vaker op, omdat de hoeveelheid ijzer normaal voldoende voor één foetus nu beschikbaar moet zijn voor twee foetussen. Een meerlingzwangerschap heeft een verhoogde kans om in een vroeggeboorte (Vroeggeboorte) te eindigen. De foetussen zijn meestal kleiner dan bij een eenlingzwangerschap, en de kans is groter dat één baby niet in de normale positie ligt voor de bevalling (zie Abnormale ligging). Aangezien de baarmoeder meer uitgerekt is, neemt de kans op vloeien na de bevalling toe (zie Postpartumbloeding).

De behandeling

Uw verloskundige of arts kan een meerling vermoeden als uw buik groter is dan het stadium van de zwangerschap voorschrijft. De diagnose wordt meestal aan de hand van een echo (zie TEST: Echoscopie bij zwangerschap) bevestigd. Het is wenselijk om in het begin van de zwangerschap met de echo te kijken naar de dikte van het tussenschot. Is het tussenschot dun (monochoriale tweeling), dan is er meer kans op ernstige complicaties. De tweeling is dan altijd eeneiig. Is het tussenschot dik (dichoriale tweeling), dan is de kans op complicaties kleiner. Zo’n tweeling kan zowel een- als twee-eiig zijn. De gynaecoloog zal de groei van de kinderen regelmatig, bijvoorbeeld maandelijks, door middel van een echo in de gaten houden.

Bij problemen gaat men tot extra behandeling over. U kunt bijvoorbeeld ijzertabletten krijgen om bloedarmoede te voorkomen. Bij elke tweeling bestaat een verhoogde kans op vroeggeboorte. Vaak rusten is verstandig, vooral na week 28, om te vroege weeën te voorkomen. Bovendien is doorwerken tot week 34 met een meerlingzwangerschap meestal veel te vermoeiend. Een meerlingzwangerschap is altijd een medische indicatie voor specialistische begeleiding. Tweelingen kunnen wel via de natuurlijke weg worden geboren, zeker als de eerste baby met zijn hoofdje omlaag ligt. Ook bij drie of meer kinderen is een keizersnede (Keizersnede (behandeling)) niet per se noodzakelijk, al wordt dit wel in veel ziekenhuizen geadviseerd.

Risicofactoren

Leeftijd

Meerlingzwangerschap komt vaker voor naarmate de leeftijd toeneemt

Behandeling vanwege verminderde vruchtbaarheid is een risicofactor

Erfelijkheid

In sommige families komen meerlingen vaker voor

Leefwijze

Behandeling vanwege verminderde vruchtbaarheid is een risicofactor