Wat is een meniscus?
Een meniscus is een schijfje van soepel kraakbeen in devorm van een halve maan. In elke knie zitten er twee: één aan de binnen- en één aan de buitenzijde, tussen het boven- en onderbeen. Deze meniscussen zijn belangrijk voor het soepel bewegen van het gewricht.
naar boven
Meniscusscheur
De meniscus kan scheuren als uw knie met kracht wordt verdraaid. Bijvoorbeeld tijdens sporten. Soms kan een meniscus ook door slijtage beschadigd raken, zonder verdraaiing van de knie.
naar boven
Wat zijn de verschijnselen?
Als een meniscus scheurt kan dat flink pijn doen. De pijn zit de zijkant van de knie ter hoogte van de gewrichtsspleet. Na het scheuren van een meniscus komt er meestal vocht in de knie. Uw knie wordt dan geleidelijk dikker. Ook de zwelling kan pijn geven.
Soms kan een stukje van een gescheurde meniscus tussen het gewricht klem komen te zitten waardoor uw knie ‘op slot’ gaat. U kunt uw knie dan opeens niet meer strekken of juist niet meer buigen. Dit kan direct na letsel van de knie of enige tijd hierna gebeuren.
Direct nadat u uw knie heeft bezeerd kan het door de zwelling en pijn heel lastig zijn om te bepalen wat er nu precies beschadigd is. Pas na een week wordt het geleidelijk makkelijker om de knie goed te onderzoeken. Een dikke knie kan bijvoorbeeld ook komen door beschadiging van de kniebanden. Soms kunnen de meniscus en een knieband tegelijk beschadigd raken. Als uw knie op slot zit, is er een grote kans dat de meniscus beschadigd is.
naar boven
Adviezen
Als de zwelling en de pijn meevallen en u kunt op het been staan, probeer dan gewoon te blijven bewegen. Beweging is dan juist goed voor het herstel.
Bij veel pijn en of zwelling is het verstandig om enkele dagen rust te nemen. Voor het lopen in en om het huis (bijvoorbeeld om naar het toilet te gaan) kunt u krukken gebruiken. Af en toe koelen van de knie met ‘icepacks’ kan prettig zijn en de pijn wat verminderen. Of het helpt voor de genezing is niet duidelijk. Soms kan inzwachtelen de knie steun geven, maar de klachten gaan er waarschijnlijk niet sneller van over. Zodra de pijn het toelaat, kunt u proberen de knie te buigen en te strekken en voorzichtig op het been gaan staan. Zorg dat u geleidelijk steeds meer gaat bewegen. Ga bijvoorbeeld een stukje fietsen of wandelen.
Als u uw been een tijdje minder gebruikt, wordt de bovenbeenspier (quadriceps) aan de voorkant van uw been snel dunner en zwakker. U kunt dit voorkomen door dagelijks oefeningen te doen:
De eerste oefening kunt u doen als u gewoon op de bank ligt of zit . Uw been ligt gestrekt voor u. Probeer nu uw gestrekte been een klein stukje op te tillen, zodat uw voet een klein beetje omhoog komt. Is dat nog te zwaar, doe dan hetzelfde maar zonder dat uw voet omhoog komt. U zult zien dat uw voorste bovenbeenspier zich dan aanspant. Dat is een goed begin om die spier te oefenen. Span de spier 10 seconden aan. Daarna weer even ontspannen.
Probeer het aanspannen van uw voorste bovenbeenspier tien maal te herhalen met pauzes van tien seconden. Kijk vervolgens of u deze oefening drie tot vier keer per dag kunt herhalen.
naar boven
Medicijnen
Als u veel pijn heeft, dan kunt u paracetamol gebruiken. Komt de pijn steeds terug, dan kunt u dit voorkomen door de pijnstiller met een vaste regelmaat in te nemen. Zo nodig maximaal 4 maal per dag 1000 mg paracetamol, gedurende een of twee weken. Als dat onvoldoende helpt, kunt u in overleg een andere pijnstiller proberen, zoals ibuprofen, diclofenac of naproxen. Deze zogenaamde NSAID’s kunnen maagklachten geven en de werking van sommige andere medicijnen beïnvloeden.
naar boven
Hoe gaat het verder?
Omdat een gescheurde meniscus meestal vanzelf herstelt is verder onderzoek in het begin niet nodig. Kom na een week terug voor controle. Als de zwelling en pijn wat zijn verminderd kunnen we uw knie beter bekijken. Soms zit er bijvoorbeeld ook een scheurtje in een knieband. Het kan geen kwaad als dit pas na een week wordt ontdekt. Het herstel van zo’n scheurtje is in de tussentijd al begonnen.
Als u het oefenen en bewegen langzaam opbouwt, zullen de klachten meestal geleidelijk minder worden en verdwijnen. Het herstel van de klachten na een meniscusscheur met veel zwelling en pijn kan minstens drie maanden duren. Zorg dat u blijft oefenen en uw activiteiten geleidelijk weer opbouwt. U zult merken dat de kracht in uw been langzaam verbetert. Ga bijvoorbeeld wandelen, fietsen en/of zwemmen, elke week zal het een beetje beter gaan. Of fysiotherapie helpt bij het herstel van uw knie is niet aangetoond.
Het kan zijn dat u klachten houdt. Bijvoorbeeld dat uw knie af en toe op slot gaat bij het buigen of strekken. Soms lukt het dan de knie weer ‘los’ te krijgen door even te gaan liggen of uw been vrij te laten bungelen. Daarna kunt u gewoon weer verder bewegen.
Als uw knie op slot blíjft zitten, of uw knie blijft tijdens uw werk of sport pijnlijk of dik, moet u contact opnemen met de praktijk. We onderzoeken dan opnieuw uw knie en bespreken met u of onderzoek of behandeling door de orthopedisch chirurg zinvol is. Die kan eventueel via een kijkoperatie bekijken of de meniscus gehecht kan worden of dat hij geheel of gedeeltelijk moet worden verwijderd.
Bij een ernstige knieblessure heeft u enkele weken tot maanden nodig om te herstellen. Dat kan betekenen dat u uw werkzaamheden tijdelijk moet aanpassen. Neem dan contact op met de bedrijfsarts.
naar boven
Heeft u nog vragen?
Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.
naar boven
Wat is een knieband?
Uw knie moet kunnen buigen en strekken, maar tegelijk ook stevig zijn. De kniebanden, maar ook de spieren en pezen spelen hierbij een belangrijke rol. Er zijn twee soorten kniebanden:
-
De collaterale banden zitten aan de zijkanten van uw knie: één aan de binnen- en één aan de buitenkant. Deze banden zorgen ervoor dat uw onderbeen niet makkelijk zijwaarts kan knikken.
-
De kruisbanden zitten midden in het gewricht. Zij zorgen er voor dat uw onderbeen niet makkelijk naar voren of achteren kan schuiven ten opzichte van het bovenbeen. Ook geven de kruisbanden stevigheid bij draaibewegingen.
naar boven
Welke band is beschadigd?
Soms kunnen een of meer kniebanden uitrekken of inscheuren. Dat kan verschillende oorzaken hebben.
-
Als (bijvoorbeeld met voetbal) uw onderbeen met een harde klap naar buiten wordt geforceerd, komt er veel kracht te staan op de binnenste collaterale knieband. Deze knieband kan dan een beetje verrekken, inscheuren of losscheuren. Dit laatste komt bijna nooit voor. Van de collaterale banden raakt meestal de binnenste beschadigd.
-
Uw voorste kruisband kan scheuren als u met kracht (bijvoorbeeld vanuit een sprong) neerkomt en uw onderbeen daarbij ver naar buiten draait of met grote kracht naar voren wordt gedrukt. Bij fors draaien kan de binnenste collaterale band soms tegelijk met de voorste kruisband verrekken of scheuren.
-
Beschadiging van de achterste kruisband komt minder vaak voor. Dit letsel ontstaat als er heel veel kracht op de knie komt, bijvoorbeeld tijdens een verkeersongeval.
naar boven
Wat zijn de verschijnselen?
Bij een scheur in een collaterale band ontstaat er een zwelling op de plek van de scheur. De zwelling ontstaat doordat er bij het scheuren wat bloedvaatjes beschadigen. Er kan daarom onder de huid ook een blauwe plek (bloeduitstorting) zichtbaar zijn.
Op het moment dat een kruisband scheurt, voelt u soms iets knappen. Vaak is dan de hele knie binnen enkele uren dik, doordat er bloed in het gewricht stroomt. Als de kruisbanden beschadigd zijn, is uw kniegewricht minder sterk en zakt u gemakkelijk door uw been. Het voelt dan alsof u niet stevig op uw been staat.
De eerste paar dagen kan het lastig zijn om te bepalen wat er precies beschadigd is. Pas als de zwelling en pijn verminderen, wordt het gemakkelijker om de knie goed te onderzoeken.
Als een knie pas na een dag begint te zwellen, dan zit er meestal vocht in de knie en geen bloed.
naar boven
Adviezen
Als de zwelling en de pijn meevallen en u kunt op het been staan zonder dat u door uw knie zakt, probeer dan voorzichtig te blijven bewegen. Voor het herstel is dat juist goed.
Is er pijn of zwelling en kunt u niet staan op het been, dan is het verstandig om enkele dagen rust te nemen. Voor het bewegen in en om het huis (bijvoorbeeld om naar het toilet te gaan) kunt u krukken gebruiken. Af en toe koelen van de knie met ‘icepacks’ kan prettig zijn en de pijn wat verminderen. Of het helpt voor de genezing is niet duidelijk. Soms kan inzwachtelen van de knie steun geven. Zodra de pijn en zwelling het toelaten moet u proberen de knie te buigen en te strekken en voorzichtig op het been gaan staan. Ga geleidelijk aan weer een stukje fietsen of wandelen.
Oefenen van uw spieren
Als u uw been een tijdje minder gebruikt, zult u merken dat de voorste bovenbeenspier (quadriceps) snel dunner en minder krachtig wordt. Probeer dit te voorkomen door dagelijks oefeningen te doen.
De eerste oefening kunt u doen als u gewoon op de bank ligt of zit. Uw been ligt gestrekt voor u. Probeer nu uw gestrekte been iets op te tillen, zodat uw voet een klein stukje omhoog komt. Is dat nog te zwaar, doe dan hetzelfde maar zonder dat uw voet omhoog komt. U zult zien dat uw voorste bovenbeenspier zich dan aanspant. Dat is een goed begin om die spier te oefenen. Span de spier 10 seconden aan. Daarna weer even ontspannen.
Probeer het aanspannen van de voorste bovenbeenspier tien maal te herhalen met pauzes van tien seconden. Kijk vervolgens of u deze oefening drie tot vier keer per dag kunt herhalen.
naar boven
Medicijnen
Als u veel pijn heeft kunt u paracetamol gebruiken. Komt de pijn steeds terug, dan kunt u dit voorkómen door de pijnstiller met een vaste regelmaat in te nemen. Zo nodig tot 4 keer per dag 1000 mg paracetamol, gedurende een of twee weken.
Als dat onvoldoende helpt, kunt u in overleg een andere pijnstiller proberen, zoals ibuprofen, diclofenac of naproxen. Deze zogenaamde NSAID’s kunnen maagklachten geven en de werking van sommige andere medicijnen beinvloeden.
naar boven
Hoe gaat het verder?
Kniebanden genezen meestal vanzelf. Als uw knieband is verrekt of ingescheurd, komt u na een week weer voor controle. Het kan een aantal weken duren voordat er herstel optreedt. De klachten verminderen geleidelijk en verdwijnen meestal in de loop van drie maanden. Verwijzing naar een specialist voor een operatie is zelden nodig.
Zorg dat u regelmatig voorzichtig blijft oefenen en uw activiteiten geleidelijk uitbreidt. U zult merken dat de kracht en de werking van uw spieren geleidelijk verbeteren. Ga wandelen, fietsen en/of zwemmen, iedere week zal het een beetje beter gaan.
Of fysiotherapie echt helpt voor het herstel van uw knie is niet aangetoond. Voor sporters kan het blijven oefenen misschien helpen om (opnieuw) kniebandletsel te voorkomen, maar het is niet goed onderzocht welk oefenprogramma hiervoor het beste helpt.
Bij een ernstige knieblessure heeft u enkele weken tot maanden nodig om te herstellen. Dat kan betekenen dat u uw werkzaamheden tijdelijk moet aanpassen. Neem dan contact op met de bedrijfsarts.
naar boven
Heeft u nog vragen?
Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.
naar boven
