Middenoorontsteking

Artikelen over middenoorontsteking

Middenoorontsteking algemeen

Patiëntenbrief

Wat is een middenoorontsteking?

Het middenoor is de ruimte direct achter het trommelvlies. Tussen het middenoor en de neus-keelholte loopt een gangetje, de buis van Eustachius. Vocht uit het middenoor kan via de buis van Eustachius naar de neus-keelholte worden afgevoerd.

Meestal begint een middenoorontsteking met een gewone verkoudheid. De buis van Eustachius kan daardoor dicht gaan zitten. Virussen (soms ook bacteriën) en ontstekingsvocht zitten dan ‘gevangen’ in het middenoor. De druk in het middenoor stijgt. Het trommelvlies gaat bol staan en dat doet pijn. Meestal zijn de ergste klachten binnen 2 tot 3 dagen over en geneest alles vanzelf. Bij kinderen jonger dan 2 jaar kunnen de klachten wel een week aanhouden.

Middenoorontsteking komt vooral voor bij kinderen onder de vijf jaar. Na de pubertijd komt middenoorontsteking bijna niet meer voor.

naar boven

Wat zijn de klachten?

De meest voorkomende klachten zijn oorpijn, koorts en algemeen ziekzijn. Bij peuters merkt u soms dat ze buikpijn hebben. Ze kunnen ook diarree hebben of braken. Baby’s drinken niet goed of zijn prikkelbaar, ze zijn ’s nachts onrustig en trekken vaak aan het pijnlijke oor.

Door de druk achter het trommelvlies kan er soms een scheurtje in het trommelvlies ontstaan. Het ontstekingsvocht breekt door en komt dan naar buiten. Vaak zit er wat bloed bij, maar dat kan geen kwaad. Een doorgebroken middenoorontsteking (‘loopoor’) is meestal binnen een paar dagen genezen. Het trommelvlies sluit meestal weer vanzelf. Een middenoorontsteking kan soms ongemerkt voorbij gaan.

naar boven

Adviezen

Bij koorts, diarree of braken bestaat vooral bij baby’s en peuters kans op uitdroging. Zorg dus dat uw kind voldoende drinkt. Een kind met een middenoorontsteking of een loopoor hoeft niet per se binnen te blijven. Als het dat zelf wil, mag het ook zwemmen, maar liever niet duiken of veel met het hoofd onder water. Het is niet slecht voor de genezing, maar uw kind kan bij duiken plotseling duizelig worden. Douchen kan geen kwaad. Houd er rekening mee dat een kind met een middenoorontsteking tijdelijk wat minder goed hoort.

naar boven

Medicijnen

Een middenoorontsteking kan veel pijn doen. Zorg voor goede pijnstilling met paracetamol. Paracetamoldrank of -tabletten werken sneller (na 30 minuten) dan paracetamolzetpillen, maar de zetpillen werken langer door. Lees voor de juiste dosering de bijsluiter. Zorg dat u niet te laag doseert. Wacht ook niet tot de pijn terugkomt, maar zorg dat u de volgende dosis op tijd geeft. Zo voorkomt u dat uw kind ‘s nachts van de pijn wakker wordt. Geef bijvoorbeeld 4 maal per dag paracetamol-drank of tabletten of drie keer per dag een zetpil.

Geef bij een verstopte neus eventueel fysiologische zoutdruppels of xylometazoline-neusspray. Dit heeft geen aantoonbare invloed op de oorontsteking. Zie voor de dosering van xylometazoline de bijsluiter. Gebruik het niet vaker of langer dan voorgeschreven (hooguit een week).

Hoewel het zelden nodig is, zijn er sommige situaties waarin we kunnen beslissen om antibiotica te geven. Bijvoorbeeld:

  • als uw kind jonger is dan 6 maanden;

  • als uw kind ernstig ziek is of zieker wordt (stijgende koorts, slecht drinken of eten, of suf worden);

  • als er na drie dagen geen verbetering optreedt;

  • als uw kind jonger is dan 2 jaar en aan beide oren een middenoorontsteking heeft;

  • als de middenoorontsteking begint met een loopoor;

  • als uw kind langer dan een week een loopoor houdt.

naar boven

Hoe gaat het verder?

Meestal zijn de ergste klachten na drie dagen voorbij. Soms blijft er langere tijd vocht achter het trommelvlies zitten, terwijl de ontsteking al genezen is. Dit heet een ‘slijmoor’. Het kan zijn dat uw kind hierdoor tijdelijk slechter hoort. Ook een slijmoor gaat meestal vanzelf over. Soms duurt het enkele weken tot maanden tot uw kind weer goed hoort.

Bel de praktijk als uw kind zieker wordt, suf wordt of slecht drinkt, als de oorpijn toeneemt of als u het oor van het hoofd gaat afstaan. Neem ook contact op als er na drie dagen geen verbetering is opgetreden. Is uw kind jonger dan zes maanden, laat dan na één dag even weten hoe het gaat. Had uw kind een loopoor dan controleren we het trommelvlies na een maand.

naar boven

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, dan kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.

naar boven

Medische encyclopedie

Acute otitis media; infectie van het middenoor, wat vaak (hevige) oorpijn veroorzaakt

De meest voorkomende oorzaak van oorpijn bij kinderen is acute middenoorontsteking (of: acute otitis media). Het middenoor is de ruimte direct achter het trommelvlies. Tussen het middenoor en de neus-keelholte loopt de buis van Eustachius. Vocht uit het middenoor kan via de buis van Eustachius naar de neus-keelholte worden afgevoerd. Meestal begint een middenoorontsteking met een gewone verkoudheid. De buis van Eustachius kan daardoor dicht gaan zitten. Virussen (soms ook bacteriën) en ontstekingsvocht zitten dan ‘gevangen’ in het middenoor. De druk in het middenoor stijgt. Het trommelvlies gaat bol staan en dat doet pijn.

Ongeveer één op de vijf kinderen jonger dan vier jaar heeft elk jaar wel een keer middenoorontsteking. De ziekte komt vaker voor als de ouders roken. De aandoening zit vaak in de familie, wat een erfelijke factor doet vermoeden. Bij kinderen ouder dan vier jaar komt de aandoening minder vaak voor.

De symptomen

De symptomen treden meestal snel, in de loop van een paar uur, op. Een heel jong kind kan de plaats van de pijn nog niet aanwijzen, en dan zijn de enige symptomen koorts en huilen. Bij oudere kinderen zijn de symptomen specifieker. Deze kunnen zijn:

  • oorpijn;
  • aan het pijnlijke oor trekken of wrijven;
  • tijdelijk slecht horen met het ontstoken oor.

Als er niets aan wordt gedaan, kan het trommelvlies scheuren, waardoor de pijn weggaat, maar er wel bloed en pus uit het oor kan komen. Herhaaldelijke middenoorontstekingen kunnen tot een chronische ophoping van slijm (zie Chronische otitis media met effusie (OME)) leiden.

De behandeling

Een middenoorontsteking kan veel pijn doen, goede pijnstilling (paracetamol) is daarom belangrijk. Bij neusverkoudheid kan een neusspray, zoals xylometazolinespray, worden gebruikt. Gebruik deze neusspray hooguit een week. Acute middenoorontsteking gaat vanzelf over. Meestal zijn de ergste klachten na drie dagen voorbij. Neem contact op met uw huisarts als uw kind zieker wordt of slecht drinkt, of als de oorpijn toeneemt. Neem ook contact op als er na drie dagen geen verbetering optreedt. Is uw kind jonger dan zes maanden, dan is het verstandig om al na één dag contact op te nemen.

De huisarts zal de oren van uw kind onderzoeken. Bij vermoeden van een bacteriële infectie zal de arts antibiotica voorschrijven. Met de juiste behandeling zijn de symptomen meestal binnen een paar dagen over. Een gescheurd trommelvlies is binnen een paar weken genezen. Soms is het gehoor langer dan drie maanden aangetast, totdat het vocht verdwenen is.

Acute middenoorontsteking
Het trommelvlies puilt uit en is ontstoken ten gevolge van de middenoorontsteking acute otitis media.
Acute middenoorontsteking
  1. Trommelvlies

Risicofactoren

Leeftijd
Komt vaker voor bij kinderen jonger dan 4 jaar
Passief roken vormt een risicofactor
Geen factor van betekenis
Erfelijkheid
Zit soms in de familie; komt in bepaalde etnische groepen vaker voor
Leefwijze
Passief roken vormt een risicofactor
Geslacht
Geen factor van betekenis

Medische encyclopedie

Otitis media: ontsteking van het middenoor, meestal door een bacteriële of virusinfectie

Een middenoorontsteking gaat vaak gepaard met oorpijn, algemeen ziek zijn, koorts of een loopoor. De aandoening komt vooral bij kinderen voor. Meestal wordt de ontsteking veroorzaakt door bacteriën. Het is niet duidelijk of virussen een middenoorontsteking kunnen veroorzaken. Wel zijn er aanwijzingen dat virussen door de op gang gebrachte ontstekingsreactie de gevoeligheid voor een bacteriële invasie van het middenoor bevorderen.

De symptomen

De symptomen ontwikkelen zich vaak binnen enkele uren en omvatten: oorpijn, algemeen ziek zijn, koorts of een loopoor.

Als het trommelvlies scheurt, kan er een bloederige afscheiding uit het oor komen (loopoor) en kan de pijn afnemen. Otitis media acuta is in het algemeen een onschuldige aandoening; in ongeveer 90 procent van de gevallen zijn de ergste klachten in drie dagen over.

De behandeling

Uw arts kan u onderzoeken met een oorspiegel (zie Otoscopie) om te kijken of het trommelvlies ontstoken is en of er pus in het middenoor zit. Meestal zal de arts besluiten te behandelen met pijnstillers. Bij hevige pijn wordt een bomberend trommelvlies soms nog wel doorgeprikt. Bij een verstopte neus worden vaak neusdruppels voorgeschreven. Bij de meeste kinderen boven de zes maanden is een antibioticakuur niet nodig, tenzij de klachten bij het kind niet verbeteren na drie dagen of als er sprake is van een afwijkend beloop (toename ziek zijn, slechter drinken of toename oorpijn). Kinderen met het syndroom van Down, kinderen met een gespleten gehemelte en kinderen met een verminderde weerstand krijgen wel direct antibiotica. Bij telkens terugkerende of chronische middenoorontsteking die niet reageert op behandeling met antibiotica kan overwogen worden de amandelen te verwijderen.

Risicofactoren

Leeftijd
Komt meer voor bij kinderen, maar kan zich op elke leeftijd voordoen
Geen factoren van betekenis
Geen factoren van betekenis
Geslacht
Geen factoren van betekenis
Erfelijkheid
Geen factoren van betekenis
Leefwijze
Geen factoren van betekenis

U bevindt zich hier:

U gebruikt een verouderde webbrowser, wij raden u aan over te schakelen naar een van onderstaande moderne internetbrowsers.