Uitstulpingen van een deel van een orgaan, gewoonlijk een darm, door een verzwakte spier
Hernia’s, gewoonlijk breuken genoemd, komen meestal voor op plaatsen in de buik waar zich een zwakke plek in de spierwand bevindt. Als de druk in de buik toeneemt door het tillen van zware gewichten, aanhoudend hoesten of persen bij de stoelgang, worden de spieren op de zwakke plaats uitgerekt. Er kan zich dan een zichtbare uitstulping ontwikkelen, waarin vetweefsel of een deel van de dunne darm zit. Buikbreuken komen vaak voor bij mannen die zware arbeid verrichten.
Een buikbreuk verdwijnt gewoonlijk wanneer u op uw rug gaat liggen, maar soms raakt een deel van de darm in de uitstulping bekneld. Als dit deel ook nog eens verdraaid raakt, kan de bloedtoevoer worden afgesneden. Dit staat bekend als een beknelde hernia en veroorzaakt erge pijn en overgeven. Een operatie is ogenblikkelijk noodzakelijk om te zorgen dat de ingeklemde darm niet afsterft.
Soms doen breuken zich ergens anders voor. Een middenrifsbreuk ontwikkelt zich als een deel van de maag via een zwak stuk van het middenrif (de spierplaat onder de longen die betrokken is bij de ademhaling) in de borstkas uitstulpt; dit kan gepaard gaan met brandend maagzuur (Brandend maagzuur (zure-refluxziekte)).
- Hoe een breuk tot ontwikkeling komt
- Een deel van de dunne darm duwt zich door een zwakke plek in de buikwand, waardoor een zichtbare uitstulping op de buik ontstaat.
- Spier
- Huid
- Uitpuilende dunne darm
De meeste hernia’s worden als breuken aangeduid met de plaats waar ze zich voordoen. Sommige typen komen meer voor bij mannen, andere bij vrouwen.
Dit type hernia ontstaat als een deel van de darm terechtkomt in de lies, een zwakke plek in de buikwand. De breuk veroorzaakt een zichtbare uitstulping in de lies of het scrotum. Dergelijke breuken komen vooral bij mannen voor, maar ook wel eens bij vrouwen.
Dit type hernia ontstaat in dat deel van de liesstreek waar de dijbeenader en slagader van de buik naar het dijbeen lopen. Vrouwen met overgewicht of die verscheidene kinderen hebben gekregen, hebben een vergroot risico op deze breuk, omdat de buikspieren hierdoor verzwakt zijn.
Baby’s kunnen met een navelbreuk worden geboren; dit type ontwikkelt zich als dat deel van de buikwand zwak is. De breuk komt meestal voor als de moeder te zwaar is of al verscheidene kinderen heeft gekregen.
Epigastrische hernia’s ontwikkelen zich tussen de navel en het borstbeen en komen bij mannen drie keer zo vaak voor. Incisiehernia’s kunnen na een buikoperatie voorkomen als ter plaatse van het litteken een zwakke plek is ontstaan. Risicofactoren zijn onder meer overgewicht en verschillende operaties via hetzelfde litteken.
De klachten kunnen plotseling optreden, maar vaker ontwikkelen ze zich gedurende enkele weken of maanden:
- bobbel op de buik of in de lies die kan verdwijnen bij liggen en verschijnen bij hoesten of persen bij de stoelgang;
- een zeurderig of pijnlijk gevoel in de buik of lies.
Als u denkt dat u een breuk hebt, raadpleeg dan uw huisarts. Zoek onmiddellijk medisch advies als de bobbel niet door de buikwand kan worden teruggeduwd of als de huid gevoelig of rood is, omdat deze symptomen wijzen op een beknelde hernia. Hierdoor kan de bloedtoevoer naar het beknelde darmgedeelte in gevaar komen, waardoor buikvliesontsteking kan ontstaan.
Uw huisarts kan de hernia voelen bij een onderzoek van buik of lies. Ook kleine breuken moeten worden behandeld (zie Een breuk herstellen), omdat die bekneld kunnen raken. Het soort operatie hangt in hoge mate af van de omvang van de hernia, uw leeftijd en uw algehele gezondheid. Meestal is het advies een operatie. Behalve bij inklemming van de hernia (beknelling van de darm vergezeld door ernstige buikpijn) hoeft een hernia nooit met spoed te worden geopereerd. Meestal wordt tegenwoordig gebruikgemaakt van een kunststof ‘matje’ om de breukpoort te dichten, hetgeen betere resultaten geeft dan alleen de hernia dichthechten. Sommige behandelingen kunnen poliklinisch onder plaatselijke verdoving worden uitgevoerd. Navelbreuken bij baby’s hoeven meestal niet te worden behandeld, omdat die vaak vanzelf verdwijnen voordat het kind vijf jaar oud is. Een operatie is gewoonlijk afdoende. Er is echter een risico dat de breuk op dezelfde plaats of ergens anders terugkeert. Na een herniabehandeling krijgt u de raad gedurende enkele weken inspannende bezigheden, zoals tillen en sporten, te vermijden. U kunt het terugkomen voorkomen door af te vallen, rustige lichaamsoefeningen te doen en obstipatie te vermijden.
- Leefwijze
- Zwaarlijvigheid en het tillen van zware dingen zijn risicofactoren
- Risicofactoren afhankelijk van het type
- Geen factor van betekenis
- Leeftijd
- Risicofactoren afhankelijk van het type
- Geslacht
- Risicofactoren afhankelijk van het type
- Erfelijkheid
- Geen factor van betekenis
