Uitdrukking van psychische problemen in lichamelijke symptomen; lichamelijk onverklaarde aandoeningen
Somatisatie is een aandoening waarbij psychische problemen zich als een lichamelijk symptoom of reeks van symptomen manifesteren. Hoewel ze soms bizar zijn, zijn deze veelal lichamelijke symptomen niet verzonnen en kunnen ze angstaanjagend zijn als ze worden geïnterpreteerd als een mogelijk fatale ziekte.
De aandoening somatisatie is verwant aan hypochondrie (hierna). Hierbij maakt de ‘patiënt’ zich er zorgen over dat onbelangrijke symptomen door een ernstige ziekte worden veroorzaakt. Bij somatisatie ontstaan de symptomen uit psychische problemen en kunnen ze ernstig zijn. De psychische problemen geven stress met als gevolg lichamelijke klachten, wat de bestaande klachten door de verkeerde interpretaties weer versterkt.
Mensen met somatisatie gaan geregeld naar de dokter om hun symptomen te laten onderzoeken en om behandeling te vragen. Als de testresultaten normaal zijn en de arts heeft verzekerd dat er geen ziekte is, voelt de patiënt zich niet opgelucht, maar gaat naar een andere dokter in de hoop daar te worden gerustgesteld. In ernstige gevallen wordt het leven ontregeld door herhaald doktersbezoek en bestaat er gezondheidsrisico door invasieve onderzoeken.
Verschillende psychische stoornissen zijn aan somatiseren gerelateerd, zoals angststoornissen (Angststoornissen) en depressiviteit. Er kan ook een onderliggende persoonlijkheidsstoornis in het spel zijn, gekenmerkt door egocentrisme en afhankelijkheid van anderen.
Somatisatie ontwikkelt zich gewoonlijk in de adolescentie of het begin van de volwassenheid en komt meer voor bij vrouwen. De aandoening is vaak geassocieerd met stress en kan een levenslang probleem worden.
Iemand met somatisatie kan een lange geschiedenis van wisselende lichamelijke symptomen zonder aanwijsbare oorzaak hebben. Symptomen die in sommige gevallen een psychische oorzaak kunnen hebben, zijn:
- Hoofdpijn;
- Pijn op de borst, vaak met kortademigheid en hartkloppingen;
- Buikpijn en misselijkheid;
- Vermoeidheid;
- Jeuk;
- Verzwakking van een van de ledematen;
- Moeite met slikken.
Bovendien kunnen er psychische symptomen zijn, zoals angst, depressie en verslaving. Mensen met ernstige somatisatie kunnen zelfmoordneigingen hebben (zie Zelfmoordpoging of zelfmoord, Zelfmoordpoging of zelfmoord).
De arts zal, als dit nog nodig is, een lichamelijk onderzoek uitvoeren. Het medisch dossier geeft een beeld van vroegere symptomen en onderzoeken die de patiënt heeft gehad.
De behandeling is vaak moeilijk, omdat de patiënt ervan overtuigd is dat hij iets heeft. De arts kan medicijnen tegen de symptomen voorschrijven, zoals pijnstillers (Analgetica), en zal verder onderzoek trachten te vermijden door de patiënt te vertellen dat de klachten serieus worden genomen, maar ook door psychische problemen kunnen worden veroorzaakt.
De arts kan een psychologisch onderzoek (Psychologisch onderzoek (test)) aanbevelen, maar hier kan de patiënt bezwaar tegen hebben. De symptomen zijn echter alleen te genezen door behandeling van de onderliggende psychische problemen.
Als de somatisatie door een depressie wordt veroorzaakt, kunnen Antidepressiva en een vorm van psychotherapie worden voorgeschreven.
- Leeftijd
- Ontwikkelt zich meestal in de adolescentie of jongvolwassenheid
- Stress is een risicofactor
- Geen factor van betekenis
- Geslacht
- Komt meer voor bij vrouwen
- Leefwijze
- Stress is een risicofactor
- Erfelijkheid
- Geen factor van betekenis