voedselovergevoeligheid

Voedselovergevoeligheid bij volwassenen

Patiëntenbrief

Wat is voedselovergevoeligheid?

We spreken van voedselovergevoeligheid als u bepaalde voedingsmiddelen niet verdraagt die de meeste andere mensen wel verdragen. Als u deze voedingsmiddelen eet, krijgt u last van uw darmen, huid of luchtwegen. Door deze voedingsmiddelen weg te laten verdwijnen de klachten. Als u ze opnieuw inneemt komen de klachten terug.

naar boven

Wat zijn de verschijnselen?

Elke keer dat u het voedingsmiddel eet waar u gevoelig voor bent, krijgt u dezelfde klachten, bijvoorbeeld:

• Mond/keel/neus: jeuk, branderig gevoel, roodheid, zwelling, loopneus

• Maag/darmen: braken, buikpijn, buikkrampen, diarree

• Huid: vlekjes, jeuk, roodheid, zwelling, eczeem

• Luchtwegen: hoesten, slijm, benauwdheid en piepend ademen

• Hart/vaten: hartkloppingen, duizeligheid en flauwvallen

Als u een van deze klachten heeft, betekent dat niet meteen dat u overgevoelig bent voor bepaalde voeding. Vaak hebben deze klachten een andere oorzaak.

naar boven

Waardoor komt het?

Voedselovergevoeligheid kan verschillende oorzaken hebben.

• Voedselovergevoeligheid kan ontstaan door een allergie. Dit komt minder vaak voor dan de meeste mensen denken. Van de honderd mensen zijn er vier allergisch voor een bepaald voedingsmiddel. De kans hierop is iets groter in families met allergische aandoeningen zoals hooikoorts, eczeem en astma. Bij een voedselallergie roepen bepaalde voedingsmiddelen een afweerreactie van het lichaam op. Meestal gaat het om een allergie voor koemelk, ei, vis, schaal- of schelpdieren, noten, pinda(kaas), soja, sesamzaad of tarwe.

Iemand met een voedselallergie krijgt meestal ten minste twee verschillende klachten (bijvoorbeeld klachten van de huid én de darmen, of van de huid én de luchtwegen).

• Een allergie voor gluten noemen we coeliakie. Gluten zitten in granen (tarwe, rogge, gerst, spelt, kamut) en graanproducten zoals brood of pasta. Dit kan darmklachten, diarree en gewichtsverlies geven.

• Voedselovergevoeligheid kan ontstaan doordat er in de darm te weinig van een stof aanwezig is. Er is bijvoorbeeld te weinig lactase, een stof die nodig is om melk te verteren. Mensen die weinig lactase hebben kunnen na het drinken van grotere hoeveelheden melk diarree krijgen of last van winderigheid. Kleine hoeveelheden melk of grotere hoeveelheden ‘bewerkte’ melk (zoals karnemelk, kaas en yoghurt) geven meestal geen klachten.

• Sommige mensen krijgen na het eten van bijvoorbeeld een appel of pruim, een branderig jeukend gevoel rond de mond. Soms met wat roodheid en zwelling. Dit kan voorkomen bij mensen met een allergie voor pollen (hooikoorts). De klachten verdwijnen vanzelf en worden niet erger.

• Overgevoeligheidsklachten kunnen ook ontstaan als u bepaalde medicijnen gebruikt die niet goed met de voeding samengaan.

Vaak hebben de klachten een andere oorzaak. Jeuk, buikpijn, benauwdheid of hartkloppingen kunnen bijvoorbeeld ook door stress en spanningen woorden veroorzaakt. De voeding speelt dan geen rol. Sommige mensen denken dat kleurstoffen of suikers in de voeding overgevoeligheid en druk gedrag veroorzaken. Maar dat is niet bewezen.

naar boven

Adviezen

• Krijgt u voor het eerst overgevoeligheidsklachten na een maaltijd, schrijf dan op wat u heeft gegeten. Komen dezelfde klachten op een ander moment terug, kijk dan of er overeenkomsten zijn tussen beide maaltijden.

• Als de klachten regelmatig terugkomen, zonder dat duidelijk is op welk voedingsmiddel u reageert, dan is een voedselovergevoeligheid onwaarschijnlijk. Dan kijken we of er een andere oorzaak is voor de klachten.

• Als u twijfelt of denkt te weten waar u overgevoelig voor bent, dan spreken we soms af om gedurende een of twee weken een voedingsdagboek bij te houden. Hierin schrijft u dagelijks op wat u allemaal eet en drinkt en wanneer u klachten heeft. Dan kunnen we beter zien of de klachten (alleen) bij een bepaald voedingsmiddel optreden.

• Een lichamelijk onderzoek of een bloedtest kan geen betrouwbaar bewijs geven voor een voedselovergevoeligheid. Eventueel wordt u verwezen naar het ziekenhuis voor verder onderzoek. Bijvoorbeeld om zeker te weten of u ernstig allergisch bent voor een bepaald voedingsmiddel. Ook om te voorkomen dat u een dieet gaat volgen zonder dat dit nodig is.

Als in het ziekenhuis is aangetoond dat u allergisch bent voor een bepaald voedingsmiddel, dan moet u dit voedingsmiddel voortaan vermijden.

• Een reactie rond de mond na eten van pit- of steenvruchten is herkenbaar. Dit hoeft niet te worden onderzocht. Vermijden van de vrucht is niet nodig. De klachten gaan vanzelf over.

naar boven

Medicijnen

Medicijnen kunnen de voedselovergevoeligheid niet genezen. Maar medicijnen kunnen wel helpen om klachten als jeuk en benauwdheid tijdelijk te verminderen.

• antihistaminica helpen tegen de jeuk en rode vlekjes

• luchtwegverwijders helpen tegen de benauwdheid.

Bel de praktijk of huisartsenpost:

• Bij ernstige overgevoeligheidsklachten (toenemende benauwdheid, hartkloppingen, duizeligheid). Dan krijgt u ook corticosteroïden (prednison), of zelfs adrenaline via een injectie.

Eventueel moet u dan naar het ziekenhuis. Een heftige ernstige allergische reactie heet anafylaxie en moet met spoed worden behandeld.

naar boven

Hoe gaat het verder?

Overgevoeligheid voor melk of ei gaat meestal in het eerste levensjaar vanzelf over. Bij een tekort aan lactase kan melk nog wel in kleinere hoeveelheden worden ingenomen. Of kies melk die bewerkt is.

Een branderig gevoel rond de mond na eten van pit- of steenvruchten blijft meestal terugkomen.

Sommige allergieën kunnen vanzelf overgaan. Pinda- en notenallergie blijft veel (maar niet alle) mensen levenslang bestaan. 10 tot 20 procent van die mensen groeit er uiteindelijk toch overheen. Een allergie voor gluten (coeliakie) blijft bij iedereen levenslang.

naar boven

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, dan kunt u met de praktijk contact opnemen.

naar boven