Een chronische ontstekingsziekte in een deel van het spijsverteringskanaal
De ziekte van Crohn is een chronische aandoening die gewoonlijk begint in de puberteit en levenslang voor een slechte gezondheid kan zorgen. Stukken van het spijsverteringskanaal kunnen ontstoken raken, waardoor klachten ontstaan zoals diarree, buikpijn, moeheid en gewichtsverlies. De aandoening kan zich ergens in het hele spijsverteringskanaal voordoen, van de mond tot de anus. Het vaakst worden het laatste deel van de dunne darm en het grootste deel van de dikke darm aangetast. De ontsteking doet zich vaak op meer dan één plaats voor, met daartussen niet of weinig aangetaste stukken.
De ziekte van Crohn komt niet veel voor. In Europa en Noord-Amerika zijn het vooral blanke mensen, en met name van Joodse afkomst, die eraan lijden; de eerste symptomen verschijnen gewoonlijk tussen de vijftien en dertig jaar. De ziekte heeft de neiging ondanks behandeling terug te keren, en duurt meestal levenslang.
De klachten verschillen per individu. De aandoening komt gewoonlijk met tussenpozen levenslang voor. Aanvallen van de ziekte kunnen ernstig zijn en weken tot maanden duren, voordat een periode met lichte klachten of zonder klachten begint. Ze zijn:
- diarree;
- buikpijn;
- koorts;
- gewichtsverlies;
- algemeen gevoel van onwelbevinden en moeheid.
Als de dikke darm is aangetast, kunnen zich de volgende klachten voordoen:
- diarree, vaak met bloed;
- bloederige uitscheiding uit de anus.
Bij één op de tien mensen doen zich nog andere aandoeningen voor die met de ziekte van Crohn verband houden. Deze kunnen zich zelfs bij niet-ernstige gevallen ontwikkelen. Het gaat hier om artritis (Spondylitis ankylopoetica), oogaandoeningen (zie Uveïtis), nierstenen galstenen en huiduitslag (zie Erythema nodosum).
- Ziekte van Crohn
- Op deze röntgencontrastfoto zien we een normale dikke darm (of: colon) en een gebied van de dunne darm dat ontstoken is ten gevolge van de ziekte van Crohn.
- Ontstoken dunne darm
- Normale dikke darm
Een van de complicaties van de ziekte van Crohn is met pus gevulde holten bij de anus (zie Perianaal abces, Perianaal abces). Deze holten kunnen zich ontwikkelen tot afwijkende kanalen tussen het anale kanaal en de huid rond de anus, de zogenoemde anale fistels.
Een darmafsluiting (Darmafsluiting (ileus)) die wordt veroorzaakt door verdikking van de darmwand, is een complicatie van de ziekte van Crohn. Aantasting van de dunne darm kan er de oorzaak van zijn dat voedingsstoffen slecht worden opgenomen (zie Malabsorptie) en kan leiden tot bloedarmoede (zie Anemie) of vitaminetekort. Een langdurige beschadiging van de dikke darm is in verband gebracht met een groter risico op dikkedarmkanker (Dikkedarmkanker en endeldarmkanker).
Indien uw huisarts vermoedt dat u de ziekte van Crohn hebt, kan endoscopie (Colonoscopie (test en behandeling)) van de dikke darm worden uitgevoerd, waarbij weefselmonsters van de darmwand kunnen worden genomen om die nader te bestuderen. Is de dunne darm aangetast, dan kunnen er contraströntgenfoto’s (Röntgencontrastfoto’s) worden gemaakt om afwijkingen op te sporen. Ook is het mogelijk om de dunne darm met behulp van een doorgeslikte videocapsule te bekijken.
Lichte aanvallen van de ziekte van Crohn kunnen vaak worden bestreden met medicijnen tegen diarree (Anti-diarreemiddelen) en pijnstillers (Analgetica). Bij een acute aanval kan de arts orale corticosteroïden voorschrijven. Zo gauw de symptomen verbeteren, moet de dosis worden verminderd om bijwerkingen te voorkomen. Als de symptomen ernstig zijn, kunt u in het ziekenhuis worden opgenomen om corticosteroïden intraveneus toegediend te krijgen. Is de dosis corticosteroïden eenmaal verlaagd, dan kan de arts orale sulfasalazine of mesalazine (zie 5 aminosalicylaten) aanraden om een nieuwe aanval te voorkomen. De arts kan ook afweeronderdrukkende middelen (Immunosuppressiva) voorschrijven, bijvoorbeeld azathioprine.
Bij zware aanvallen kunnen voedingsstoffen ook via een sonde in de maag worden toegediend. Veel mensen met de ziekte van Crohn moeten op zeker moment worden geopereerd. Daarbij wordt het aangetaste deel van de darm weggehaald en worden de gezonde uiteinden met elkaar verbonden (zie Colectomie). Een operatie wordt echter pas uitgevoerd als het strikt noodzakelijk is, want het overblijvende stuk darm kan ook door de ziekte worden aangetast.
De ziekte van Crohn komt telkens terug. De meeste mensen met de aandoening leren er betrekkelijk goed mee te leven, maar zeven van de tien patiënten hebben uiteindelijk een operatie nodig. Complicaties en herhaalde operaties kunnen soms de levensverwachting enigszins verkorten. De ziekte van Crohn kan de kans op dikkedarmkanker vergroten, wat een reden voor periodieke controle met behulp van endoscopie kan zijn.
- Leeftijd
- Begint meestal tussen 15 en 30 jaar
- Roken is een risicofactor
- Geen factor van betekenis
- Erfelijkheid
- Komt soms in families voor; komt in bepaalde etnische groepen vaker voor
- Leefwijze
- Roken is een risicofactor
- Geslacht
- Geen factor van betekenis
