Overgangsklachten

Meer informatie

Hier vindt u veelgestelde vragen over overgangsklachten, betrouwbare en onafhankelijke informatie over overgangsklachten en over lotgenotencontact:

Veelgestelde vragen

Niet alle vrouwen krijgen klachten tijdens de overgang. Ongeveer 2 van de 10 vrouwen hebben geen klachten, ongeveer 3 van de 10 vrouwen hebben lichte tot matige klachten en 5 van de 10 vrouwen zullen hevige klachten hebben.

Ook bij onregelmatige menstruaties is er nog een kans op zwangerschap. Blijf een anticonceptiemiddel gebruiken als u niet zwanger wilt worden.

De pil stelt de overgang niet uit. Maar omdat de pil de maandelijks bloedingen kunstmatig in stand houdt, merkt u minder goed of u (al of nog) in de overgang bent.

De anticonceptiepil gaat overgangsklachten zoals menstruatieklachten, opvliegers en vaginale droogte tegen. Wel kunt u in de stopweek last hebben van opvliegers en transpiratieaanvallen.

Acupunctuur, natuurgeneeswijzen, reiki, etc. Er is geen onderzoek bekend waaruit blijkt dat deze geneeswijzen helpen.

• Botontkalking (osteoporose). Tot het 35e jaar zijn de aanmaak en afbraak van de botten met elkaar in evenwicht. Daarna wordt langzamerhand meer bot afgebroken dan aangemaakt. Na de laatste menstruatie wordt er minder oestrogeen aangemaakt; daardoor ontstaat er gedurende enkele jaren een proces waarin de botten brozer worden: ze worden minder stevig, ‘ontkalken’. De kans op botbreuken neemt dus toe. Dit risico is groter bij vrouwen die te vroeg in de overgang komen, een tengere bouw hebben, weinig beweging nemen, roken of alcohol drinken. Ook vrouwen die lang last hebben gehad van anorexia en vrouwen bij wie osteoporose in de familie voorkomt, lopen een grotere kans op osteoporose. Hormonen gedurende de overgang zijn niet zinvol voor het tegengaan van de gevolgen van osteoporose.
• Hart- en vaatziekten. Oestrogenen hebben een beschermende werking tegen hart- en vaatziekten. In de vruchtbare leeftijd hebben vrouwen minder kans op hart- en vaatziekten dan mannen, maar na de overgang is dit risico gelijk. Het is nog niet duidelijk welke rol oestrogenen hierbij precies spelen. De kans op hart- en vaatziekten lijkt vooral samen te hangen met algemene risicofactoren zoals hoge bloeddruk, roken, te hoog cholesterolgehalte, overgewicht en weinig lichaamsbeweging.

Met het uitblijven van de menstruatie verliest u uw vruchtbaarheid; u kunt niet meer zwanger worden. Voor sommige vrouwen is dat een opluchting. Bij sommigen roept dit gevoelens van verdriet en verlies op. Gecombineerd met kinderen die het huis uit gaan, ouders die meer zorg gaan vergen of veranderingen in uw werk, kan de overgang een periode zijn met gemengde gevoelens.

naar boven

Betrouwbare en onafhankelijke informatie

Voor informatie en advies over overgangsklachten kunt u terecht bij:

• uw huisarts of gynaecoloog
• overgangsconsulenten: Dit zijn verpleegkundigen die gespecialiseerd zijn in de overgang. Ze hebben een eigen praktijk, en worden door veel zorgverzekeraars vergoed, meestal via de aanvullende verzekering. Vanuit de organisatie Care for Women zijn in het hele land overgangsconsulenten werkzaam. Ook op kiesBeter.nl zijn overgangsconsulenten te vinden: zoek een overgangsconsulente. Zij zijn aangesloten bij de vereniging voor verpleegkundig overgangsconsulenten.
• gespecialiseerde ‘menopauzecentra’ in verschillende regionale ziekenhuizen

Verder kunt u goede informatie over overgangsklachten en wat u daaraan kunt doen vinden bij de landelijke organisaties van patiënten en hulpverleners. De bekendste organisaties zijn:

• KNMP/ Wetenschappelijk Instituut voor Apothekers. Op kiesBeter.nl/Medicijnen bieden zij betrouwbare informatie over zelfzorg en geneesmiddelen bij overgangsklachten.
• het Nederlands Huisartsen Genootschap.

naar boven

Lotgenotencontact

Op de website Vrouw en overgang kunt u terecht voor informatie over het omgaan met overgangsklachten, ervaringsverhalen en voor lotgenotencontact.

naar boven

Bronnen keuzehulp overgangsklachten

Waar komt de informatie in de keuzehulp vandaan?

De informatie en adviezen uit deze keuzehulp zijn afkomstig uit de richtlijnen voor hulpverleners die betrokken zijn bij de behandeling van vrouwen met overgangsklachten: huisartsen, gynaecologen en apothekers. Voor het maken van deze keuzehulp zijn richtlijnen Overgang van huisartsen en gynaecologen gebruikt.

• Groeneveld FPMJ et al. NHG-Standaard De Overgang. Huisarts en Wetenschap 2001;44: 436-445.
• Boukes FS, Groeneveld FPMJ, Assendelft WJJ NHG-Standpunt Hormoongebruik in de overgang. 29 september 2003
• NHG-Patiëntenbrieven: De overgang algemeen , Aanpak van de overgang; Hormoongebruik in de overgang.
• NVOG-richtlijn: Download richtlijn hormoontherapie overgang. September 2005
• Georgie Dom. Greep op de overgang. Consumentenbond, Den Haag. 6e druk, december 2004.

De huisartsenrichtlijn kunt u downloaden van de website van het Nederlands Huisartsen Genootschap. Informatie over de geneesmiddelen bij overgangsklachten is afkomstig van Apotheek.nl.

Deze keuzehulp is ontwikkeld door een werkgroep bestaande uit de volgende personen en organisaties:

Drs. Froukje Boukes, huisarts, Nederlands Huisartsen Genootschap

Dr. Ton Drenthen, Nederlands Huisartsen Genootschap

Drs. Atty Hielema, apotheker, Wetenschappelijk Instituut voor Apothekers (WINAp) / Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie (KNMP)

Dr. Khing Njoo, Nederlands Huisartsen Genootschap

Dr. Daniëlle Timmermans, afdeling Sociale Geneeskunde, VU Medisch Centrum Amsterdam

Mr. Drs. Martine Versluijs, Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie