Angststoornissen bij volwassenen

Gegeneraliseerde angsstoornis (piekerstoornis)

Mensen met een gegeneraliseerde angststoornis voelen zich vaak angstig, onrustig en gespannen. Iemand piekert veel en is vaak meer bezorgd of ongerust dan eigenlijk nodig is. Iemand is geneigd om steeds het ergste te denken en kan de zorgen moeilijk de baas blijven. Hierbij kan iemand last hebben van vermoeidheid, spierpijn, slaapproblemen of concentratieproblemen. Een gegeneraliseerde angststoornis wordt ook wel piekerstoornis genoemd.

Gegeneraliseerde angststoornis: keuzemogelijkheden

Nadat uw behandelaar heeft vastgesteld dat u een gegeneraliseerde angststoornis heeft, kunt u met uw behandelaar bespreken welke behandeling voor u geschikt is. Dit is een persoonlijke keuze. De deskundigen weten wel welke behandeling de voorkeur heeft bij de meeste mensen met een gegeneraliseerde angststoornis. Maar dat wil niet zeggen dat deze behandeling ook uw voorkeur heeft. Misschien houdt u helemaal niet van medicijnen slikken of ziet u gesprekken met een behandelaar totaal niet zitten. Natuurlijk is het ook belangrijk of een bepaalde behandeling bij u in de buurt te vinden is of dat er een wachtlijst is. Het is goed om hier met uw behandelaar over te spreken en samen tot een behandelkeuze te komen.

Een gegeneraliseerde angststoornis kan behandeld worden met een psychologische behandeling óf met medicijnen. Tot nu toe is niet bekend of een combinatie van beide behandelingen goede resultaten geeft. De keuze hangt ook af van de vraag of u naast de gegeneraliseerde angststoornis ook een ernstige depressie heeft.

De deskundigen geven het volgende advies:

  • Als u een alleen een gegeneraliseerde angststoornis heeft, kiest u zelf of u medicijnen wilt gebruiken of een psychologische behandeling wilt.
  • Als u een gegeneraliseerde angststoornis heeft én een ernstige depressie, raadt uw behandelaar u aan om te starten met medicijnen.

Zie onder Behandelmogelijkheden wat de behandelingen inhouden.

Deze vormen van psychologische behandelingen helpen (zijn effectief) bij een gegeneraliseerde angststoornis: cognitieve therapie, exposure en applied relaxation.

Cognitieve therapie

Cognitieve therapie is een geschikte behandeling voor mensen met een gegeneraliseerde angststoornis. Van de psychologische behandelingen raden deskundigen deze behandeling als eerste aan. Precieze gegevens over het percentage mensen dat baat heeft bij deze behandeling, zijn niet bekend.

Deze behandeling kunt u alleen of in een groep krijgen. Meestal zijn er tien tot dertien sessies nodig.

Exposure

Door exposure nemen de klachten van mensen met een gegeneraliseerde angststoornis af. Deze behandeling is effectief. Precieze gegevens over het percentage mensen dat baat heeft bij deze behandeling, zijn niet bekend.

Deze behandeling kunt u alleen of in een groep krijgen. Meestal zijn er tien tot dertien sessies nodig.

Applied relaxation

Applied relaxation of relexatietherapie blijkt vrij goed te werken bij mensen met een gegeneraliseerde angststoornis. Doordat u leert ontspannen kunt u ook in moeilijke situaties rustig blijven. Precieze gegevens over het percentage mensen dat baat heeft bij deze behandeling, zijn niet bekend.

Deze medicijnen helpen (zijn effectief) bij een gegeneraliseerde angststoornis: venlafaxine, paroxetine (SSRI) en buspiron.

De deskundigen adviseren de volgende stappen, dat wil zeggen eerst stap 1 proberen als dat niet voldoende werkt stap 2 et cetera.

Stap 1: venlafaxine, paroxetine (een SSRI) of buspiron

Stap 2: paroxetine (een SSRI), buspiron of venlafaxine

Stap 3: buspiron, venlafaxine of paroxetine (een SSRI)

Omdat het te ver gaat om alle medicamenteuze stappen te beschrijven, worden in deze keuzehulp niet alle stappen uitgewerkt. De meest voorkomende behandelstappen staan hieronder toegelicht. Mochten deze bij u onvoldoende effectief gebleken zijn dan zal uw behandelaar de overige mogelijkheden met u bespreken.

Selectieve Serotonine Heropnameremmers (SSRI’s)

Van de 100 mensen met een gegeneraliseerde angststoornis die een SSRI gebruiken, verminderen de klachten bij 60 mensen wel en bij 40 mensen niet.

Afbeelding 10

Het piekeren vermindert maar ook de lichamelijke en psychische verschijnselen als gespannenheid, slaapproblemen, spierspanningsklachten.

SSRI’s kunnen langere tijd gebruikt worden.

Venlafaxine

Van de 100 mensen met een gegeneraliseerde angststoornis die venlafaxine gebruiken, verminderen de klachten bij 70 mensen wel en bij 30 mensen niet.

Afbeelding 22

De angst vermindert maar ook de psychische en lichamelijke verschijnselen.

Venlafaxine kan langere tijd gebruikt worden.

Buspiron

De buspiron werkt voor mensen met een gegeneraliseerde angststoornis. Het vermindert vooral de psychische angstverschijnselen (bijvoorbeeld piekeren). Precieze gegevens over het percentage mensen dat baat heeft bij deze behandeling, zijn niet bekend.

Buspiron kan langere tijd gebruikt worden.

Gegeneraliseerde angsstoornis: keuzeoverzicht

Inleiding

In het keuzeoverzicht staan de belangrijkste kenmerken van een aantal behandelingen achter elkaar.

Werkt de behandeling tegen een gegeneraliseerde angststoornis?

Medicijnen werken bij het grootste deel van de mensen met een paniekstoornis.

Medicijnen werken vrij snel, na vier tot twaalf weken kunt u samen met de behandelaar bepalen of de behandeling met het medicijn werkt.

Wat is het belangrijkste kenmerk van de behandeling?

U slikt minimaal eenmaal per dag het medicijn.

U bezoekt de behandelaar regelmatig voor controle en begeleiding.

Heeft de behandeling nadelen?

Bijwerkingen kunnen vooral aan het begin van de behandeling optreden. De meeste bijwerkingen verdwijnen na een of twee weken gebruik als u gewend bent geraakt aan het middel.

De eerste tijd gaat u met uw behandelaar op zoek naar het juiste medicijn en de juiste dosis. Het kan zijn dat na een aantal weken blijkt dat een medicijn niet voldoende werkt bij u. Dan kunt u een ander medicijn gaan proberen en start u opnieuw met een opbouwschema.

Welke ervaringen hebben anderen met de behandeling?

Aan het begin van de behandeling, in de eerste twee á drie weken, kunnen de angstklachten toenemen. Daarna nemen de angstklachten af. Uw behandelaar kan u tijdelijk medicijnen voorschrijven die deze toename van angst tegen gaat.

Wat moet u zelf doen of kunnen?

U neemt het medicijn regelmatig in. Uw behandelaar of apotheker vertelt u wanneer het medicijn het beste kunt innemen.

Waar wordt de behandeling gegeven?

Bij de huisarts, bij een ggz-instelling, bij een polikliniek psychiatrie, bij een Riagg of in de eigen praktijk van de psychiater.

Welke hulpverleners kunnen deze behandeling geven?

Huisartsen, psychiaters in opleiding (arts-assistenten) of psychiaters schrijven medicijnen voor.

Hoe lang duurt het?

Het kan zijn dat u het medicijn lange tijd nodig heeft, soms jaren of uw leven lang.

Werkt de behandeling tegen een gegeneraliseerde angststoornis?

Cognitieve therapie werkt bij het grootste deel van de mensen met een gegeneraliseerde angststoornis.

Wat is het belangrijkste kenmerk van de behandeling?

Bij cognitieve therapie gaat het om het idee dat vervelende emoties (angst) ontstaan of blijven bestaan door denkfouten. Door cognitieve therapie leert u de denkfouten te vervangen door meer kloppende en positieve gedachten.

Heeft de behandeling nadelen?

Cognitieve therapie kost tijd. U gaat regelmatig naar uw behandelaar toe en moet thuis ook oefenen.

U moet vaak een eigen bijdrage betalen, veel verzekeraars betalen deze behandeling niet volledig.

Welke ervaringen hebben anderen met de behandeling?

Door cognitieve therapie vermindert de angst en het helpt ook tegen de vermijding.

Wat moet u zelf doen of kunnen?

U gaat voor tien tot dertien sessies naar uw behandelaar en u oefent thuis.

Waar wordt de behandeling gegeven?

Bij een ggz-instelling, bij een polikliniek psychiatrie, bij een Riagg of in de eigen praktijk van de behandelaar.

Welke hulpverleners kunnen deze behandeling geven?

De behandeling wordt meestal door een specifiek geschoolde psycholoog, een specifiek geschoolde psychiater of een psychotherapeut gegeven. Sommige maatschappelijk werkers en SPV-ers geven ook een lichte vorm van gedragstherapeutische hulpverlening voor lichte klachten.

Hoe lang duurt het?

De behandeling duurt tien tot dertien sessies. Daarna is vervolgbehandeling vaak nog nodig.

Werkt de behandeling tegen een gegeneraliseerde angststoornis?

Exposure werkt bij het grootste deel van de mensen met een gegeneraliseerde angststoornis.

Wat is het belangrijkste kenmerk van de behandeling?

Deze behandeling houdt in dat u stapje voor stapje blootgesteld wordt aan die situaties die juist angst bij u oproepen. U komt steeds meer in aanraking met de situatie waar u bang voor bent en de situaties worden steeds erger, moeilijker et cetera. Uiteindelijk neemt uw angst af en gaat u er aan wennen.

Heeft de behandeling nadelen?

Exposure kost tijd. U gaat regelmatig naar uw behandelaar toe en moet thuis ook oefenen.

U moet vaak een eigen bijdrage betalen, veel verzekeraars betalen deze behandeling niet volledig.

Welke ervaringen hebben anderen met de behandeling?

Exposure helpt vooral tegen de vermijding.

Exposure vraagt veel inzet en doorzettingsvermogen.

Wat moet u zelf doen of kunnen?

U gaat voor tien tot dertien sessies naar uw behandelaar en u oefent minimaal een uur thuis.

Waar wordt de behandeling gegeven?

Bij een ggz-instelling, bij een polikliniek psychiatrie, bij een Riagg of in de eigen praktijk van de behandelaar.

Welke hulpverleners kunnen deze behandeling geven?

De behandeling wordt meestal door een specifiek geschoolde psycholoog, een specifiek geschoolde psychiater of een psychotherapeut gegeven. Sommige maatschappelijk werkers en SPV-ers geven ook een lichte vorm van gedragstherapeutische hulpverlening voor lichte klachten.

Hoe lang duurt het?

Tien tot dertien sessies, daarna is vervolgbehandeling vaak nog nodig.

Werkt de behandeling tegen een gegeneraliseerde angststoornis?

Applied relaxation helpt u om in moeilijke situaties, situaties waarin u angstig bent, te ontspannen.

Wat is het belangrijkste kenmerk van de behandeling?

Het is een methode in verschillende stappen. U leert de verschijnselen van paniek te herkennen en u gaat door ontspanningstechnieken de paniek beheersen. U leert ook de vaardigheid toepassen in allerlei spanningsvolle situaties.

Heeft de behandeling nadelen?

U gaat een aantal keren naar uw behandelaar toe en moet thuis ook oefenen.

U moet vaak een eigen bijdrage betalen, veel verzekeraars betalen deze behandeling niet volledig.

Welke ervaringen hebben anderen met de behandeling?

Door applied relaxation leert u de angst beheersen.

Wat moet u zelf doen of kunnen?

U gaat een aantal keren naar uw behandelaar en u oefent thuis.

Waar wordt de behandeling gegeven?

Bij een ggz-instelling, bij een polikliniek psychiatrie, bij een Riagg of in de eigen praktijk van de behandelaar.

Welke hulpverleners kunnen deze behandeling geven?

De behandeling wordt meestal door een specifiek geschoolde psycholoog, een specifiek geschoolde psychiater of een psychotherapeut gegeven. Sommige maatschappelijk werkers en SPV-ers geven ook een lichte vorm van gedragstherapeutische hulpverlening voor lichte klachten.

Hoe lang duurt het?

Het is een kortdurende behandeling.

Uw keuze

U heeft last van één (of meer) angststoornis(sen). In het onderdeel ‘Wat is een angststoornis’ heeft u kunnen lezen wat de verschillende typen angststoornissen inhouden en welke behandelingen mogelijk zijn. In de beschrijving van de verschillende typen angststoornissen heeft u kunnen lezen welke behandeling de deskundigen aanraden. Vaak staat vermeld dat u zelf de keuze kunt maken of u medicijnen wil gebruiken of een psychologische behandeling wil. In dit deel stellen wij u een aantal vragen om u te helpen bij het maken van deze keuze.

Hieronder staat voor drie onderwerpen beschreven waar u rekening mee moet houden als u voor een psychologische behandeling of een behandeling met medicijnen kiest. Het gaat hier steeds om uw mening en ervaring.

  • 1. In hoeverre vindt u het een probleem?
  • 2. Hoe denkt u er nu over en hoe zal u er over een paar maanden over denken?

Maak uw keuze

U bevindt zich hier:

U gebruikt een verouderde webbrowser, wij raden u aan over te schakelen naar een van onderstaande moderne internetbrowsers.