Borstsparende behandeling
Bij een borstsparende behandeling wordt alleen het deel van de borst weggehaald waarin de tumor zit. De borst blijft dus behouden. Een borstsparende behandeling wordt ook wel mammasparende behandeling genoemd.
De borstsparende behandeling kan bestaan uit een operatie en bestraling. Soms is aanvullende behandeling noodzakelijk: chemotherapie die zowel voor als na de operatie gegeven kan worden. De behandelingen met bestraling of chemotherapie vinden over het algemeen niet tegelijkertijd plaats, maar aansluitend op elkaar. Hoe de behandeling er precies uit ziet hangt af van uw persoonlijke situatie.
naar boven
Een borstsparende behandeling is niet mogelijk als:
- de borst al eerder is bestraald;
- er zich meerdere tumoren of voorstadia van tumoren in de borst bevinden;
- de tumor te groot is in verhouding tot de borst. De chirurg kan dan de borst niet mooi opereren;
- u dat niet wilt.
naar boven
Borstkanker kan uitzaaien naar de lymfeklieren. Om eventuele uitzaaiingen te vinden, wordt bij de operatie de lymfeklier(en) die als eerste lymfe-afvloed ontvangt verwijderd. Deze lymfeklier wordt de schildwachtklier genoemd. Het weghalen van deze klier heet de schildwachtklierprocedure.
Bij een borstsparende operatie wordt u meestal helemaal verdoofd. Tijdens de operatie wordt de tumor met een ruime schil gezond weefsel uit de borst verwijderd. De tumor wordt als het ware ingepakt in gezond weefsel. Hierdoor is de kans op genezing het grootst. Voor de totale operatie is één huidsnede nodig. De opname in het ziekenhuis voor de operatie duurt over het algemeen 1 tot 3 dagen.
naar boven
Na een borstsparende operatie krijgt u altijd een serie bestralingen. Deze bestralingen verkleinen de kans dat een kwaadaardige tumor terug komt. De bestraling duurt ongeveer 5 á 6 weken en start enkele weken na de operatie.
De tijd tussen de operatie en de start van de bestraling is afhankelijk van de wondgenezing en de planning van de radiologie. Afhankelijk van uw persoonlijke situatie wordt u gedurende een aantal weken vier of vijf keer per week bestraald.
De radiotherapeut bespreekt de precieze duur van de bestraling met u. De bestraling vindt plaats op de polikliniek. U kunt na afloop van elke bestralingsbehandeling dus gewoon naar huis.
naar boven
Chemotherapie is een behandeling waarbij de kankercellen met chemische stoffen worden bestreden. Chemotherapie wordt ook wel behandeling met cytostatica genoemd. De chemotherapie is bedoeld om de ingroei en uitzaaiing van kankercellen in gezond weefsel te verkleinen. Het aantal behandelingen dat u moet ondergaan is afhankelijk van:
- de grootte van de tumor
- de groeiwijze van de tumor
- de aanwezigheid van uitzaaiingen in lymfeklieren
De chemotherapie kan zowel voor (neo-adjuvant) als na de operatie (adjuvant) gegeven worden. Bij beide soorten chemotherapie is het aantal behandelingen afhankelijk van de ernst van de ziekte.
De neo-adjuvante chemotherapie wordt in de periode vóór de operatie toegediend. De chemotherapie kan dan eventuele nog onzichtbare uitzaaiingen vernietigen. Daarnaast wordt bij grotere tumoren neo-adjuvante chemotherapie toegediend om de mogelijkheid van borstsparende behandeling te vergroten. De chemotherapie kan namelijk de tumor in de borst verkleinen zodat een borstsparende behandeling mogelijk wordt.
Adjuvante chemotherapie wordt vaak uit voorzorg toegediend na de operatie om de kans op terugkeer van kankercellen te verkleinen. Chemotherapie wordt altijd gestart als uit microscopisch onderzoek van de verwijderde lymfeklieren blijkt dat deze sporen bevatten van uitzaaiingen.
naar boven
Bij een borstsparende behandeling blijft de borst behouden. Er bestaat een kans dat deze verandert van vorm en omvang als gevolg van de operatie en de bestraling. De mate waarin dit plaats vindt is afhankelijk van de plek en grootte van de tumor en verschilt per patiënt.
Door een complete okselklierverwijdering of bestraling op de oksel kunnen pijnklachten ontstaan. Ongeveer 15% van de vrouwen heeft last van pijnklachten en een verminderde functie van de schouder.
Een ander gevolg van de complete okselklierverwijdering is dat er lymfoedeem in de arm kan optreden: een dikke - soms pijnlijke - arm die minder goed kan worden bewogen. Ongeveer 5% van de vrouwen heeft last van een hinderlijk lymfoedeem.
Door de bestraling kan de huid tijdelijk rood of donker verkleuren. In een enkel geval ontstaan blaren. Dit is echter tijdelijk. Door de bestraling kan de borst stugger aan gaan voelen. Dit kan geleidelijk verminderen. Een ander gevolg van bestraling kan een blijvende verkleuring van de borst zijn.
naar boven
Borstverwijderende operatie
Een borstverwijderende operatie wordt ook wel borstamputatie of ablatio mammae genoemd. Bij een borstamputatie wordt de gehele borst verwijderd. Ook de borstklier en de tepel worden weggehaald. Na de amputatie blijft een vrij groot litteken over. De borstverwijderende behandeling bestaat uit een operatie. Soms is aanvullende behandeling nodig zoals bestraling en/of chemotherapie. De behandelingen met bestraling of chemotherapie vinden over het algemeen niet tegelijkertijd plaats, maar in aansluiting op elkaar.
Hoe de behandeling er precies uit ziet hangt af van uw persoonlijke situatie.
Na afloop kan borstreconstructie plaatsvinden.
naar boven
Bij een borstverwijderende operatie wordt u helemaal verdoofd. Gedurende de operatie wordt de hele borstklier weggehaald. Hierdoor blijft een vrij groot litteken achter. Tijdens de operatie worden er één of twee slangetjes (drains) in het operatiegebied aangebracht. Deze slangetjes zuigen het bloed en het wondvocht weg. Enkele dagen na de operatie worden ze verwijderd. De opname in het ziekenhuis voor de operatie duurt over het algemeen 2 tot 5 dagen.
Borstkanker kan uitzaaien naar de lymfeklieren. Om uitzaaiingen te kunnen vinden, wordt bij iedere operatie de lymfeklier(en) die als eerste lymfe-afvloed ontvangt (de zogenaamde schildwachtklier) verwijderd. Dit wordt de schildwachtklierprocedure genoemd. Als voor de operatie al uitzaaiingen in de lymfeklieren zijn gevonden (met een punctie), dan worden –samen met de borst- in dezelfde operatie ook de lymfeklieren uit de oksel verwijderd.
naar boven
Een borstverwijderende operatie moet soms gevolgd worden door een serie bestralingen. Na een borstverwijderende operatie wordt de tumor onder een microscoop onderzocht. Als blijkt dat (de kans groot is dat) er kankercellen zijn achtergebleven in het lichaam dan wordt bestraling geadviseerd. Dit komt voor bij 33% van de borstverwijderende operaties. De kans dat u bestraald moet worden hangt ook af van de grootte van de tumor en het aantal lymfeklieren waarin uitzaaiingen zijn gevonden. De bestraling duurt ongeveer 5 á 6 weken en start enkele weken na de operatie.
De bestralingen verkleinen de kans op het opnieuw ontstaan van een kwaadaardige tumor. Afhankelijk van uw situatie wordt u gedurende een aantal weken vier of vijf keer per week bestraald. De radiotherapeut bespreekt de precieze duur van de bestraling met u. De bestraling vindt plaats op de polikliniek. U kunt na afloop van elke bestralingsbehandeling dus gewoon naar huis.
naar boven
Chemotherapie is een behandeling waarbij de kankercellen met chemische stoffen worden bestreden. Chemotherapie wordt ook wel behandeling met cytostatica genoemd. De chemotherapie is bedoeld om de ingroei en uitzaaiing van kankercellen in gezond weefsel te verkleinen. Het aantal behandelingen dat u moet ondergaan is afhankelijk van:
- de grootte van de tumor
- de groeiwijze van de tumor
- de aanwezigheid van uitzaaiingen in lymfeklieren
De chemotherapie kan zowel voor (neo-adjuvant) als na de operatie (adjuvant) gegeven worden. Bij beide soorten chemotherapie is het aantal behandelingen afhankelijk van de ernst van de ziekte.
De neo-adjuvante chemotherapie wordt in de periode vóór de operatie toegediend. De chemotherapie kan dan eventuele nog onzichtbare uitzaaiingen vernietigen. Daarnaast wordt bij grotere tumoren neo-adjuvante chemotherapie toegediend om de mogelijkheid van borstsparende behandeling te vergroten. De chemotherapie kan namelijk de tumor in de borst verkleinen zodat een borstsparende behandeling mogelijk wordt.
Adjuvante chemotherapie wordt vaak uit voorzorg toegediend na de operatie om de kans op terugkeer van kankercellen te verkleinen. Chemotherapie wordt altijd gestart als uit microscopisch onderzoek van de verwijderde lymfeklieren blijkt dat deze sporen bevatten van uitzaaiingen.
naar boven
Bij een borstamputatie wordt de hele borst verwijderd. De chirurg neemt de borstklier en de tepel weg. Na de amputatie blijft een vrij groot litteken over.
Door een complete okselklierverwijdering of bestraling op de oksel kunnen pijnklachten ontstaan. Ongeveer 15% van de vrouwen heeft last van pijnklachten en werkt de schouder minder goed.
Een ander gevolg van de complete okselklierverwijdering is dat er lymfoedeem in de arm kan optreden: een dikke - soms pijnlijke - arm die minder goed kan worden bewogen. Ongeveer 5% van de vrouwen heeft last van een hinderlijk lymfoedeem.
Door de bestraling kan de huid kan tijdelijk rood of donker verkleuren. In een enkel geval ontstaan blaren. Dit is echter tijdelijk. Door de bestraling kan de borst stugger aan gaan voelen. Dit kan geleidelijk verminderen. Een ander gevolg van bestraling kan een blijvende verkleuring van de borst zijn.
naar boven
Het is mogelijk om de verwijderde borst te reconstrueren. Bij reconstructie wordt van kunstmatig materiaal, zoals siliconen, of van eigen huid en weefsel een nieuwe borst gemaakt. Deze reconstructie kan direct na de borstverwijdering plaatsvinden. De borst kan ook in een later stadium worden gereconstrueerd. De borstreconstructie wordt gedaan door de plastisch chirurg. Uw behandelend chirurg en plastisch chirurg kunnen u meer vertellen over dit onderwerp.
naar boven