C-peptide
- Ook wel bekend als:
- insuline C-peptide
- Officiële naam:
- C-peptide
- Verwante testen:
- insuline, glucose
In vogelvlucht
Waarom deze test?
De test wordt uitgevoerd om insulineproductie in de alvleesklier te onderzoeken.
Welk materiaal?
Bloed of urine
naar boven
Monster
Wat wordt getest?
De test meet de hoeveelheid C-peptide in het bloed of in de urine. Cellen van de alvleesklier (pancreas) maken pro-insuline. Dat wordt afgebroken tot insuline en C-peptide in gelijke hoeveelheden. Wanneer de insuline vanuit de pancreas in het bloed komt, zal er evenveel C-peptide meekomen. Daarom geeft de hoeveelheid C-peptide informatie over de insulineproductie in de alvleesklier.
Insuline zelf kan ook worden gemeten, daarom wordt alleen in speciale gevallen gebruik gemaakt van de C-peptidebepaling. Met name wordt C-peptide gemeten bij Diabetes type 1 patienten, die al behandeld worden met insuline. Door de pancreas te stimuleren met glucagon kan worden gekeken hoeveel C-peptide (en dus ook insuline) de pancreas nog kan produceren.
Hoe wordt het materiaal verkregen?
Bloed: een buisje bloed wordt afgenomen uit een ader aan de binnenkant van de arm, meestal in de plooi van de elleboog. Om deze ader goed te kunnen zien en voelen wordt een stuwbandje strak om de bovenarm getrokken. In de ader wordt geprikt met een holle naald waardoor het bloed in het buisje wordt gezogen. De naald wordt maar één keer gebruikt en daarna vernietigd. Voorafgaand aan de test mag soms 12 uur niets gegeten en gedronken worden. Dit wordt van te voren verteld.
Voor een Glucagon stimulatietest zal meestal een infuusnaaldje in de hand worden aangebracht, waaruit kort achter elkaar meerdere keren bloed kan worden afgenomen.
24 uurs urine: na het opstaan moet de blaas eerst helemaal leeg worden geplast. Vanaf dat moment wordt alle urine 24 uur lang verzameld in een speciale fles, ook die van de nacht. Na 24 uur moet ook de laatste urine worden opgevangen. Begin- en eindtijd moeten worden genoteerd. Daarna wordt de fles zo snel mogelijk afgeleverd bij het laboratorium. De fles moet steeds in de koelkast worden bewaard. Alle informatie staat in een folder die wordt meegegeven.
naar boven
De test
Wanneer wordt deze test gedaan?
De test wordt niet bij iedereen met diabetes aangevraagd. Het zal alleen in speciale gevallen zijn dat de arts hiertoe besluit.
De test wordt met name aangevraagd om de restcapaciteit van de pancreas vast te stellen door middel van een glucagon stimulatietest.
De test wordt ook gebruikt om te achterhalen of een regelmatig tekort aan glucose (hypoglycaemie) veroorzaakt wordt door te hoge productie van insuline of dat iemand zelf insuline spuit als onderdeel van een psychische aandoening. In het eerste geval is C-peptide mee verhoogd, in het tweede geval niet/nauwelijks aanwezig.
Een andere toepassing van de test is het meten van de C-peptideproductie door alvleeskliercellen die een patiënt toegediend heeft gekregen bij een transplantatie.
Wat betekent de uitslag?
De gemeten hoeveelheid C-peptide is afhankelijk van de testmethode. Daarom variëren referentiewaarden van laboratorium tot laboratorium.
Verhoogd
Hoge waarden (waarden > 2 nmol/L) laten zien dat het lichaam flink insuline produceert. Meestal wordt de insuline geproduceerd vanwege een hoge glucosewaarde in het bloed, maar een hoge productie kan ook worden veroorzaakt door een tumor. Er zijn ook andere afwijkingen die kunnen leiden tot hoge waarden voor C-peptiden zoals nierziekten, zwangerschap en hormoonafwijkingen.
Verlaagd
In nuchtere toestand worden lage waarden gevonden (tussen 0,3 en 2 nmol/L bij een veelgebruikte meetmethode). Lage waarden na een maaltijd duiden op een te lage insulineproductie. Dat kan passen bij een verminderde of afwezige produktie van insuline door de alvleesklier, door gebruik van insuline injecties of bepaalde medicijnen.
naar boven
Nog vragen?
De informatie over deze test komt van deskundigen uit het ziekenhuislaboratorium. Daar worden dagelijks vele honderden testen uitgevoerd. Laboratoriumspecialisten zorgen er voor dat dit op een veilige en juiste manier gebeurt. Zij adviseren de dokter bij afwijkende uitslagen en ingewikkelde problemen. Hebt u nog vragen over deze of andere testen, dan kunt u die stellen aan een laboratoriumspecialist op www.uwbloedserieus.nl
naar boven