Wat is het
Alprazolam behoort tot de benzodiazepinen. Het werkt rustgevend, spierontspannend en vermindert angstgevoelens.
Artsen schrijven het voor bij angstgevoelens en gespannenheid, paniekstoornis en sociale fobie.
naar boven
Gebruik
Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.
Wanneer?
Verdeel de tabletten gelijkmatig over de dag. Dus bij drie keer per dag om de acht uur.
Gebruikt u dit medicijn alleen in speciale gevallen, zoals bij vliegangst? Neem het dan ongeveer een uur van tevoren in.
Hoe lang?
Angstgevoelens en gespannenheid
Gebruik langer dan twee maanden achter elkaar wordt sterk afgeraden. Er is dan te veel kans dat u afhankelijk van dit middel wordt. Dit betekent dat u ontwenningsverschijnselen krijgt als u stopt met het gebruik.
Probeer ook op een andere manier uw angst en spanning te verminderen. Vraag uw arts om advies. Gebruikt u dit medicijn samen met een antidepressivum? Dan is het meestal de bedoeling dat u binnen enkele weken afbouwt, omdat dan het antidepressivum begint te werken.
Paniekstoornis, sociale fobie
of
algemene angststoornis
Na drie maanden moet duidelijk zijn of dit medicijn goed bij u werkt. De behandeling duurt vaak een half jaar tot een jaar. Daarna moet u de dosering gedurende drie maanden afbouwen.
naar boven
Bijwerkingen
Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven.
Regelmatig
, vooral de eerste weken van het gebruik
-
Sufheid, vermoeidheid en, minder vaak ook slaperigheid. Hierdoor zijn uw reactie- en concentratievermogen verminderd, waardoor u een grote kans heeft op ongelukken. Ongelukken kunnen bijvoorbeeld plaatsvinden in het verkeer, bij het beklimmen van een ladder, bedienen van apparaten of bij bewakings- en controlewerkzaamheden. Maar u heeft bijvoorbeeld ook meer kans te vallen als u 's nachts uit bed moet om naar het toilet te gaan.
Zelden,
vooral de eerste weken van het gebruik
-
Verminderde coördinatie. Hierdoor kunt u onhandig zijn in uw bewegingen en moeite hebben duidelijk te spreken (te articuleren).
-
Spierzwakte en krachteloos gevoel in spieren. Deze bijwerking kan de volgende andere klachten veroorzaken.
Wazig zien of dubbelzien, door een tijdelijk effect op de oogspieren.
Incontinentie voor urine of juist moeilijk kunnen plassen. Deze bijwerkingen ontstaan door onvoldoende beheersing van de blaasspier.
Snurken door verslapping van de huig. Heeft u tijdens uw slaap wel eens last heeft dat uw adem korte tijd stilvalt (slaapapneu)? U kunt hier door dit medicijn meer last van krijgen. Neem contact op met uw arts als u dat merkt.
Vallen, vooral doordat dit medicijn ook de coördinatie vermindert. Vooral ouderen en mensen met spierziekten hebben hier kans op.
Mensen met myasthenia gravis (een ernstige spierziekte) kunnen meer last krijgen van deze ziekte. Raadpleeg uw arts bij verergering van de klachten (zoals algemene spierzwakte, dubbelzien, dichtvallende oogleden, moeite met slikken, kauwen of ademhalen).
-
Trager denken, geheugenproblemen, moeilijker kunnen concentreren, minder alert zijn en verwardheid. Deze klachten kunnen toenemen als u dit medicijn langere tijd gebruikt.
-
Afname gevoelens. Dit middel vlakt niet alleen emoties als angst en spanning af, maar ook positieve, zoals blijdschap en tevredenheid. Ook uw betrokkenheid bij en inlevingsvermogen in anderen kan verminderen.
Zelden
-
Maagdarmstoornissen, zoals misselijkheid, verstopping en diarree, droge mond of juist extra speekselvorming, en problemen met slikken, en veranderde eetlust, namelijk meer of juist minder trek. Hierdoor ook veranderingen in het lichaamsgewicht.
-
Hoofdpijn en duizeligheid. Deze bijwerkingen verdwijnen meestal na enige tijd als u gewend bent geraakt aan het medicijn.
-
Zweten en hartkloppingen.
-
Droge ogen. Vooral mensen met contactlenzen kunnen last krijgen van droge ogen.
-
Huiduitslag en jeuk. Meestal is dit onschuldig, maar (zeer zelden) kunnen de verschijnselen ernstig zijn. Raadpleeg uw arts als de uitslag er ongewoon uitziet, als u er last van heeft, of als u ook koorts of blaren krijgt.
-
Afhankelijkheid. U kunt last krijgen van ontwenningsverschijnselen als u stopt met het gebruik. Bij kortdurend gebruik is de kans hierop zeer klein. Mensen die dit medicijn langer dan twee maanden achtereen gebruiken hebben hier wel een grote kans op. Bouw daarom altijd geleidelijk af als u dit middel langer dan twee maanden heeft gebruikt.
Zeer zelden
-
Levendige dromen of nachtmerries, meestal in de vroege ochtend.
-
Onrust en prikkelbaarheid. Dus tegenovergestelde verschijnselen dan u van dit medicijn zou verwachten. Ook kunnen waandenkbeelden en hallucinaties voorkomen. Vooral kinderen en ouderen zijn gevoelig voor deze bijwerkingen. Raadpleeg bij deze verschijnselen de arts. Mogelijk is een lagere dosering of een ander middel nodig.
-
Geheugenverlies van gebeurtenissen die plaatsvinden tijdens gebruik van dit medicijn. Bijvoorbeeld gebeurtenissen in de nacht.
-
Depressieve gevoelens kunnen aan het licht komen.
-
Minder zin in seks.
Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.
naar boven
Verboden
autorijden?
Sommige medicijnen hebben een invloed op de rijvaardigheid. Het is dan strafbaar om aan het verkeer deel te nemen. Als u onder invloed bij een ongeval betrokken raakt, kunt u aansprakelijk worden gesteld. Of dit medicijn de rijvaardigheid beïnvloedt, leest u hieronder.
Dit medicijn vermindert uw reactietijd en maakt u onhandig. Bijvoorbeeld tijdens sturen, schakelen en remmen. Dit komt door de bijwerkingen, zoals sufheid, verminderde coördinatie, spierzwakte, slaperigheid, trager denken en wazig zien.
De invloed van dit medicijn op uw rijvaardigheid is groter dan na het drinken van twee standaardglazen alcoholische drank. Twee glazen alcoholische drank veroorzaken een hoeveelheid alcohol in het bloed groter dan 0.5 promille (‰). Bij meer dan 0.5 ‰ mag u volgens de wet niet meer autorijden.
Of u mag autorijden, hangt af van de tijd die is verstreken na de laatste inname.
- Bij continu gebruik. Ga NIET autorijden als u dit medicijn gebruikt. Overleg met uw arts als u absoluut moet autorijden. Mogelijk bestaat er een ander medicijn dat uw rijvaardigheid minder sterk beïnvloedt en waarmee u wel kunt rijden.
- Bij eenmalig gebruik. Rijd pas weer autovanaf drie dagen (72 uur) na de laatste inname. Op dat moment heeft dit medicijn meestal geen invloed meer op de rijvaardigheid. Iedereen reageert echter anders.
Meent u dat u vanaf drie dagen na de laatste inname weer kunt autorijden? Vraag dan iemand om de eerste keren naast u te zitten en uw rijvaardigheid te beoordelen. Voor uzelf is het vaak moeilijk te zien of u minder goed rijdt. Deze persoon kan zien of u met wisselende snelheden rijdt, slingert en geïrriteerd reageert op normaal gedrag van medeweggebruikers.
Tips voor als u gaat autorijden, vanaf drie dagen na de laatste inname
- Rijd niet als u onscherp ziet.
- Rijd niet als u zich suf voelt. Bijvoorbeeld als u: zich moeilijk kunt concentreren, trager reageert, met moeite wakker kunt blijven of als u zich niet herinnert langs welke route u bent gereden.
- Drink geen alcohol als u gaat rijden. Alcohol versterkt de eventueel nog aanwezige versuffende bijwerking van dit middel in belangrijke mate.
- Rijd niet langer dan één uur achter elkaar, ook al voelt u zich goed.
- Rijd niet ’s nachts of bij slecht weer.
alcohol drinken?
Beperk het gebruik van alcohol en drink het liever niet. Door dit medicijn reageert u veel sterker op alcohol dan u gewend bent. Bovendien versterkt alcohol de bijwerkingen van dit medicijn, zoals sufheid en een verminderde coördinatie.
alles eten?
Bij dit middel zijn hiervoor geen beperkingen.
naar boven
Zwanger
Zwangerschap
Meld het aan uw arts en apotheker zodra u zwanger bent of dit binnenkort wilt worden. Over het gebruik van dit middel tijdens de zwangerschap is onvoldoende bekend om zeker te weten of het veilig is. Weeg daarom samen met uw arts de ernst van uw aandoening af tegen het risico voor het kind.
Slik dit medicijn NIETvanaf de achtste maand van de zwangerschap. Bij gebruik na de achtste maand kan uw kind na de geboorte zo versuft en slap zijn dat het moeite heeft adem te halen. Bovendien kunnen bij de baby ontwenningsverschijnselen ontstaan.
Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts of apotheker. Dit medicijn komt in de moedermelk. Het kan dan bijwerkingen bij het kind geven. Mogelijk kan uw arts u (tijdelijk) een ander medicijn voorschrijven dat u wel veilig kunt gebruiken.
naar boven
Wisselwerking
Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.
De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.
Andere medicijnen die het reactievermogen verminderen. Bij deze medicijnen is vaak op de verpakking een gele waarschuwingssticker geplakt. De effecten op het reactievermogen en coördinatievermogen versterken elkaar. Dan kan alprazolam nog langer dan drie dagen doorwerken. U kunt dan bijvoorbeeld nog langer geen autorijden.
Door de volgende medicijnen kan de hoeveelheid alprazolam in het bloed stijgen. Hierdoor zijn de werking en de bijwerkingen, zoals sufheid, sterker. Raadpleeg uw arts als u deze combinatie voorgeschreven heeft gekregen. Misschien kan deze u een medicijn voorschrijven dat deze wisselwerking niet heeft.
- De antidepressiva fluoxetine en fluvoxamine.
- De medicijnen bij hart- en vaatziekten verapamil en diltiazem.
- De antibiotica erytromycine en claritromycine.
- De medicijnen tegen schimmelinfecties itraconazol, ketoconazol, fluconazol, posaconazol en voriconazol.
- Het maagmiddel cimetidine.
- Medicijnen gebruikt bijhiv-infectie: atazanavir, darunavir , fosamprenavir, indinavir, lopinavir, nelfinavir, saquinavir en tipranavir.
De volgende medicijnen verminderen de werking van alprazolam. Uw arts zal hiermee rekening moeten houden bij het bepalen van de dosering. Misschien kan de arts u een medicijn voorschrijven dat deze wisselwerking niet heeft.
- De medicijnen tegen epilepsie fenytoïne, carbamazepine, barbituraten, zoals fenobarbital en primidon. Sommige van deze medicijnen worden ook gebruikt bij zenuwpijn of manische depressiviteit.
- De medicijnen tegen tuberculose rifabutine en rifampicine.
- Het middel tegen kanker, aminoglutethimide.
- Medicijnen die sint-janskruid bevatten. Dit heet ook wel hypericum en is zonder recept verkrijgbaar.
Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.
naar boven
Vergeten
Het is niet schadelijk als u een dosis mist. Maar als u het middel al enkele weken gebruikt, bent u er aan gewend geraakt en kunt u bij de vergeten tablet last krijgen van ontwenningsverschijnselen.
- Bent u gewend twee of driemaal per dag een tablet te slikken, en heeft u er een vergeten? Neem nooit een dubbele dosis. Wel kunt u de tablet inhalen, als u de volgende tablet minstens drie uur later inneemt.
- Als u dit medicijn één keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan acht uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan acht uur? Sla de vergeten dosis dan over.
naar boven
Stoppen
Als u dit middel slechts enkele dagen achter elkaar heeft gebruikt, kunt u in één keer stoppen. Er treden dan over het algemeen geen ontwenningsverschijnselen op.
Heeft u het langere tijd gebruikt? Dan is de volgende informatie voor u belangrijk.
- Na een aantal weken tot maanden gebruik kunt u gewend zijn geraakt aan het gevoel dat dit middel u geeft. U durft dan bijvoorbeeld alleen nog met het middel de deur uit. Mocht u dit merken, neem dan contact op met uw arts voor een advies over het afbouwen van het gebruik.
- Na een gebruik van enkele weken tot maanden moet u langzaam afbouwen. Bij plotseling stoppen heeft u kans dat binnen enkele dagen ontwenningsverschijnselen ontstaan. Bijvoorbeeld hartkloppingen, slapeloosheid, angst, prikkelbaarheid, een gejaagd gevoel, spierkrampen, trillen en overgevoeligheid voor licht, geluid en aanraking.
- Deze ontwenningsverschijnselen zijn moeilijk te onderscheiden van angst- en spanningklachten. Het lijkt dan alsof de klachten waar u dit medicijn oorspronkelijk voor kreeg terugkomen. Start dan niet opnieuw met het middel, maar probeer op een andere manier van uw klachten af te komen. U heeft anders kans in een vicieuze cirkel terecht te komen.
- Als u de dosis gedurende enkele weken tot maanden verlaagt, heeft u geen of minder last van ontwenningsverschijnselen. Vraag uw arts of apotheker om advies over een goed afbouwschema. Soms kunt u beter eerst overstappen op een ander kalmeringsmiddel, waar makkelijker mee is af te bouwen.
naar boven
Merk en soorten
Alprazolam is sinds 1983 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar in tabletten onder de merknamen Xanax en als het merkloze Alprazolam.
naar boven
